但以理書 第 4 章
1Nî-pò͘-kah-nî-sat王頒詔hō͘天下chiah-ê百姓,chiah-ê國,chiah-ê腔口ê人講:願lín大享受平安。Nî-pò͘-kah-nî-sat ông pan-chiàu hō͘ thiⁿ-ē chiah ê peh-sìⁿ, chiah ê kok, chiah ê khiuⁿ-kháu ê lâng kóng: Goān lín tōa hióng-siū pêng-an.
2至koânê上帝所行tī我ê神跡奇事,我歡喜宣佈。Chì-koâiⁿ ê Siōng-tè só͘ kiâⁿ tī góa ê sîn-jiah kî-sū, góa hoaⁿ-hí soan-pò͘.
3大ah,伊ê神跡!豐盛ah,伊ê奇事!伊ê國是永遠ê國,伊ê權柄到代代。Tōa ah, I ê sîn-jiah! hong-sēng ah, I ê kî-sū! I ê kok sī éng-oán ê kok, I ê koân-pèng kàu tāi-tāi.
4我Nî-pò͘-kah-nî-sat tī我ê厝,安然khiā起tī我ê王宮宴樂。Góa Nî-pò͘-kah-nî-sat tī góa ê chhù, an-jiân khiā-khí tī góa ê ông-kiong iàn-lo̍k.
5我夢見一個夢hō͘我驚惶;我tī眠床裡ê思想kap心內ê異象hō͘我擘腹。Góa bāng-kìⁿ chi̍t ê bāng hō͘ góa kiaⁿ-hiâⁿ; góa tī bîn-chhn̂g--nih ê su-sióng kap sim-lāi ê īⁿ-siōng hō͘ góa peh-pak.
6所以我出令召巴比倫一切智慧ê人到我ê面前,kah in解明hit-ê夢hō͘我知。Só͘-í góa chhut-lēng tiàu Pa-pí-lûn it-chhè tì-hūi ê lâng kàu góa ê bīn-chêng, kah in kóe-bêng hit ê bāng hō͘ góa chai.
7Tùi án-ni,hiah-ê博士、術士、Ka-le̍k-tí人,占卜ê lóng入來;我將hit-ê夢當面kā in講;總是in無解明hō͘我知。Tùi án-ni hiah ê phok-sū, su̍t-sū, Ka-le̍k-tí lâng, chiam-pok-ê lóng ji̍p--lâi; góa chiong hit ê bāng tng-bīn kā in kóng; chóng-sī in bô kóe-bêng hō͘ góa chai.
8路尾有但以理,照我ê上帝ê名稱做Pek-thê-sa-sat ê,到我ê面前,伊ê心內有chiah-ê聖ê上帝ê神;Lō͘-bé ū Tān-í-lí, chiàu góa ê siōng-tè ê miâ chheng-chòe Pek-thê-sa-sat ê, kàu góa ê bīn-chêng, i ê sim-lāi ū chiah ê sèng ê siōng-tè ê sîn;
9我用夢kā伊講,博士長,Pek-thê-sa-sat ah,因為我知你ê心內有chiah-ê聖ê上帝ê神,無一項祕密ê事hō͘你為難,taⁿ tio̍h將我夢中所看見ê異象kap伊ê解明來kā我講。góa ēng bāng kā i kóng, Phok-sū-tiúⁿ, Pek-thê-sa-sat ah, in-ūi góa chai lí ê sim-lāi ū chiah ê sèng ê siōng-tè ê sîn, bô chi̍t-hāng pì-bi̍t ê sū hō͘ lí ûi-lân, taⁿ tio̍h chiong góa bāng-tiong só͘ khòaⁿ-kìⁿ ê īⁿ-siōng kap i ê kóe-bêng lâi kā góa kóng.
10我tī床裡心內ê異象是chiah-ê;我teh看,看見地ê中間有一叢樹極其高。Góa tī chhn̂g--nih sim-lāi ê īⁿ-siōng sī chiah-ê; góa teh khòaⁿ, khòaⁿ-kìⁿ tōe ê tiong-kan ū chi̍t châng chhiū ke̍k-kî koâiⁿ.
11Hit叢樹漸漸大koh堅固,高到抵天,地ê極頭也能看見。Hit châng chhiū chiām-chiām tōa koh kian-kò͘, koâiⁿ kàu tú-thiⁿ, tōe ê ke̍k-thâu iā ōe khòaⁿ-kìⁿ.
12伊ê葉茂盛,果子真chōe,hit內面有眾生ê食物;田野ê走獸tòa tī伊ê蔭影,空中ê飛鳥歇tī伊ê枝,見有血氣ê tùi伊得tio̍h食。I ê hio̍h bō͘-sēng, ké-chí chin-chōe, hit lāi-bīn ū chiòng-seng ê chia̍h-mi̍h; chhân-iá ê cháu-siù tòa tī i ê ìm-ńg, khong-tiong ê pe-chiáu hioh tī i ê ki, kìⁿ-ū hiat-khì--ê tùi i tit-tio̍h chia̍h.
13我tī眠床,tī我心內ê異象,看見有一個守望,koh是聖ê,tùi天落來。Góa tī bîn-chhn̂g, tī góa sim-lāi ê īⁿ-siōng, khòaⁿ-kìⁿ ū chi̍t ê siú-bāng, koh sī sèng--ê, tùi thiⁿ lo̍h--lâi.
14大聲叫講,剉hit叢樹,砍(khám)伊ê枝,搖落伊ê葉,phah散伊ê果子,hō͘走獸離開伊ê下面,hō͘飛鳥離開伊ê枝。Tōa-siaⁿ kiò kóng, Chhò hit châng chhiū, khám i ê ki, iô-lak i ê hio̍h, phah-sòaⁿ i ê ké-chí, hō͘ cháu-siù lī-khui i ê ē-bīn, hō͘ pe-chiáu lī-khui i ê ki.
15總是tio̍h留伊ê根頭tī地裡,用鐵kap銅ê環縛伊,tī田裡新發ê草中;用天ê露水濕tâm伊,也hō͘伊kap走獸有份tī地上ê草場;Chóng-sī tio̍h lâu i ê kun-thâu tī tōe--nih, ēng thih kap tâng ê khoân pa̍k i, tī chhân--nih sin-hoat ê chháu-tiong; ēng thiⁿ ê lō͘-chúi sip-tâm i, iā hō͘ i kap cháu-siù ū-hūn tī tōe-chiūⁿ ê chháu-tiûⁿ;
16Hō͘伊ê心變做m̄是人ê心,也用獸ê心hō͘伊,hō͘伊歷過七個時期。hō͘ i ê sim piàn-chòe m̄-sī lâng ê sim, iā ēng siù ê sim hō͘ i, hō͘ i le̍k-kè chhit ê sî-kî.
17這是chiah-ê守望ê所定tio̍h ê命,chiah-ê聖ê所出ê令;hō͘眾生知,至koânê掌管人ê國,也照家己ê意思用國賞賜人,也用至微細ê人設立做主。Che sī chiah ê siú-bāng-ê só͘ tiāⁿ-tio̍h ê bēng, chiah ê sèng-ê só͘ chhut ê lēng; hō͘ chiòng-seng chai, Chì-koâiⁿ-ê chiáng-koán lâng ê kok, iā chiàu ka-kī ê ì-sù ēng kok siúⁿ-sù lâng, iā ēng chì-bî-sòe ê lâng siat-li̍p chòe chú.
18這是我Nî-pò͘-kah-nî-sat王所看見ê夢;Pek-thê-sa-sat ah,你tio̍h解明伊,因為我國內一切智慧ê人lóng bōe能解明hō͘我知;只有你能,因為lín心內有hiah-ê聖ê上帝ê神。Che sī góa Nî-pò͘-kah-nî-sat ông só͘ khòaⁿ-kìⁿ ê bāng; Pek-thê-sa-sat ah, lí tio̍h kóe-bêng i, in-ūi góa kok-lāi it-chhè tì-hūi ê lâng lóng bōe-ōe kóe-bêng hō͘ góa chai; chí-ū lí ōe, in-ūi lín sim-lāi ū hiah ê sèng ê siōng-tè ê sîn.
19Hit時稱做Pek-thê-sa-sat ê但以理gông-ngia̍h有hiah久,心內擘腹。王對伊講,Pek-thê-sa-sat ah,m̄免為tio̍h hit-ê夢kap伊ê解明來擘腹。Pek-thê-sa-sat就應講,願hit-ê夢歸tī怨恨你ê,hit-ê解明歸tī你ê對敵。Hit-sî chheng-chòe Pek-thê-sa-sat ê Tān-í-lí gông-ngia̍h ū hiah-kú, sim-lāi peh-pak. Ông tùi i kóng, Pek-thê-sa-sat ah, m̄-bián ūi-tio̍h hit ê bāng kap i ê kóe-bêng lâi peh-pak. Pek-thê-sa-sat chiū ìn kóng, Goān hit ê bāng kui tī oàn-hūn lí ê, hit ê kóe-bêng kui tī lí ê tùi-te̍k.
20你所看見ê樹,漸漸大koh堅固,高到抵天,地ê極頭也能看見;Lí só͘ khòaⁿ-kìⁿ ê chhiū, chiām-chiām tōa koh kian-kò͘, koâiⁿ kàu tú-thiⁿ, tōe ê ke̍k-thâu iā ōe khòaⁿ-kìⁿ;
21伊ê葉茂盛,伊ê果子真chōe,hit內面有眾生ê食物,田野ê走獸tòa tī伊ê下面,空中ê飛鳥歇tī伊ê枝;i ê hio̍h bō͘-sēng, i ê ké-chí chin-chōe, hit lāi-bīn ū chiòng-seng ê chia̍h-mi̍h, chhân-iá ê cháu-siù tòa tī i ê ē-bīn, khong-tiong ê pe-chiáu hioh tī i ê ki;
22王ah,chit叢樹就是你,你漸漸大koh堅固;你ê強大漸漸進步到抵天,你ê權柄到tī地極。ông ah, chit châng chhiū chiū-sī lí, lí chiām-chiām tōa koh kian-kò͘; lí ê kiông-tōa chiām-chiām chìn-pō͘ kàu tú-thiⁿ, lí ê koân-pèng kàu tī tōe-ke̍k.
23王既然看見有一個守望koh是聖ê,tùi天落來,講,Tio̍h剉hit叢樹來毀壞伊;總是tio̍h留伊ê根頭tī地裡,用鐵kap銅ê環縛伊tī田裡新發ê草中;用天ê露水濕tâm伊,也hō͘伊kap走獸有份,歷過七個時期;Ông kì-jiân khòaⁿ-kìⁿ ū chi̍t ê siú-bāng koh sī sèng--ê, tùi thiⁿ lo̍h-lâi, kóng, Tio̍h chhò hit châng chhiū lâi húi-hoāi i; chóng-sī tio̍h lâu i ê kun-thâu tī tōe--nih, ēng thih kap tâng ê khoân pa̍k i tī chhân--nih sin-hoat ê chháu-tiong; ēng thiⁿ ê lō͘-chúi sip-tâm i, iā hō͘ i kap cháu-siù ū hūn, le̍k-kè chhit ê sî-kî;
24王ah,hit-ê解明是án-ni,koh至koânê ê命令beh到我ê王,我ê主,也是án-ni;ông ah, hit ê kóe-bêng sī án-ni, koh Chì-koâiⁿ-ê ê bēng-lēng beh kàu góa ê ông, góa ê chú, iā sī án-ni;
25你beh受趕出離開人,kap田野ê走獸相kap khiā起,也beh hō͘你食草親像牛,hō͘天ê露水濕tâm,也beh歷過七個時期,到你知至koânê掌管人ê國,也照家己ê意思用國賞賜人。lí beh siū kóaⁿ-chhut lī-khui lâng, kap chhân-iá ê cháu-siù saⁿ-kap khiā-khí, iā beh hō͘ lí chia̍h-chháu chhin-chhiūⁿ gû, hō͘ thiⁿ ê lō͘-chúi sip-tâm, iā beh le̍k-kè chhit ê sî-kî, kàu lí chai Chì-koâiⁿ-ê chiáng-koán lâng ê kok, iā chiàu ka-kī ê ì-sù ēng kok siúⁿ-sù lâng.
26In既然吩咐樹ê根頭tio̍h留teh;到你知chiah-ê天teh掌權ê時,就你ê國必定koh歸tī你。In kì-jiân hoan-hù chhiū ê kun-thâu tio̍h lâu--teh; kàu lí chai chiah ê thiⁿ teh chiáng-koân ê sî, chiū lí ê kok pit-tiāⁿ koh kui tī lí.
27王ah,taⁿ求你歡喜接納我ê苦勸,用行公義來斷絕你ê罪過,用憐憫sòng-hiong人來除去你ê過失;kiám-chhái你ê平安能久長。Ông ah, taⁿ kiû lí hoaⁿ-hí chiap-la̍p góa ê khó͘-khǹg, ēng kiâⁿ kong-gī lâi toān-choa̍t lí ê chōe-kòa, ēng lîn-bín sòng-hiong lâng lâi tû--khì lí ê kè-sit; kiám-chhái lí ê pêng-an ōe kú-tn̂g.
28Chiah-ê事lóng應驗tī Nî-pò͘-kah-nî-sat王。Chiah ê sū lóng èng-giām tī Nî-pò͘-kah-nî-sat ông.
29到十二月滿,伊行遊tī巴比倫ê王宮。Kàu cha̍p-jī ge̍h móa, i kiâⁿ-iû tī Pa-pí-lûn ê ông-kiong.
30王講,這kiám m̄是大ê巴比倫,我用我大力ê權,也為tio̍h我ê威嚴ê榮光來起ê,做本國ê宮殿mah?Ông kóng, Che kiám-m̄-sī tōa ê Pa-pí-lûn, góa ēng góa tōa-la̍t ê koân, iā ūi-tio̍h góa ê ui-giâm ê êng-kng lâi khí-ê, chòe pún-kok ê kiong-tiān mah?
31Chit-ê話iáu-kú tī王ê嘴ê時,有聲tùi天落來,講,Nî-pò͘-kah-nî-sat王ah,有話kā你講,國位已經離開你lah。Chit ê ōe iáu-kú tī ông ê chhùi ê sî, ū siaⁿ tùi thiⁿ lo̍h--lâi, kóng, Nî-pò͘-kah-nî-sat ông ah, ū ōe kā lí kóng, kok-ūi í-keng lī-khui lí lah.
32你beh受趕出離開人,kap田野ê走獸相kap khiā起,也beh hō͘你食草親像牛,也beh歷過七個時期,到你知至koânê掌管人ê國,也照家己ê意思用國賞賜人。Lí beh siū kóaⁿ-chhut lī-khui lâng, kap chhân-iá ê cháu-siù saⁿ-kap khiā-khí, iā beh hō͘ lí chia̍h-chháu chhin-chhiūⁿ gû, iā beh le̍k-kè chhit ê sî-kî, kàu lí chai Chì-koâiⁿ-ê chiáng-koán lâng ê kok, iā chiàu ka-kī ê ì-sù ēng kok siúⁿ-sù lâng.
33就hit時tāi-chì應驗tī Nî-pò͘-kah-nî-sat;伊受趕出離開人,食草親像牛,身軀hō͘天ê露水濕tâm,到伊ê毛發親像鷹鳥ê毛,伊ê指甲長親像鳥ê爪。Chiū hit-sî tāi-chì èng-giām tī Nî-pò͘-kah-nî-sat; i siū kóaⁿ-chhut lī-khui lâng, chia̍h-chháu chhin-chhiūⁿ gû, seng-khu hō͘ thiⁿ ê lō͘-chúi sip-tâm, kàu i ê mn̂g hoat chhin-chhiūⁿ eng-chiáu ê mn̂g, i ê chńg-kah tn̂g chhin-chhiūⁿ chiáu ê jiáu.
34Hiah-ê時日已經滿,我Nî-pò͘-kah-nî-sat kia̍h目ǹg天,我ê靈性就koh復到,我就祝謝至koânê,o-ló尊榮永活ê;因為祂ê權是永遠ê權,祂ê國到代代。Hiah ê sî-ji̍t í-keng móa, góa Nî-pò͘-kah-nî-sat kia̍h-ba̍k ǹg-thiⁿ, góa ê lêng-sèng chiū koh ho̍k-tò, góa chiū chiok-siā Chì-koâiⁿ-ê, o-ló chun-êng Éng-oa̍h-ê; in-ūi I ê koân sī éng-oán ê koân, I ê kok kàu tāi-tāi.
35地上khiā起ê百姓祂看做無;tī天裡ê軍隊kap地上khiā起ê百姓中,祂lóng照家己ê意思行tāi-chì;無人能阻擋祂ê手,á是問祂講,祢做甚麼ah?Tōe-chiūⁿ khiā-khí ê peh-sìⁿ I khòaⁿ-chòe bô; tī thiⁿ--nih ê kun-tūi kap tōe-chiūⁿ khiā-khí ê peh-sìⁿ-tiong, I lóng chiàu ka-kī ê ì-sù kiâⁿ tāi-chì; bô lâng ōe chó͘-tòng I ê chhiú, á-sī mn̄g I kóng, Lí chòe sím-mi̍h ah?
36Hit時我ê靈性koh復到,我ê威嚴榮耀koh歸tī我,做我ê國ê榮光;我ê謀士kap大臣也來朝見我;我ê國位koh堅固,大權柄koh加添tī我。Hit-sî góa ê lêng-sèng koh ho̍k-tò, góa ê ui-giâm êng-iāu koh kui tī góa, chòe góa ê kok ê êng-kng; góa ê bô͘-sū kap tāi-sîn iā lâi tiâu-kìⁿ góa; góa ê kok-ūi koh kian-kò͘, tōa koân-pèng koh ke-thiⁿ tī góa.
37Taⁿ我Nî-pò͘-kah-nî-sat o-ló尊敬稱呼天頂ê王;因為祂所做ê lóng真實,祂所行ê lóng公平;hiah-ê行tī驕傲ê祂會kā in降低。Taⁿ góa Nî-pò͘-kah-nî-sat o-ló chun-kèng chheng-ho͘ thiⁿ-téng ê Ông; in-ūi I só͘-chòe--ê lóng chin-si̍t, I só͘-kiâⁿ--ê lóng kong-pêng; hiah ê kiâⁿ tī kiau-ngō͘--ê I ōe kā in kàng-kē.
但以理書 第 5 章
1Pek-sa-sat王設大筵席,請伊ê大臣一千人;tī hit一千人ê面前lim酒。Pek-sa-sat ông siat tōa iân-sia̍h, chhiáⁿ i ê tāi-sîn chi̍t-chheng lâng; tī hit chi̍t-chheng lâng ê bīn-chêng lim-chiú.
2Pek-sa-sat起頭lim酒ê時,吩咐人將伊ê老父Nî-pò͘-kah-nî-sat tùi耶路撒冷ê殿內所搶金銀ê器具the̍h來;hō͘王kap伊ê大臣以及伊ê后妃thang用chiah-ê lim酒。Pek-sa-sat khí-thâu lim chiú ê sî, hoan-hù lâng chiong i ê lāu-pē Nî-pò͘-kah-nî-sat tùi Iâ-lō͘-sat-léng ê tiān-lāi só͘ chhiúⁿ kim gûn ê khì-kū the̍h-lâi; hō͘ ông kap i ê tāi-sîn í-ki̍p i ê hō͘-hui thang ēng chiah-ê lim-chiú.
3In就將所搶耶路撒冷上帝ê厝殿內金ê器具the̍h來;王kap大臣kap后妃用伊來lim。In chiū chiong só͘ chhiúⁿ Iâ-lō͘-sat-léng Siōng-tè ê chhù tiān-lāi kim ê khì-kū the̍h-lâi; ông kap tāi-sîn kap hō͘-hui ēng i lâi lim.
4In lim酒,o-ló in金、銀、銅、鐵、柴、石ê上帝。In lim-chiú, o-ló in kim, gûn, tâng, thih, chhâ, chio̍h ê siōng-tè.
5當hit時有人ê手指頭á出現,寫字tī王宮ê粉壁,燈台相對ê所在;王看見寫字ê手。Tng hit-sî ū lâng ê chhiú chńg-thâu-á chhut-hiān, siá-jī tī ông-kiong ê hún-piah, teng-tâi saⁿ-tùi ê só͘-chāi; ông khòaⁿ-kìⁿ siá-jī ê chhiú.
6王ê面就失色,心內擘腹,腰骨lu̍t-lûn,腳頭u相kha̍p。Ông ê bīn chiū sit-sek, sim-lāi peh-pak, io-kut lu̍t-lûn, kha-thâu-u saⁿ-kha̍p.
7王大聲命令召hiah-ê術士,Ka-le̍k-tí人,占卜ê lóng入來。王對巴比倫智慧ê人講,看甚麼人能讀chit-ê文字,解明hō͘我知,beh hō͘伊穿紫色ê袍,頷頸掛金鍊,tī國內職位居第三。Ông tōa-siaⁿ bēng-lēng tiàu hiah ê su̍t-sū, Ka-le̍k-tí lâng, chiam-pok-ê lóng ji̍p-lâi. Ông tùi Pa-pí-lûn tì-hūi ê lâng kóng, Khòaⁿ sím-mi̍h lâng ōe tha̍k chit ê bûn-jī, kóe-bêng hō͘ góa chai, beh hō͘ i chhēng chí-sek ê phàu, ām-kún kòa kim-liān, tī kok-lāi chit-ūi ku tē-saⁿ.
8Tùi hit時,王一切智慧人lóng入來;總是bōe能讀hit-ê文字,也bōe能解明hō͘王知。Tùi hit-sî ông it-chhè tì-hūi lâng lóng ji̍p-lâi; chóng-sī bōe-ōe tha̍k hit ê bûn-jī, iā bōe-ōe kóe-bêng hō͘ ông chai.
9Pek-sa-sat王真擘腹,面失色,伊ê大臣也lóng gông-ngia̍h。Pek-sa-sat ông chin peh-pak, bīn sit-sek, i ê tāi-sîn iā lóng gông-ngia̍h.
10王后因為王kap伊ê大臣所講ê話就入辦筵席ê厝;王后kā伊講,願王萬歲;你ê心莫得擘腹,面莫得失色。Ông-hō͘ in-ūi ông kap i ê tāi-sîn só͘ kóng ê ōe chiū ji̍p pān iân-sia̍h ê chhù; ông-hō͘ kā i kóng, Goān ông bān-sòe; lí ê sim bo̍h-tit peh-pak, bīn bo̍h-tit sit-sek.
11Tī你ê國內有一人伊ê心內有hiah-ê聖ê上帝ê神;你ê老父在生ê日看出伊ê心內有光明、聰明、智慧,親像chiah-ê上帝ê智慧;你ê老父Nî-pò͘-kah-nî-sat王,就是王你ê老父,設立伊做博士、術士,Ka-le̍k-tí人kap占卜ê ê頭人;Tī lí ê kok-lāi ū chi̍t-lâng i ê sim-lāi ū hiah ê sèng ê siōng-tè ê sîn; lí ê lāu-pē chāi-siⁿ ê ji̍t khòaⁿ-chhut i ê sim-lāi ū kng-bêng, chhang-miâ, tì-hūi, chhin-chhiūⁿ chiah ê siōng-tè ê tì-hūi; lí ê lāu-pē Nî-pò͘-kah-nî-sat ông, chiū-sī ông lí ê lāu-pē, siat-li̍p i chòe phok-sū, su̍t-sū, Ka-le̍k-tí lâng kap chiam-pok-ê ê thâu-lâng;
12伊有好性情,有智識聰明,能圓夢,能開拆奧妙,解釋僥疑ê事;chit人名叫但以理,王koh稱伊做Pek-thê-sa-sat。Taⁿ thang叫但以理來,伊beh kā你解明。i ū hó sèng-chêng, ū tì-sek chhang-miâ, ōe oân-bāng, ōe khui-thiah ò-biāu, kái-sek giâu-gî ê sū; chit-lâng miâ kiò Tān-í-lí, ông koh chheng i chòe Pek-thê-sa-sat. Taⁿ thang kiò Tān-í-lí lâi, i beh kā lí kóe-bêng.
13就chhōa但以理到王ê面前。王問但以理講,你是受掠ê猶大人中間ê但以理,就是我ê老父做王ê時tùi猶大掠來ê mah?Chiū chhōa Tān-í-lí kàu ông ê bīn-chêng. Ông mn̄g Tān-í-lí kóng, Lí sī siū-lia̍h ê Iû-tāi lâng tiong-kan ê Tān-í-lí, chiū-sī góa ê lāu-pē chòe ông ê sî tùi Iû-tāi lia̍h-lâi-ê mah?
14我聽見講你ê心內有hiah-ê上帝ê神,koh你有光明,聰明kap好ê智慧。Góa thiaⁿ-kìⁿ kóng lí ê sim-lāi ū hiah ê siōng-tè ê sîn, koh lí ū kng-bêng, chhang-miâ kap hó ê tì-hūi.
15Taⁿ hiah-ê智慧ê人kap術士已經帶來我ê面前,beh hō͘ in讀hiah-ê文字來解明hō͘我知;總是in bōe能解明chit-ê事。Taⁿ hiah ê tì-hūi ê lâng kap su̍t-sū í-keng tòa--lâi góa ê bīn-chêng, beh hō͘ in tha̍k hiah ê bûn-jī lâi kóe-bêng hō͘ góa chai; chóng-sī in bōe-ōe kóe-bêng chit ê sū.
16我bat聽見你ê事,你gâu解明,能解釋僥疑ê事;taⁿ你若能讀chit-ê文字,解明hō͘我知,就beh hō͘你穿紫色ê袍,頷頸掛金鍊,tī國內職位居第三。Góa bat thiaⁿ-kìⁿ lí ê sū, lí gâu kóe-bêng, ōe kái-sek giâu-gî ê sū; taⁿ lí nā ōe tha̍k chit ê bûn-jī, kóe-bêng hō͘ góa chai, chiū beh hō͘ lí chhēng chí-sek ê phàu, ām-kún kòa kim-liān, tī kok-lāi chit-ūi ku tē-saⁿ.
17但以理tī王ê面前應講,你ê贈品thang歸tī你本身,你ê報賞thang歸hō͘別人;總是我beh kā王讀chit-ê文字,解明hō͘王知。Tān-í-lí tī ông ê bīn-chêng ìn kóng, Lí ê chēng-phín thang kui tī lí pún-sin, lí ê pò-siúⁿ thang kui hō͘ pa̍t-lâng; chóng-sī góa beh kā ông tha̍k chit ê bûn-jī, kóe-bêng hō͘ ông chai.
18王ah,至koânê上帝bat將國位、大權、榮耀、威風賞賜你ê老父Nî-pò͘-kah-nî-sat。Ông ah, chì-koâiⁿ ê Siōng-tè bat chiong kok-ūi, tōa-koân, êng-iāu, ui-hong siúⁿ-sù lí ê lāu-pē Nî-pò͘-kah-nî-sat.
19因為上帝所賞賜伊ê大權,chiah-ê百姓,chiah-ê國,chiah-ê腔口ê人lóng驚惶ngia̍uh-ngia̍uh-chhoah tī伊ê面前;伊隨意hō͘人死,隨意hō͘人活;隨意kā人高升,隨意kā人降低。In-ūi Siōng-tè só͘ siúⁿ-sù i ê tōa-koân, chiah ê peh-sìⁿ, chiah ê kok, chiah ê khiuⁿ-kháu ê lâng lóng kiaⁿ-hiâⁿ ngia̍uh-ngia̍uh-chhoah tī i ê bīn-chêng; i sûi-ì hō͘ lâng sí, sûi-ì hō͘ lâng oa̍h; sûi-ì kā lâng ko-seng, sûi-ì kā lâng kàng-kē.
20總是伊ê心自高,伊ê性剛硬,致到行驕傲,就lut伊ê王位,搶奪伊ê榮光;Chóng-sī i ê sim chū-ko, i ê sèng kong-ngī, tì-kàu kiâⁿ kiau-ngō͘, chiū lut i ê ông-ūi, chhiúⁿ-toa̍t i ê êng-kng;
21伊受趕出離開人,伊ê心變成親像走獸ê心,kap野驢相kap khiā起;hō͘伊食草親像牛,身軀hō͘天ê露水濕tâm;到伊知至koânê上帝掌管人ê國,照祂ê意思設立人治理伊。i siū kóaⁿ-chhut lī-khui lâng, i ê sim pìⁿ-chiâⁿ chhin-chhiūⁿ cháu-siù ê sim, kap iá-lû saⁿ-kap khiā-khí; hō͘ i chia̍h-chháu chhin-chhiūⁿ gû, seng-khu hō͘ thiⁿ ê lō͘-chúi sip-tâm; kàu i chai chì-koâiⁿ ê Siōng-tè chiáng-koán lâng ê kok, chiàu I ê ì-sù siat-li̍p lâng tī-lí i.
22Pek-sa-sat ah,你是伊ê kiáⁿ,你雖然知這一切,你ê心無家己謙卑;Pek-sa-sat ah, lí sī i ê kiáⁿ, lí sui-jiân chai che it-chhè, lí ê sim bô ka-kī khiam-pi;
23竟然自高,攻擊天頂ê主;in有帶祂殿內ê器具到你ê面前,也你kap你chiah-ê大臣以及你ê后妃lóng用伊來lim酒;你koh o-ló hiah-ê銀、金、銅、鐵、柴、石所做ê上帝,就是bōe看,bōe聽,bōe知ê,總是管你ê喘氣,定tio̍h你遭遇ê上帝你無榮光祂。kèng-jiân chū-ko, kong-kek thiⁿ-téng ê Chú; in ū tòa I tiān-lāi ê khì-kū kàu lí ê bīn-chêng, iā lí kap lí chiah ê tāi-sîn í-ki̍p lí ê hō͘-hui lóng ēng i lâi lim-chiú; lí koh o-ló hiah ê gûn, kim, tâng, thih, chhâ, chio̍h só͘ chòe ê siōng-tè, chiū-sī bōe khòaⁿ, bōe thiaⁿ, bōe chai ê, chóng-sī koán lí ê chhoán-khùi, tiāⁿ-tio̍h lí cho-gū ê Siōng-tè lí bô êng-kng I.
24Tùi án-ni,tùi祂ê面前差出hit支手寫chit-ê文字。Tùi án-ni, tùi I ê bīn-chêng chhe-chhut hit ki chhiú siá chit ê bûn-jī.
25所寫ê文字就是chit-ê: BÍ-NÎ,BÍ-NÎ,THÊ-KHEK-LIA̍T,O͘-HOAT-JÍⁿ-SIⁿ。Só͘ siá ê bûn-jī chiū-sī chit-ê:BÍ-NÎ, BÍ-NÎ, THÊ-KHEK-LIA̍T, O͘-HOAT-JÍⁿ-SIⁿ.
26解明就是án-ni:BÍ-NÎ;就是上帝已經算你ê國運,hō͘伊soah。Kóe-bêng chiū-sī án-ni: BÍ-NÎ; chiū-sī Siōng-tè í-keng sǹg lí ê kok-ūn, hō͘ i soah.
27THÊ-KHEK-LIA̍T;就是你受秤tī天秤,顯明你ê無夠額。THÊ-KHEK-LIA̍T; chiū-sī lí siū chhìn tī thian-pêng, hián-bêng lí ê bô kàu-gia̍h.
28PÍ-LE̍K-SU;就是你ê國分裂(pun-li̍h),歸hō͘馬大人kap波斯人。PÍ-LE̍K-SU; chiū-sī lí ê kok pun-li̍h, kui hō͘ Má-tāi lâng kap Pho-su lâng.
29Tùi án-ni,Pek-sa-sat出令,人就將紫色袍hō͘但以理穿,用金鍊掛tī伊ê頷頸,koh傳令hō͘伊tī國內職位居第三。Tùi án-ni Pek-sa-sat chhut-lēng, lâng chiū chiong chí-sek phàu hō͘ Tān-í-lí chhēng, ēng kim-liān kòa tī i ê ām-kún, koh thoân-lēng hō͘ i tī kok-lāi chit-ūi ku tē-saⁿ.
30Tī hit暝,Ka-le̍k-tí王Pek-sa-sat hō͘人thâi。Tī hit-mî Ka-le̍k-tí ông Pek-sa-sat hō͘ lâng thâi.
31馬大人Tāi-lī-o͘得tio̍h國位,hit時六十二歲。Má-tāi lâng Tāi-lī-o͘ tit-tio̍h kok-ūi, hit-sî la̍k-cha̍p-jī hè.
但以理書 第 6 章
1Tāi-lī-o͘照伊ê意思設立一百二十個總督,hō͘ in分管全國,Tāi-lī-o͘ chiàu i ê ì-sù siat-li̍p chi̍t-pah jī-cha̍p ê chóng-tok, hō͘ in hun-koán choân-kok,
2koh tī in ê頂面設立總長三人,其中但以理是一個;hō͘ hiah-ê總督將正事對in稟明,免得王虧損。koh tī in ê téng-bīn siat-li̍p chóng-tiúⁿ saⁿ-lâng, kî-tiong Tān-í-lí sī chi̍t-ê; hō͘ hiah ê chóng-tok chiong chèng-sū tùi in pín-bêng, bián-tit ông khui-sún.
3因為chit-ê但以理有好性情,所以贏過其餘ê總長kap總督;王就想beh設立伊治理thong國。In-ūi chit ê Tān-í-lí ū hó sèng-chêng, só͘-í iâⁿ-kè kî-û ê chóng-tiúⁿ kap chóng-tok; ông chiū siūⁿ beh siat-li̍p i tī-lí thong-kok.
4Tùi án-ni,總長kap總督tī國政中chhē縫beh告但以理;總是chhē無伊ê孔縫kap過失;因為伊盡忠,lóng chhē無伊ê錯誤過失。Tùi án-ni chóng-tiúⁿ kap chóng-tok tī kok-chèng-tiong chhē-phāng beh kò Tān-í-lí; chóng-sī chhē bô i ê khang-phāng kap kè-sit; in-ūi i chīn-tiong, lóng chhē bô i ê chhò-gō͘ kè-sit.
5Hiah-ê人就相kap講,chit-ê但以理,除去伊趁伊ê上帝ê律法以外,咱無thang chhē伊ê空隙來告伊。Hiah ê lâng chiū saⁿ-kap kóng, Chit ê Tān-í-lí, tû--khì i thàn i ê Siōng-tè ê lu̍t-hoat í-gōa, lán bô thang chhē i ê khang-khiah lâi kò i.
6Tùi hit-tia̍p,hiah-ê總長kap總督紛紛聚集來見王,講,願Tāi-lí-o͘王萬歲。Tùi hit-tia̍p hiah ê chóng-tiúⁿ kap chóng-tok hun-hun chū-chi̍p lâi kìⁿ ông, kóng, Goān Tāi-lí-o͘ ông bān-sòe.
7國內總長、欽差、總督、謀士,kap 巡撫 lóng相kap議論ài beh設一條王ê例,來立一條嚴ê禁令,tī三十日內,除起求王以外,見若對不論甚麼上帝á是對人來求ê,tio̍h hiat伊落獅穴。Kok-lāi chóng-tiúⁿ, khim-chhe, chóng-tok, bô͘-sū, kap sûn-bú lóng saⁿ-kap gī-lūn ài beh siat chi̍t tiâu ông ê lē, lâi li̍p chi̍t tiâu giâm ê kìm-lēng, tī saⁿ-cha̍p ji̍t lāi, tû-khí kiû ông í-gōa, kìⁿ-nā tùi put-lūn sím-mi̍h siōng-tè á-sī tùi lâng lâi kiû--ê, tio̍h hiat i lo̍h sai-hia̍t.
8王ah,taⁿ求你設立hit-ê禁令,簽字tī hit-ê詔,hō͘伊bōe改換得,照馬大kap波斯ê例,bōe-thang改得。Ông ah, taⁿ kiû lí siat-li̍p hit ê kìm-lēng, chhiam-jī tī hit ê chiàu, hō͘ i bōe kóe-ōaⁿ--tit, chiàu Má-tāi kap Pho-su ê lē, bōe thang kóe--tit.
9Tùi án-ni,Tāi-lī-o͘王簽字tī hit-ê詔kap禁令。Tùi án-ni Tāi-lī-o͘ ông chhiam-jī tī hit ê chiàu kap kìm-lēng.
10但以理知chit-ê詔已經簽字,就到伊ê厝;(伊房內ê窗開ǹg耶路撒冷) ;一日三pái跪tī伊ê上帝ê面前祈禱感謝,kap平日無各樣。Tān-í-lí chai chit ê chiàu í-keng chhiam-jī, chiū kàu i ê chhù; (i pâng-lāi ê thang khui ǹg Iâ-lō͘-sat-léng); chi̍t-ji̍t saⁿ-pái kūi tī i ê Siōng-tè ê bīn-chêng kî-tó kám-siā, kap pêng-ji̍t bô koh-iūⁿ.
11Chiah-ê人就紛紛聚集,看見但以理tī伊ê上帝ê面前祈禱懇求。Chiah ê lâng chiū hun-hun chū-chi̍p, khòaⁿ-kìⁿ Tān-í-lí tī i ê Siōng-tè ê bīn-chêng kî-tó khún-kiû.
12In就到王ê面前,提起王ê禁令講,王ah,tī三十日內除起求王以外,見若對不論甚麼上帝á是對人來求ê,tio̍h hiat伊落獅穴,你kiám m̄是簽字tī chit-ê詔mah?王應講,chit-ê事實在有,照馬大kap波斯ê例,bōe-thang 改得。In chiū kàu ông ê bīn-chêng, thê-khí ông ê kìm-lēng kóng, Ông ah, tī saⁿ-cha̍p ji̍t lāi tû-khí kiû ông í-gōa, kìⁿ-nā tùi put-lūn sím-mi̍h siōng-tè á-sī tùi lâng lâi kiû--ê, tio̍h hiat i lo̍h sai-hia̍t, lí kiám-m̄-sī chhiam-jī tī chit ê chiàu mah? Ông ìn kóng, Chit ê sū si̍t-chāi ū, chiàu Má-tāi kap Pho-su ê lē, bōe thang kóe--tit.
13In tī王ê面前應講,王ah,tī猶大族受掠ê ê中間,hit-ê但以理無掠你kap你所簽字ê禁令做要緊;伊竟然一日三pái祈禱。In tī ông ê bīn-chêng ìn kóng, Ông ah, tī Iû-tāi cho̍k siū-lia̍h-ê ê tiong-kan hit ê Tān-í-lí bô lia̍h lí kap lí só͘ chhiam-jī ê kìm-lēng chòe iàu-kín; i kèng-jiân chi̍t-ji̍t saⁿ-pái kî-tó.
14王聽見chiah-ê話,盡在煩惱,留心beh救但以理,直直想救伊ê法度到日落。Ông thiaⁿ-kìⁿ chiah ê ōe, chīn-chāi hoân-ló, liû-sim beh kiù Tān-í-lí ti̍t-ti̍t siūⁿ kiù i ê hoat-tō͘ kàu ji̍t-lo̍h.
15Chiah-ê人就紛紛聚集來見王,kā王講,王ah,tio̍h知馬大人kap波斯人有例,見若王所立ê禁令kap律例lóng bōe改換得。Chiah ê lâng chiū hun-hun chū-chi̍p lâi kìⁿ ông, kā ông kóng, Ông ah, tio̍h chai Má-tāi lâng kap Pho-su lâng ū lē, kìⁿ-nā ông só͘ li̍p ê kìm-lēng kap lu̍t-lē lóng bōe kóe-ōaⁿ--tit.
16王就出令,人就帶但以理來,hiat伊tī 獅穴。王對但以理講,你ê上帝,你所常常服事ê,祂beh救你。Ông chiū chhut-lēng, lâng chiū tòa Tān-í-lí lâi, hiat i tī sai-hia̍t. Ông tùi Tān-í-lí kóng, Lí ê Siōng-tè, lí só͘ siông-siông ho̍k-sāi ê, I beh kiù lí.
17人搬石頭來hē tī 穴口;王用家己ê印kap大臣ê印封密伊,hō͘但以理ê tāi-chì lóng bōe改換得。Lâng poaⁿ chio̍h-thâu lâi hē tī hia̍t-kháu; ông ēng ka-kī ê ìn kap tāi-sîn ê ìn hong-ba̍t i, hō͘ Tān-í-lí ê tāi-chì lóng bōe kóe-ōaⁿ--tit.
18王tò去宮內,thong暝禁食;無人作樂tī伊ê面前,伊也bōe睏得。Ông tò--khì kiong-lāi, thong-mî kìm-chia̍h; bô lâng chok-ga̍k tī i ê bīn-chêng, i iā bōe khùn--tit.
19隔早起,王早早起來,緊緊去到獅穴。Keh chá-khí ông chá-chá khí-lâi, kín-kín khì kàu sai-hia̍t.
20將近穴邊,出哀傷ê聲叫但以理;王對但以理講,永活上帝ê奴僕,但以理ah,你ê上帝,你所常常服事ê,能救你脫離hiah-ê獅mah?Chiong-kūn hia̍t-piⁿ, chhut ai-siong ê siaⁿ kiò Tān-í-lí; ông tùi Tān-í-lí kóng, Éng-oa̍h Siōng-tè ê lô͘-po̍k, Tān-í-lí ah, lí ê Siōng-tè, lí só͘ siông-siông ho̍k-sāi-ê, ōe kiù lí thoat-lī hiah ê sai mah?
21但以理對王講,願王萬歲。Tān-í-lí tùi ông kóng, Goān ông bān-sòe.
22我ê上帝差祂ê使者,ni̍h chiah-ê獅ê嘴,hō͘ in無傷害我;因為我tī祂ê面前無罪;王ah,我tī你ê面前也無行刻虧你ê事。Góa ê Siōng-tè chhe I ê sù-chiá, ni̍h chiah ê sai ê chhùi, hō͘ in bô siong-hāi góa; in-ūi góa tī I ê bīn-chêng bô-chōe; ông ah, góa tī lí ê bīn-chêng iā bô kiâⁿ khek-khui lí ê sū.
23王為tio̍h án-ni歡喜到極,命令人取但以理出穴。Tùi án-ni,取但以理出穴;伊ê身軀lóng無受傷,因為伊óa靠伊ê上帝。Ông ūi-tio̍h án-ni hoaⁿ-hí kàu-ke̍k, bēng-lēng lâng chhú Tān-í-lí chhut-hia̍t. Tùi án-ni chhú Tān-í-lí chhut-hia̍t; i ê seng-khu lóng bô siū-siong, in-ūi i óa-khò i ê Siōng-tè.
24王就出令,人就將hiah-ê告但以理ê人,連in ê bó͘-kiáⁿ,lóng帶來,hiat落獅穴;in iáu未到穴底,獅就sah in,咬碎in ê骨頭。Ông chiū chhut-lēng, lâng chiū chiong hiah ê kò Tān-í-lí ê lâng, liân in ê bó͘-kiáⁿ, lóng tòa--lâi, hiat lo̍h sai-hia̍t; in iáu-bē kàu hia̍t-tóe, sai chiū sah in, kā-chhùi in ê kut-thâu.
25Hit時,Tāi-lī-o͘王頒詔hō͘全地hiah-ê百姓hiah-ê國,hiah-ê腔口ê人講:願lín大大享受平安。Hit-sî Tāi-lī-o͘ ông pan-chiàu hō͘ choân-tōe hiah ê peh-sìⁿ hiah ê kok, hiah ê khiuⁿ-kháu ê lâng kóng: Goān lín tōa-tōa hióng-siū pêng-an.
26Taⁿ我出令,吩咐我所管轄thong國百姓tio̍h tī但以理ê上帝ê面前驚惶ngia̍uh-ngia̍uh-chhoah,因為伊是活ê上帝,長長tī-teh,伊ê國永遠無滅,伊ê權柄無窮無盡;Taⁿ góa chhut-lēng, hoan-hù góa só͘ koán-hat thong-kok peh-sìⁿ tio̍h tī Tān-í-lí ê Siōng-tè ê bīn-chêng kiaⁿ-hiâⁿ ngia̍uh-ngia̍uh-chhoah, in-ūi I sī oa̍h ê Siōng-tè, tn̂g-tn̂g tī--teh, I ê kok éng-oán bô bia̍t, I ê koân-pèng bû-kiông bû-chīn;
27祂行拯救,tī天裡tī地裡行神跡奇事;祂有救但以理脫離獅ê嘴。I kiâⁿ chín-kiù, tī thiⁿ--nih tī tōe--nih kiâⁿ sîn-jiah kî-sū; I ū kiù Tān-í-lí thoat-lī sai ê chhùi.
28Án-ni chit-ê但以理當Tāi-lī-o͘坐位ê時,kap波斯人Kó͘-lia̍t坐位ê時,lóng得tio̍h興通。Án-ni chit ê Tān-í-lí tng Tāi-lī-o͘ chē-ūi ê sî kap Pho-su lâng Kó͘-lia̍t chē-ūi ê sî, lóng tit-tio̍h heng-thong.