載入中…

箴言 第 31 章

1Má-sat 王 Lī-bō͘-i-le̍k ê話,就是伊ê老母所教示ê。Má-sat ông Lī-bō͘-i-le̍k ê ōe, chiū-sī i ê lāu-bú só͘ kà-sī ê.

2我ê kiáⁿ ah,tio̍h怎樣?我親生ê kiáⁿ ah,tio̍h怎樣?我下願得tio̍h ê kiáⁿ ah,tio̍h怎樣ah?Góa ê kiáⁿ ah, tio̍h cháiⁿ-iūⁿ? góa chhin-siⁿ ê kiáⁿ ah, tio̍h cháiⁿ-iūⁿ? Góa hē-goān tit-tio̍h ê kiáⁿ ah, tio̍h cháiⁿ-iūⁿ ah?

3M̄-thang將你ê精力hō͘婦人人,你ê所行m̄-thang thàn hiah-ê敗壞王ê。M̄-thang chiong lí ê cheng-le̍k hō͘ hū-jîn-lâng, Lí ê só͘ kiâⁿ m̄-thang thàn hiah ê pāi-hoāi ông ê.

4Lī-bō͘-i-le̍k ah,lim酒m̄是王所合宜,m̄是王所合宜;王親講,厚酒tī toh落?也是無合宜。Lī-bō͘-i-le̍k ah, lim-chiú m̄-sī ông só͘ ha̍p-gî, m̄-sī ông só͘ ha̍p-gî; Ông-chhin kóng, Kāu-chiú tī toh-lo̍h? iā sī bô ha̍p-gî.

5驚了in lim落去就bōe記得律法;偏斷一切受苦ê人ê案件。Kiaⁿ-liáu in lim--lo̍h-khì chiū bōe-kì-tit lu̍t-hoat; Phian-toàn it-chhè siū-khó͘ ê lâng ê àn-kiāⁿ.

6厚酒tio̍h hō͘ beh死ê人,酒tio̍h hō͘ khó͘-心ê人;Kāu-chiú tio̍h hō͘ beh sí ê lâng, Chiú tio̍h hō͘ khó͘-sim ê lâng;

7hō͘伊lim-了bōe記得伊ê sòng-hiong;無koh記得伊ê艱苦。Hō͘ i lim-liáu bōe-kì-tit i ê sòng-hiong; Bô koh kì-tit i ê kan-khó͘.

8你tio̍h為tio̍h啞口ê來開嘴;為tio̍h一切無依óa-ê,來伸in ê冤。Lí tio̍h ūi-tio̍h é-káu-ê lâi khui-chhùi; Ūi-tio̍h it-chhè bô i-óa--ê, lâi sin in ê oan.

9你tio̍h開嘴照公義判斷;為tio̍h困苦kap sòng-hiong-ê伸冤。Lí tio̍h khui-chhùi chiàu kong-gī phòaⁿ-toàn; Ūi-tio̍h khùn-khó͘ kap sòng-hiong-ê sin-oan.

10有châi-tek ê婦人人是誰 ōe chhē-tio̍h ah?伊ê kà-直大大贏過寶石。Ū châi-tek ê hū-jîn-lâng chī-chūi ōe chhē-tio̍h ah? I ê kà-ti̍t tōa-tōa iâⁿ-kè pó-chio̍h.

11伊ê丈夫ê心óa靠伊,Lóng無欠缺財利。I ê tiōng-hu ê sim óa-khò i, Lóng bô khiàm-kheh châi-lī.

12I一世人ê日,Hō͘丈夫有利益無損害。I chi̍t-sì-lâng ê ji̍t, Hō͘ tiōng-hu ū lī-ek bô sún-hāi.

13伊chhē綿羊ê門kap iù-môa,甘心用手做工。I chhē mî-iûⁿ ê mn̂g kap iù-môa, Kam-sim ēng chhiú chòe kang.

14伊親像seng-lí船,Tùi遠遠運伊ê米糧來。I chhin-chhiūⁿ seng-lí chûn, Tùi hn̄g-hn̄g ūn i ê bí-niû lâi.

15天bē kng,i就起-來,用食物分hō͘家內ê人;將應該做ê工分派女婢。Thiⁿ bē kng, i chiū khí-lâi, Ēng chia̍h-mi̍h pun hō͘ ke-lāi ê lâng; Chiong eng-kai chòe ê kang hun-phài lú-pī.

16伊chim-chiok看田園,就買伊;用伊ê手所thàn-ê,來栽種葡萄園。I chim-chiok khòaⁿ chhân-hn̂g, chiū bóe i; Ēng i ê chhiú só͘-thàn-ê, lâi chai-chèng phû-tô-hn̂g.

17伊用氣力hâ腰,Hō͘手骨giám硬。I ēng khùi-la̍t hâ-io, Hō͘ chhiú-kut giám-ngī.

18伊知所經營ê有利益;伊ê燈thong暝無hoa。I chai só͘ keng-êng-ê ū lī-ek; I ê teng thong-mî bô hoa.

19伊ê手the̍h a̍k-á,伊ê手-心岸pháng-chhia。I ê chhiú the̍h a̍k-á, I ê chhiú-sim hōaⁿ pháng-chhia.

20伊出手賑濟艱苦人;伸手幫贊sòng-hiong人。I chhut-chhiú chín-chè kan-khó͘ lâng; Chhun-chhiú pang-chān sòng-hiong lâng.

21伊無因為落雪,為家內ê人掛慮;因為全家lóng穿朱紅ê衣服。I bô in-ūi lo̍h-seh, ūi ke-lāi ê lâng khòa-lū; In-ūi choân-ke lóng chhēng chu-âng ê i-ho̍k.

22伊為家己做súi ê毯á;伊所穿ê就是幼苧布kap紫色ê布。I ūi ka-kī chòe súi ê thán-á; I só͘ chhēng-ê chiū-sī iù-tōe-pò͘ kap chí-sek ê pò͘.

23伊ê丈夫tī城門口人人bat伊;因為伊kap本地ê長老相kap坐。I ê tiōng-hu tī siâⁿ-mn̂g-kháu lâng-lâng bat i; In-ūi i kap pún-tōe ê tióng-ló saⁿ-kap chē.

24伊做幼苧布ê衣裳去賣;Koh將腰帶賣hō͘ seng-lí人。I chòe iù-tōe-pò͘ ê i-chiûⁿ khì bōe; Koh chiong io-tòa bōe hō͘ seng-lí lâng.

25氣力kap威儀是伊ê衣服;伊想tio̍h將來ê景況,就歡喜笑。Khùi-la̍t kap ui-gî sī i ê i-ho̍k; I siūⁿ-tio̍h chiong-lâi ê kéng-hóng, chiū hoaⁿ-hí chhiò.

26I開嘴就講知識ê話;伊ê舌有仁慈ê教示。I khui-chhùi chiū kóng tì-sek ê ōe; I ê chi̍h ū jîn-chû ê kà-sī.

27伊chim-chiok看家內ê事,無食閒飯。I chim-chiok khòaⁿ ke-lāi ê sū, Bô chia̍h êng- pn̄g.

28伊ê kiáⁿ兒起來稱伊有福氣;伊ê丈夫也o-ló伊,I ê kiáⁿ-jî khí-lâi chheng i ū hok-khì; I ê tiōng-hu iā o-ló i,

29講,Cha-bó͘-kiáⁿ好德行ê chōe-chōe,獨獨你kài第一ê。Kóng, Cha-bó͘-kiáⁿ hó tek-hēng--ê chōe-chōe, To̍k-to̍k lí kài-tē-it ê.

30好人才是虛假ê,súi也是空空;獨獨敬畏耶和華ê婦人人beh得tio̍h o-ló。Hó jîn-châi sī hu-ké ê, súi iā sī khang-khang; To̍k-to̍k kèng-ùi Iâ-hô-hoa ê hū-jîn-lâng beh tit-tio̍h o-ló.

31伊ê手所做ê效果kui i;伊ê工tī城門beh o-ló伊。I ê chhiú só͘ chòe ê hāu-kó kui i; I ê kang tī siâⁿ-mn̂g beh o-ló i.

傳道書 第 1 章

1Tī耶路撒冷做王,大衛ê kiáⁿ,傳道ê話。Tī Iâ-lō͘-sat-léng chòe-ông, Tāi-pi̍t ê kiáⁿ, Thoân-tō ê ōe.

2傳道ê講,空虛ê空虛;空虛ê空虛;凡事lóng是空虛。Thoân-tō--ê kóng, Khang-hu ê khang-hu; khang-hu ê khang-hu; hoān-sū lóng sī khang-hu.

3人一切ê tio̍h磨,就是伊tī日光ê下面所tio̍h磨ê有甚麼利益ah?Lâng it-chhè ê tio̍h-bôa, chiū-sī i tī ji̍t-kng ê ē-bīn só͘ tio̍h-bôa-ê ū sím-mi̍h lī-ek ah?

4一代過去,koh一代來,總是地猶原tī-teh。Chi̍t-tāi kè-khì, koh chi̍t-tāi lâi, chóng-sī tōe iû-goân tī-teh.

5日出,日落,緊緊走倒tńg伊所出來ê所在。Ji̍t-chhut, ji̍t-lo̍h, kín-kín cháu tò-tńg i só͘ chhut-lâi ê só͘-chāi.

6風吹ǹg南,koh倒tńg ǹg北,轉旋無soah,也倒tńg tī伊轉旋ê環。Hong chhe ǹg lâm, koh tò-tńg ǹg pak, tńg-se̍h bô soah, iā tò-tńg tī i tńg-se̍h ê khoân.

7江河lóng流落海,總是海也無滿;江河流到toh落,就koh流到hia。Kang-hô lóng lâu-lo̍h hái, chóng-sī hái iā bô móa; kang-hô lâu kàu toh-lo̍h, chiū koh lâu kàu hia.

8萬事勞苦到極,人講bōe盡;目睭看,看bōe飽,耳孔聽,聽bōe tīⁿ。Bān-sū lô-khó͘ kàu-ke̍k, lâng kóng bōe chīn; ba̍k-chiu khòaⁿ, khòaⁿ bōe pá, hī-khang thiaⁿ, thiaⁿ bōe tīⁿ.

9所beh有ê,是前已經有,所beh做ê是前已經做;tī日光ê下面無有新ê事。Só͘ beh ū ê, sī chêng í-keng ū, só͘ beh chòe--ê sī chêng í-keng chòe; tī ji̍t-kng ê ē-bīn bô ū sin ê sū.

10kiám有甚麼事,人thang kí伊講,你看chit-ê是新ê?Tī咱以前ê世代,早早已經有lah。Kiám ū sím-mi̍h sū, lâng thang kí i kóng, Lí khòaⁿ chit-ê sī sin ê? Tī lán í-chêng ê sè-tāi, chá-chá í-keng ū lah.

11已經過ê世代,無人記得;將來ê世代,後來ê人也bōe記得。Í-keng kè ê sè-tāi, bô lâng kì-tit; chiong-lâi ê sè-tāi, āu-lâi ê lâng iā bōe-kì-tit.

12我傳道ê,bat tī耶路撒冷做以色列王。Góa Thoân-tō--ê, bat tī Iâ-lō͘-sat-léng chòe Í-sek-lia̍t ông.

13我專心用智慧研究查考天下所做一切ê事,就知上帝所hō͘人tio̍h磨ê是苦痛ê tio̍h磨。Góa choan-sim ēng tì-hūi gián-kiù chhâ-khó thiⁿ-ē só͘ chòe it-chhè ê sū, chiū chai Siōng-tè só͘ hō͘ lâng tio̍h-bôa--ê sī khó͘-thàng ê tio̍h-bôa.

14我看見日光ê下面所做一切ê事;看ah,lóng是空虛,lóng是掠風。Góa khòaⁿ-kìⁿ ji̍t-kng ê ē-bīn só͘ chòe it-chhè ê sū; khòaⁿ ah, lóng sī khang-hu, lóng sī lia̍h-hong.

15彎曲ê bōe能hō͘伊直,缺陷ê bōe能算得。Oan-khiau--ê bōe-ōe hō͘ i ti̍t, khoat-hām--ê bōe-ōe sǹg--tit.

16我ê心內想講,看ah,我得tio̍h大智慧,贏過我以前一切tī耶路撒冷ê人;koh我心歷過chōe-chōe智識kap知bat。Góa ê sim-lāi siūⁿ kóng, Khòaⁿ ah, góa tit-tio̍h tōa tì-hūi, iâⁿ-kè góa í-chêng it-chhè tī Iâ-lō͘-sat-léng ê lâng; koh góa sim le̍k-kè chōe-chōe tì-sek kap chai-bat.

17我專心致意ài知智慧,ài知顛狂kap愚戇,就知這也是掠風。Góa choan-sim tì-ì ài chai tì-hūi, ài chai tian-kông kap gû-gōng, chiū chai che iā-sī lia̍h-hong.

18因為chōe-chōe智慧就chōe-chōe煩惱,加添知bat就加添憂傷。In-ūi chōe-chōe tì-hūi chiū chōe-chōe hoân-ló, ke-thiⁿ chai-bat chiū ke-thiⁿ iu-siong.

傳道書 第 2 章

1我心內講,來ah,我用歡喜試你,你thang享受安樂;看ah,這也是空虛。Góa sim-lāi kóng, Lâi ah, góa ēng hoaⁿ-hí chhì lí, lí thang hióng-siū an-lo̍k; khòaⁿ ah, che iā sī khang-hu.

2論好笑我就講,這是顛狂;論歡喜就講,這beh啥事?Lūn hó-chhiò góa chiū kóng, Che sī tian-kông; lūn hoaⁿ-hí chiū kóng, Che beh siáⁿ-sū?

3我ê心講究tio̍h怎樣用酒hō͘我ê肉體khòaⁿ活;總是我ê心猶原tio̍h hō͘智慧引chhōa,也tio̍h怎樣擒tiâu愚戇,thèng候我看明,世間人tī天下一生tio̍h行甚麼事是好。Góa ê sim káng-kiù tio̍h cháiⁿ-iūⁿ ēng chiú hō͘ góa ê jio̍k-thé khòaⁿ-oa̍h; chóng-sī góa ê sim iû-goân tio̍h hō͘ tì-hūi ín-chhōa, iā tio̍h cháiⁿ-iūⁿ khîⁿ-tiâu gû-gōng, thèng-hāu góa khòaⁿ-bêng, sè-kan lâng tī thiⁿ-ē it-seng tio̍h kiâⁿ sím-mi̍h sū sī hó.

4我為tio̍h家己興起大ê工程,為家己起厝,為家己栽葡萄園,Góa ūi-tio̍h ka-kī heng-khí tōa ê kang-tiâⁿ, ūi ka-kī khí chhù, ūi ka-kī chai phû-tô-hn̂g,

5為家己修造花園,果子園,tī hit內面栽種ta̍k號ê果子樹;ūi ka-kī siu-chō hoe-hn̂g, ké-chí-hn̂g, tī hí(hit) lāi-bīn chai-chèng ta̍k-hō ê ké-chí chhiū;

6為家己開水池,來灌ak培養發生樹ê樹林。ūi ka-kī khui chúi-tî, lâi koàn-ak pôe-iúⁿ hoat-siⁿ chhiū ê chhiū-nâ.

7我也買奴僕女婢,亦有出世tī我家內ê,亦有chōe-chōe牛群,羊群,贏過我以前tī耶路撒冷hiah-ê人所有ê。Góa iā bóe lô͘-po̍k lú-pī, ia̍h ū chhut-sì tī góa ke-lāi ê, ia̍h ū chōe-chōe gû-kûn, iûⁿ-kûn, iâⁿ-kè góa í-chêng tī Iâ-lō͘-sat-léng hiah ê lâng só͘ ū ê.

8我koh為家己積聚金銀,kap列王以及ta̍k省ê財寶;koh得tio̍h唱歌ê男女,kap世間人所歡喜ê物,chōe-chōe 宮妃。Góa koh ūi ka-kī chek-chū kim gûn, kap lia̍t-ông í-ki̍p ta̍k-séng ê châi-pó; koh tit-tio̍h chhiùⁿ-koa ê lâm-lú, kap sè-kan lâng só͘ hoaⁿ-hí ê mi̍h, chōe-chōe kiong-hui.

9Án-ni我就做大,贏過我以前lóng總tī耶路撒冷ê人,我ê智慧猶原kap我tī-teh。Án-ni góa chiū chòe tōa, iâⁿ-kè góa í-chêng lóng-chóng tī Iâ-lō͘-sat-léng ê lâng, góa ê tì-hūi iû-goân kap góa tī-teh.

10我ê目睭所ài-ê,我無阻擋伊;我ê心所歡喜ê,我無禁止伊;因為我ê心為tio̍h我所tio̍h磨ê來快樂;這就是我tùi一切所tio̍h磨來得tio̍h ê份額。Góa ê ba̍k-chiu só͘ ài--ê, góa bô chó͘-tòng i; góa ê sim só͘ hoaⁿ-hí--ê, góa bô kìm-chí i; in-ūi góa ê sim ūi-tio̍h góa só͘ tio̍h-bôa--ê lâi khoài-lo̍k; che chiū-sī góa tùi it-chhè só͘ tio̍h-bôa lâi tit-tio̍h ê hūn-gia̍h.

11我看我ê手所做一切ê工,以及我所tio̍h磨ê勞碌;看ah,這lóng是空虛,lóng是掠風,tī日光ê下面lóng無利益。Góa khòaⁿ góa ê chhiú só͘ chòe it-chhè ê kang, í-ki̍p góa só͘ tio̍h-bôa ê lô-lo̍k; khòaⁿ ah, che lóng sī khang-hu, lóng sī lia̍h-hong, tī ji̍t-kng ê ē-bīn lóng bô lī-ek.

12我家己oa̍t-tńg來看智慧、顛狂,kap愚戇;tī君王後輩ê人,iáu會做甚麼ah?就是前所做ê nā-tiāⁿ。Góa ka-kī oa̍t-tńg lâi khòaⁿ tì-hūi, tian-kông, kap gû-gōng; tī kun-ông hō͘-pòe ê lâng, iáu ōe chòe sím-mi̍h ah? chiū-sī chêng só͘ chòe ê nā-tiāⁿ.

13我就看出智慧贏過愚戇,親像光明贏過烏暗。Góa chiū khòaⁿ-chhut tì-hūi iâⁿ-kè gû-gōng, chhin-chhiūⁿ kng-bêng iâⁿ-kè o͘-àm.

14智慧ê人ê目睭光明,愚戇ê人行tī烏暗;總是我知in ê結局lóng相同。Tì-hūi ê lâng ê ba̍k-chiu kng-bêng, gû-gōng ê lâng kiâⁿ tī o͘-àm; chóng-sī góa chai in ê kiat-kio̍k lóng saⁿ-tâng.

15我就心內講,戇人所tú-tio̍h,我也beh án-ni tú-tio̍h;我mih-sái比in khah智慧ah?我心內講,這也是空虛。Góa chiū sim-lāi kóng, Gōng-lâng só͘ tú-tio̍h, góa iā beh án-ni tú-tio̍h; góa mih-sái pí in khah tì-hūi ah? Góa sim-lāi kóng, Che iā sī khang-hu.

16智慧ê人kap戇ê人平平無得tio̍h人永遠ê記念,因為到將來ê日lóng hō͘人bōe記得。Hāi ah!智慧ê人死,kap愚戇ê人無各樣。Tì-hūi ê lâng kap gōng ê lâng pîⁿ-pîⁿ bô tit-tio̍h lâng éng-oán ê kì-liām, in-ūi kàu chiong-lâi ê ji̍t lóng hō͘ lâng bōe-kì-tit. Hāi ah! Tì-hūi ê lâng sí, kap gû-gōng ê lâng bô koh-iūⁿ.

17所以我怨身慼命,因為tī日光ê下面所做ê工lóng是hō͘我勞苦;因為這lóng是空虛,lóng是掠風。Só͘-í góa oàn-sin chhoeh-miā, in-ūi tī ji̍t-kng ê ē-bīn só͘ chòe ê kang lóng sī hō͘ góa lô-khó͘; in-ūi che lóng sī khang-hu, lóng sī lia̍h-hong.

18我怨恨我一切ê勞碌,就是我tī日光ê下面所勞碌ê;因為beh留hō͘我以後ê人。Góa oàn-hūn góa it-chhè ê lô-lo̍k, chiū-sī góa tī ji̍t-kng ê ē-bīn só͘ lô-lo̍k--ê; in-ūi beh lâu hō͘ góa í-āu ê lâng.

19Hit-ê人是智慧,á是愚戇,是誰會知;iáu-kú我tī日光ê下面,用智慧勞碌所做成ê,伊beh管轄伊;這也是空虛。Hit ê lâng sī tì-hūi, á-sī gû-gōng, chī-chūi ōe chai; iáu-kú góa tī ji̍t-kng ê ē-bīn, ēng tì-hūi lô-lo̍k só͘ chòe-chiâⁿ ê, i beh koán-hat i; che iā sī khang-hu.

20因為án-ni我倒tńg想為tio̍h我tī日光ê下面所tio̍h磨ê勞碌,hō͘我ê心失望。In-ūi án-ni góa tò-tńg siūⁿ ūi-tio̍h góa tī ji̍t-kng ê ē-bīn só͘ tio̍h-bôa ê lô-lo̍k, hō͘ góa ê sim sit-bāng.

21因為有人用智慧,用知bat,用本事來勞碌ê;總是beh留hō͘ bē-bat勞碌tī hit-ê工ê人做業;這也是空虛,也是大陷害。In-ūi ū lâng ēng tì-hūi, ēng chai-bat, ēng pún-sū lâi lô-lo̍k--ê; chóng-sī beh lâu hō͘ bē-bat lô-lo̍k tī hit ê kang ê lâng chòe-gia̍p; che iā-sī khang-hu, iā sī tōa hām-hāi.

22因為人tī日光ê下面所勞碌勞心ê,有得tio̍h甚麼ah?In-ūi lâng tī ji̍t-kng ê ē-bīn só͘ lô-le̍k lô-sim-ê, ū tit-tio̍h sím-mi̍h ah?

23因為伊一生憂慮,伊ê勞碌成做苦痛,連暝時心也無安歇。這也是空虛。In-ūi i it-seng iu-lū, i ê lô-lo̍k chiâⁿ-chòe khó͘-thàng, liân mî--sî sim iā bô an-hioh. Che iā-sī khang-hu.

24人m̄值tio̍h來食來lim,koh hō͘心享福tī伊所tio̍h磨ê;我看chit-ê也是出tī上帝ê手。Lâng m̄-ta̍t-tio̍h lâi chia̍h lâi lim, koh hō͘ sim hióng-hok tī i só͘ tio̍h-bôa ê; góa khòaⁿ chit-ê iā sī chhut tī Siōng-tè ê chhiú.

25論到食á是享福,是誰能贏過我ah?Lūn-kàu chia̍h á-sī hióng-hok, chī-chūi ōe iâⁿ-kè góa ah?

26因為上帝所歡喜ê人,伊就hō͘伊有智慧,知bat快樂;獨獨有罪ê人伊hō͘伊勞苦,來收拾來積聚,thang歸tī上帝所歡喜ê人。這也是空虛,也是掠風。In-ūi Siōng-tè só͘ hoaⁿ-hí ê lâng, I chiū hō͘ i ū tì-hūi, chai-bat khoài-lo̍k; to̍k-to̍k ū chōe ê lâng I hō͘ i lô-khó͘, lâi siu-khioh lâi chek-chū, thang kui tī Siōng-tè só͘ hoaⁿ-hí ê lâng. Che iā sī khang-hu, iā sī lia̍h-hong.