傳道書 第 1 章
1Tī耶路撒冷做王,大衛ê kiáⁿ,傳道ê話。Tī Iâ-lō͘-sat-léng chòe-ông, Tāi-pi̍t ê kiáⁿ, Thoân-tō ê ōe.
2傳道ê講,空虛ê空虛;空虛ê空虛;凡事lóng是空虛。Thoân-tō--ê kóng, Khang-hu ê khang-hu; khang-hu ê khang-hu; hoān-sū lóng sī khang-hu.
3人一切ê tio̍h磨,就是伊tī日光ê下面所tio̍h磨ê有甚麼利益ah?Lâng it-chhè ê tio̍h-bôa, chiū-sī i tī ji̍t-kng ê ē-bīn só͘ tio̍h-bôa-ê ū sím-mi̍h lī-ek ah?
4一代過去,koh一代來,總是地猶原tī-teh。Chi̍t-tāi kè-khì, koh chi̍t-tāi lâi, chóng-sī tōe iû-goân tī-teh.
5日出,日落,緊緊走倒tńg伊所出來ê所在。Ji̍t-chhut, ji̍t-lo̍h, kín-kín cháu tò-tńg i só͘ chhut-lâi ê só͘-chāi.
6風吹ǹg南,koh倒tńg ǹg北,轉旋無soah,也倒tńg tī伊轉旋ê環。Hong chhe ǹg lâm, koh tò-tńg ǹg pak, tńg-se̍h bô soah, iā tò-tńg tī i tńg-se̍h ê khoân.
7江河lóng流落海,總是海也無滿;江河流到toh落,就koh流到hia。Kang-hô lóng lâu-lo̍h hái, chóng-sī hái iā bô móa; kang-hô lâu kàu toh-lo̍h, chiū koh lâu kàu hia.
8萬事勞苦到極,人講bōe盡;目睭看,看bōe飽,耳孔聽,聽bōe tīⁿ。Bān-sū lô-khó͘ kàu-ke̍k, lâng kóng bōe chīn; ba̍k-chiu khòaⁿ, khòaⁿ bōe pá, hī-khang thiaⁿ, thiaⁿ bōe tīⁿ.
9所beh有ê,是前已經有,所beh做ê是前已經做;tī日光ê下面無有新ê事。Só͘ beh ū ê, sī chêng í-keng ū, só͘ beh chòe--ê sī chêng í-keng chòe; tī ji̍t-kng ê ē-bīn bô ū sin ê sū.
10kiám有甚麼事,人thang kí伊講,你看chit-ê是新ê?Tī咱以前ê世代,早早已經有lah。Kiám ū sím-mi̍h sū, lâng thang kí i kóng, Lí khòaⁿ chit-ê sī sin ê? Tī lán í-chêng ê sè-tāi, chá-chá í-keng ū lah.
11已經過ê世代,無人記得;將來ê世代,後來ê人也bōe記得。Í-keng kè ê sè-tāi, bô lâng kì-tit; chiong-lâi ê sè-tāi, āu-lâi ê lâng iā bōe-kì-tit.
12我傳道ê,bat tī耶路撒冷做以色列王。Góa Thoân-tō--ê, bat tī Iâ-lō͘-sat-léng chòe Í-sek-lia̍t ông.
13我專心用智慧研究查考天下所做一切ê事,就知上帝所hō͘人tio̍h磨ê是苦痛ê tio̍h磨。Góa choan-sim ēng tì-hūi gián-kiù chhâ-khó thiⁿ-ē só͘ chòe it-chhè ê sū, chiū chai Siōng-tè só͘ hō͘ lâng tio̍h-bôa--ê sī khó͘-thàng ê tio̍h-bôa.
14我看見日光ê下面所做一切ê事;看ah,lóng是空虛,lóng是掠風。Góa khòaⁿ-kìⁿ ji̍t-kng ê ē-bīn só͘ chòe it-chhè ê sū; khòaⁿ ah, lóng sī khang-hu, lóng sī lia̍h-hong.
15彎曲ê bōe能hō͘伊直,缺陷ê bōe能算得。Oan-khiau--ê bōe-ōe hō͘ i ti̍t, khoat-hām--ê bōe-ōe sǹg--tit.
16我ê心內想講,看ah,我得tio̍h大智慧,贏過我以前一切tī耶路撒冷ê人;koh我心歷過chōe-chōe智識kap知bat。Góa ê sim-lāi siūⁿ kóng, Khòaⁿ ah, góa tit-tio̍h tōa tì-hūi, iâⁿ-kè góa í-chêng it-chhè tī Iâ-lō͘-sat-léng ê lâng; koh góa sim le̍k-kè chōe-chōe tì-sek kap chai-bat.
17我專心致意ài知智慧,ài知顛狂kap愚戇,就知這也是掠風。Góa choan-sim tì-ì ài chai tì-hūi, ài chai tian-kông kap gû-gōng, chiū chai che iā-sī lia̍h-hong.
18因為chōe-chōe智慧就chōe-chōe煩惱,加添知bat就加添憂傷。In-ūi chōe-chōe tì-hūi chiū chōe-chōe hoân-ló, ke-thiⁿ chai-bat chiū ke-thiⁿ iu-siong.
傳道書 第 2 章
1我心內講,來ah,我用歡喜試你,你thang享受安樂;看ah,這也是空虛。Góa sim-lāi kóng, Lâi ah, góa ēng hoaⁿ-hí chhì lí, lí thang hióng-siū an-lo̍k; khòaⁿ ah, che iā sī khang-hu.
2論好笑我就講,這是顛狂;論歡喜就講,這beh啥事?Lūn hó-chhiò góa chiū kóng, Che sī tian-kông; lūn hoaⁿ-hí chiū kóng, Che beh siáⁿ-sū?
3我ê心講究tio̍h怎樣用酒hō͘我ê肉體khòaⁿ活;總是我ê心猶原tio̍h hō͘智慧引chhōa,也tio̍h怎樣擒tiâu愚戇,thèng候我看明,世間人tī天下一生tio̍h行甚麼事是好。Góa ê sim káng-kiù tio̍h cháiⁿ-iūⁿ ēng chiú hō͘ góa ê jio̍k-thé khòaⁿ-oa̍h; chóng-sī góa ê sim iû-goân tio̍h hō͘ tì-hūi ín-chhōa, iā tio̍h cháiⁿ-iūⁿ khîⁿ-tiâu gû-gōng, thèng-hāu góa khòaⁿ-bêng, sè-kan lâng tī thiⁿ-ē it-seng tio̍h kiâⁿ sím-mi̍h sū sī hó.
4我為tio̍h家己興起大ê工程,為家己起厝,為家己栽葡萄園,Góa ūi-tio̍h ka-kī heng-khí tōa ê kang-tiâⁿ, ūi ka-kī khí chhù, ūi ka-kī chai phû-tô-hn̂g,
5為家己修造花園,果子園,tī hit內面栽種ta̍k號ê果子樹;ūi ka-kī siu-chō hoe-hn̂g, ké-chí-hn̂g, tī hí(hit) lāi-bīn chai-chèng ta̍k-hō ê ké-chí chhiū;
6為家己開水池,來灌ak培養發生樹ê樹林。ūi ka-kī khui chúi-tî, lâi koàn-ak pôe-iúⁿ hoat-siⁿ chhiū ê chhiū-nâ.
7我也買奴僕女婢,亦有出世tī我家內ê,亦有chōe-chōe牛群,羊群,贏過我以前tī耶路撒冷hiah-ê人所有ê。Góa iā bóe lô͘-po̍k lú-pī, ia̍h ū chhut-sì tī góa ke-lāi ê, ia̍h ū chōe-chōe gû-kûn, iûⁿ-kûn, iâⁿ-kè góa í-chêng tī Iâ-lō͘-sat-léng hiah ê lâng só͘ ū ê.
8我koh為家己積聚金銀,kap列王以及ta̍k省ê財寶;koh得tio̍h唱歌ê男女,kap世間人所歡喜ê物,chōe-chōe 宮妃。Góa koh ūi ka-kī chek-chū kim gûn, kap lia̍t-ông í-ki̍p ta̍k-séng ê châi-pó; koh tit-tio̍h chhiùⁿ-koa ê lâm-lú, kap sè-kan lâng só͘ hoaⁿ-hí ê mi̍h, chōe-chōe kiong-hui.
9Án-ni我就做大,贏過我以前lóng總tī耶路撒冷ê人,我ê智慧猶原kap我tī-teh。Án-ni góa chiū chòe tōa, iâⁿ-kè góa í-chêng lóng-chóng tī Iâ-lō͘-sat-léng ê lâng, góa ê tì-hūi iû-goân kap góa tī-teh.
10我ê目睭所ài-ê,我無阻擋伊;我ê心所歡喜ê,我無禁止伊;因為我ê心為tio̍h我所tio̍h磨ê來快樂;這就是我tùi一切所tio̍h磨來得tio̍h ê份額。Góa ê ba̍k-chiu só͘ ài--ê, góa bô chó͘-tòng i; góa ê sim só͘ hoaⁿ-hí--ê, góa bô kìm-chí i; in-ūi góa ê sim ūi-tio̍h góa só͘ tio̍h-bôa--ê lâi khoài-lo̍k; che chiū-sī góa tùi it-chhè só͘ tio̍h-bôa lâi tit-tio̍h ê hūn-gia̍h.
11我看我ê手所做一切ê工,以及我所tio̍h磨ê勞碌;看ah,這lóng是空虛,lóng是掠風,tī日光ê下面lóng無利益。Góa khòaⁿ góa ê chhiú só͘ chòe it-chhè ê kang, í-ki̍p góa só͘ tio̍h-bôa ê lô-lo̍k; khòaⁿ ah, che lóng sī khang-hu, lóng sī lia̍h-hong, tī ji̍t-kng ê ē-bīn lóng bô lī-ek.
12我家己oa̍t-tńg來看智慧、顛狂,kap愚戇;tī君王後輩ê人,iáu會做甚麼ah?就是前所做ê nā-tiāⁿ。Góa ka-kī oa̍t-tńg lâi khòaⁿ tì-hūi, tian-kông, kap gû-gōng; tī kun-ông hō͘-pòe ê lâng, iáu ōe chòe sím-mi̍h ah? chiū-sī chêng só͘ chòe ê nā-tiāⁿ.
13我就看出智慧贏過愚戇,親像光明贏過烏暗。Góa chiū khòaⁿ-chhut tì-hūi iâⁿ-kè gû-gōng, chhin-chhiūⁿ kng-bêng iâⁿ-kè o͘-àm.
14智慧ê人ê目睭光明,愚戇ê人行tī烏暗;總是我知in ê結局lóng相同。Tì-hūi ê lâng ê ba̍k-chiu kng-bêng, gû-gōng ê lâng kiâⁿ tī o͘-àm; chóng-sī góa chai in ê kiat-kio̍k lóng saⁿ-tâng.
15我就心內講,戇人所tú-tio̍h,我也beh án-ni tú-tio̍h;我mih-sái比in khah智慧ah?我心內講,這也是空虛。Góa chiū sim-lāi kóng, Gōng-lâng só͘ tú-tio̍h, góa iā beh án-ni tú-tio̍h; góa mih-sái pí in khah tì-hūi ah? Góa sim-lāi kóng, Che iā sī khang-hu.
16智慧ê人kap戇ê人平平無得tio̍h人永遠ê記念,因為到將來ê日lóng hō͘人bōe記得。Hāi ah!智慧ê人死,kap愚戇ê人無各樣。Tì-hūi ê lâng kap gōng ê lâng pîⁿ-pîⁿ bô tit-tio̍h lâng éng-oán ê kì-liām, in-ūi kàu chiong-lâi ê ji̍t lóng hō͘ lâng bōe-kì-tit. Hāi ah! Tì-hūi ê lâng sí, kap gû-gōng ê lâng bô koh-iūⁿ.
17所以我怨身慼命,因為tī日光ê下面所做ê工lóng是hō͘我勞苦;因為這lóng是空虛,lóng是掠風。Só͘-í góa oàn-sin chhoeh-miā, in-ūi tī ji̍t-kng ê ē-bīn só͘ chòe ê kang lóng sī hō͘ góa lô-khó͘; in-ūi che lóng sī khang-hu, lóng sī lia̍h-hong.
18我怨恨我一切ê勞碌,就是我tī日光ê下面所勞碌ê;因為beh留hō͘我以後ê人。Góa oàn-hūn góa it-chhè ê lô-lo̍k, chiū-sī góa tī ji̍t-kng ê ē-bīn só͘ lô-lo̍k--ê; in-ūi beh lâu hō͘ góa í-āu ê lâng.
19Hit-ê人是智慧,á是愚戇,是誰會知;iáu-kú我tī日光ê下面,用智慧勞碌所做成ê,伊beh管轄伊;這也是空虛。Hit ê lâng sī tì-hūi, á-sī gû-gōng, chī-chūi ōe chai; iáu-kú góa tī ji̍t-kng ê ē-bīn, ēng tì-hūi lô-lo̍k só͘ chòe-chiâⁿ ê, i beh koán-hat i; che iā sī khang-hu.
20因為án-ni我倒tńg想為tio̍h我tī日光ê下面所tio̍h磨ê勞碌,hō͘我ê心失望。In-ūi án-ni góa tò-tńg siūⁿ ūi-tio̍h góa tī ji̍t-kng ê ē-bīn só͘ tio̍h-bôa ê lô-lo̍k, hō͘ góa ê sim sit-bāng.
21因為有人用智慧,用知bat,用本事來勞碌ê;總是beh留hō͘ bē-bat勞碌tī hit-ê工ê人做業;這也是空虛,也是大陷害。In-ūi ū lâng ēng tì-hūi, ēng chai-bat, ēng pún-sū lâi lô-lo̍k--ê; chóng-sī beh lâu hō͘ bē-bat lô-lo̍k tī hit ê kang ê lâng chòe-gia̍p; che iā-sī khang-hu, iā sī tōa hām-hāi.
22因為人tī日光ê下面所勞碌勞心ê,有得tio̍h甚麼ah?In-ūi lâng tī ji̍t-kng ê ē-bīn só͘ lô-le̍k lô-sim-ê, ū tit-tio̍h sím-mi̍h ah?
23因為伊一生憂慮,伊ê勞碌成做苦痛,連暝時心也無安歇。這也是空虛。In-ūi i it-seng iu-lū, i ê lô-lo̍k chiâⁿ-chòe khó͘-thàng, liân mî--sî sim iā bô an-hioh. Che iā-sī khang-hu.
24人m̄值tio̍h來食來lim,koh hō͘心享福tī伊所tio̍h磨ê;我看chit-ê也是出tī上帝ê手。Lâng m̄-ta̍t-tio̍h lâi chia̍h lâi lim, koh hō͘ sim hióng-hok tī i só͘ tio̍h-bôa ê; góa khòaⁿ chit-ê iā sī chhut tī Siōng-tè ê chhiú.
25論到食á是享福,是誰能贏過我ah?Lūn-kàu chia̍h á-sī hióng-hok, chī-chūi ōe iâⁿ-kè góa ah?
26因為上帝所歡喜ê人,伊就hō͘伊有智慧,知bat快樂;獨獨有罪ê人伊hō͘伊勞苦,來收拾來積聚,thang歸tī上帝所歡喜ê人。這也是空虛,也是掠風。In-ūi Siōng-tè só͘ hoaⁿ-hí ê lâng, I chiū hō͘ i ū tì-hūi, chai-bat khoài-lo̍k; to̍k-to̍k ū chōe ê lâng I hō͘ i lô-khó͘, lâi siu-khioh lâi chek-chū, thang kui tī Siōng-tè só͘ hoaⁿ-hí ê lâng. Che iā sī khang-hu, iā sī lia̍h-hong.
傳道書 第 3 章
1天下萬般lóng有伊ê期,萬項事lóng有伊ê時。Thiⁿ-ē bān-poaⁿ lóng ū i ê kî, bān-hāng-sū lóng ū i ê sî.
2有出世ê時,有死ê時;有栽種ê時,有拔出所栽種ê ê時;Ū chhut-sì ê sî, ū sí ê sî; ū chai-chèng ê sî, ū pu̍ih-chhut só͘ chai-chèng--ê ê sî;
3有thâi死ê時,有醫好ê時;有拆毀ê時,有起造ê時;ū thâi-sí ê sî, ū i-hó ê sî;ū thiah-húi ê sî, ū khí-chō ê sî;
4有啼哭ê時,有好笑ê時;有哀慘ê時,有跳舞ê時;ū thî-khàu ê sî, ū hó-chhiò ê sî; ū ai-chhám ê sî, ū thiàu-bú ê sî;
5有hiat石頭ê時,有拾石頭ê時;有thang抱ê時,有m̄-thang抱ê時;ū hiat chio̍h-thâu ê sî, ū khioh chio̍h-thâu ê sî; ū thang phō ê sî, ū m̄-thang phō ê sî;
6有chhē-tio̍h ê時,有失落ê時;有保守ê時,有放sak ê時;有拆裂ê時,有補縫(thīⁿ)ê時;ū chhē-tio̍h ê sî, ū sit-lo̍h ê sî; ū pó-siú ê sî, ū pàng-sak ê sî; ū thiah-li̍h ê sî, ū pó͘-thīⁿ ê sî;
7有靜靜ê時,有講話ê時;ū chēng-chēng ê sî, ū kóng-ōe ê sî;
8有疼惜ê時,有怨恨ê時;有交戰ê時,有和好ê時。ū thiàⁿ-sioh ê sî, ū oàn-hūn ê sî; ū kau-chiàn ê sî, ū hô-hó ê sî.
9做工ê人tī伊所勞碌ê有甚麼利益ah?Chòe-kang ê lâng tī i só͘ lô-lo̍k--ê ū sím-mi̍h lī-ek ah?
10我有看見上帝所hō͘世間人ê勞碌,hō͘ in tī hit中間來練習。Góa ū khòaⁿ-kìⁿ Siōng-tè só͘ hō͘ sè-kan lâng ê lô-lo̍k, hō͘ in tī hit tiong-kan lâi liān-si̍p.
11上帝造萬物,各照伊ê時成做美妙,koh將永遠ê觀念hē tī人ê心;總是上帝對頭到尾所做成ê,人bōe能測度伊。Siōng-tè chō bān-mi̍h, kok chiàu i ê sî chiâⁿ-chòe bí-biāu, koh chiong éng-oán ê koan-liām hē tī lâng ê sim; chóng-sī Siōng-tè tùi-thâu kàu-bé só͘ chòe-chiâⁿ ê, lâng bōe-ōe chhek-to̍k i.
12我知從中無一項khah好tī一生快樂,koh行好。Góa chai chiông-tiong bô chi̍t-hāng khah-hó tī it-seng khoài-lo̍k, koh kiâⁿ hó.
13Koh人人也食也lim tī伊一切所勞碌ê來享福,這也是上帝ê恩賜。Koh lâng-lâng iā chia̍h iā lim tī i it-chhè só͘ lô-lo̍k-ê lâi hióng-hok, che iā sī Siōng-tè ê un-sù.
14我知上帝一切所做ê,beh永遠tī-teh,bōe加添,bōe減少;上帝án-ni行,是hō͘人tī伊ê面前驚畏。Góa chai Siōng-tè it-chhè só͘ chòe--ê, beh éng-oán tī-teh, bōe ke-thiⁿ, bōe kiám-chió; Siōng-tè án-ni kiâⁿ, sī hō͘ lâng tī I ê bīn-chêng kiaⁿ-ùi.
15現今所有ê前已經有;將來beh有ê早已經有;過身ê事上帝koh chhē伊。Hiān-kim só͘ ū-ê chêng í-keng ū; chiong-lâi beh ū-ê chá í-keng ū; kè-sin ê sū Siōng-tè koh chhē i.
16我koh看見日光ê下面tī審判ê所在有奸惡,tī公義ê所在也有奸惡。Góa koh khòaⁿ-kìⁿ ji̍t-kng ê ē-bīn tī sím-phòaⁿ ê só͘-chāi ū kan-ok, tī kong-gī ê só͘-chāi iā ū kan-ok.
17我心內講,上帝beh審判義人kap pháiⁿ人,因為tī-hia ta̍k項ê事,ta̍k項ê工,lóng有定tio̍h ê時。Góa sim-lāi kóng, Siōng-tè beh sím-phòaⁿ gī-lâng kap pháiⁿ-lâng, in-ūi tī-hia ta̍k-hāng ê sū, ta̍k-hāng ê kang, lóng ū tiāⁿ-tio̍h ê sî.
18我心內講,這是為tio̍h世間人ê緣故,上帝beh試驗in,hō͘ in知家己是禽獸。Góa sim-lāi kóng, Che sī ūi-tio̍h sè-kan lâng ê iân-kò͘, Siōng-tè beh chhì-giām in, hō͘ in chai ka-kī sī khîm-siù.
19因為世間人所tú-tio̍h-ê,禽獸也tú-tio̍h,所tú-tio̍h lóng是一樣;chit-ê án-ni死,hit-ê也是án-ni死,lóng同一樣喘氣;人bōe khah贏禽獸,因為lóng是空虛。In-ūi sè-kan lâng só͘ tú-tio̍h--ê, khîm-siù iā tú-tio̍h, só͘ tú-tio̍h lóng sī chi̍t-iūⁿ; chit-ê án-ni sí, hit-ê iā sī án-ni sí, lóng tâng chi̍t-iūⁿ chhoán-khùi; lâng bōe khah-iâⁿ khîm-siù, in-ūi lóng sī khang-hu.
20Lóng到一所在,lóng出tī土粉,也lóng歸tī土粉。Lóng kàu chi̍t só͘-chāi, lóng chhut tī thô͘-hún, iā lóng kui tī thô͘-hún.
21人ê魂上頂面,獸ê魂墮落地,是誰知是án-ni á m̄是?Lâng ê hûn chiūⁿ téng-bīn, siù ê hûn tūi-lo̍h tōe, chī-chūi chai sī án-ni á m̄-sī?
22所以我看見人無一項khah好tī伊所經營ê來歡喜;因為這是伊ê份額;伊身後ê事,是誰能hō͘伊koh來看見ah?Só͘-í góa khòaⁿ-kìⁿ lâng bô chi̍t-hāng khah-hó tī i só͘ keng-êng--ê lâi hoaⁿ-hí; in-ūi che sī i ê hūn-gia̍h; i sin-āu ê sū, chī-chūi ōe hō͘ i koh lâi khòaⁿ-kìⁿ ah?