1名聲比好ê膏油khah好；人死ê日比出世ê日khah好。Miâ-siaⁿ pí hó ê ko-iû khah-hó; lâng sí ê ji̍t pí chhut-sì ê ji̍t khah-hó.

2去喪事ê家比去宴樂ê家khah好；因為這是眾人ê結局，活ê人也beh將這事hē tī心裡。Khì song-sū ê ke pí khì iàn-lo̍k ê ke khah-hó; in-ūi che sī chèng-lâng ê kiat-kio̍k, oa̍h ê lâng iā beh chiong che sū hē tī sim--nih.

3憂悶比笑khah好；因為面帶憂容，是hō͘心快樂。Iu-būn pí chhiò khah-hó; in-ūi bīn tài-iu-iông, sī hō͘ sim khoài-lo̍k.

4智慧ê人ê心tī 喪事ê家；愚戇ê人ê心tī快樂ê家。Tì-hūi ê lâng ê sim tī song-sū ê ke; gû-gōng ê lâng ê sim tī khoài-lo̍k ê ke.

5聽智慧ê人ê責備，比聽愚戇人ê唱曲 khah好。Thiaⁿ tì-hūi ê lâng ê chek-pī, pí thiaⁿ gû-gōng lâng ê chhiùⁿ-khek khah-hó.

6戇人ê笑親像鼎下燒刺á ê聲；這也是空虛。Gōng-lâng ê chhiò chhin-chhiūⁿ tiáⁿ-ē sio chhì-á ê siaⁿ; che iā sī khang-hu.

7勒索會hō͘智慧ê人變做戇；pò͘賂會敗壞人ê心術。le̍k-sek ōe hō͘ tì-hūi ê lâng piàn-chòe gōng; pò͘-lō͘ ōe pāi-hoāi lâng ê sim-su̍t.

8Tāi-chì ê結局贏過tāi-chì ê起頭；心吞忍贏過心驕傲。Tāi-chì ê kiat-kio̍k iâⁿ-kè tāi-chì ê khí-thâu; sim thun-lún iâⁿ-kè sim kiau-ngō͘.

9你ê心莫得躁急來受氣；因為受氣存tī戇人ê心懷。Lí ê sim bo̍h-tit sò-kip lâi siū-khì; in-ūi siū-khì chûn tī gōng-lâng ê sim-hoâi.

10你m̄-thang講，Àn怎樣前ê日贏過現今ê日？因為你án-ni問m̄是出tī智慧。Lí m̄-thang kóng, Àn-cháiⁿ-iūⁿ chêng ê ji̍t iâⁿ-kè hiān-kim ê ji̍t? in-ūi lí án-ni mn̄g m̄-sī chhut tī tì-hūi.

11智慧kap產業平平好；對tī看見日光ê人，koh khah有利益。Tì-hūi kap sán-gia̍p pîⁿ-pîⁿ hó; tùi-tī khòaⁿ-kìⁿ ji̍t-kng ê lâng, koh khah ū lī-ek.

12因為智慧會致蔭人，錢銀也會致蔭人；獨獨智慧能保全伊本人ê活命；這就是知識特色ê利益。In-ūi tì-hūi ōe tì-ìm lâng, chîⁿ-gûn iā ōe tì-ìm lâng; to̍k-to̍k tì-hūi ōe pó-choân i pún-lâng ê oa̍h-miā; che chiū-sī chai-bat te̍k-sek ê lī-ek.

13你tio̍h想上帝所做，因為伊hō͘伊彎ê，是誰能hō͘伊直？Lí tio̍h siūⁿ Siōng-tè só͘ chòe, in-ūi I hō͘ i oan--ê, chī-chūi ōe hō͘ i ti̍t?

14興通ê日，你tio̍h歡喜，tú-tio̍h患難ê日，你tio̍h想；因為上帝hō͘兩項平平排teh，為tio̍h beh hō͘人查bōe出身後有甚麼事。Heng-thong ê ji̍t, lí tio̍h hoaⁿ-hí, tú-tio̍h hoān-lān ê ji̍t, lí tio̍h siūⁿ; in-ūi Siōng-tè hō͘ nn̄g-hāng pîⁿ-pîⁿ pâi-teh, ūi-tio̍h beh hō͘ lâng chhâ-bōe-chhut sin-āu ū sím-mi̍h sū.

15有義人行義，反tńg滅無，有pháiⁿ人行pháiⁿ，反tńg食長歲壽；我tī空虛ê日lóng有看見。Ū gī-lâng kiâⁿ-gī, hoán-tńg bia̍t-bô, ū pháiⁿ-lâng kiâⁿ pháiⁿ, hoán-tńg chia̍h tn̂g hè-siū; góa tī khang-hu ê ji̍t lóng ū khòaⁿ-kìⁿ.

16莫得行義siuⁿ-chōe，莫得智慧過頭；啥事敗壞家己ah？Bo̍h-tit kiâⁿ-gī siuⁿ-chōe, bo̍h-tit tì-hūi kè-thâu; siáⁿ-sū pāi-hoāi ka-kī ah?

17莫得行pháiⁿ siuⁿ-chōe，也莫得做戇人；啥事bē到期來死ah？Bo̍h-tit kiâⁿ-pháiⁿ siuⁿ-chōe, iā bo̍h-tit chòe gōng-lâng; siáⁿ-sū bē kàu-kî lâi sí ah?

18你持守chit-ê是好，hit-ê也m̄-thang放手；因為敬畏上帝ê人beh脫離這一切ê事。Lí chhî-siú chit-ê sī hó, hit-ê iā m̄-thang pàng chhiú; in-ūi kèng-ùi Siōng-tè ê lâng beh thoat-lī che it-chhè ê sū.

19智慧hō͘智慧ê人有能力，贏過城內十個掌權ê。Tì-hūi hō͘ tì-hūi ê lâng ū lêng-le̍k, iâⁿ-kè siâⁿ-lāi cha̍p ê chiáng-koân-ê.

20行好無犯罪ê義人，世上實在無。Kiâⁿ-hó bô hoān-chōe ê gī-lâng, sè-chiūⁿ si̍t-chāi bô.

21人所講ê話，m̄-thang lóng總hē tī心裡，驚了聽見你ê奴僕咒詛你。Lâng só͘ kóng ê ōe, m̄-thang lóng-chóng hē tī sim--nih, kiaⁿ-liáu thiaⁿ-kìⁿ lí ê lô͘-po̍k chiù-chó͘ lí.

22因為你ê心家己知，你也bat chōe-chōe pái咒詛別人。In-ūi lí ê sim ka-kī chai, lí iā bat chōe-chōe pái chiù-chó͘ pa̍t-lâng.

23我bat用智慧試驗這一切ê事；我講，我beh做智慧ê；總是這離開我遠遠。Góa bat ēng tì-hūi chhì-giām che it-chhè ê sū; góa kóng, Góa beh chòe tì-hūi-ê; chóng-sī che lī-khui góa hn̄g-hn̄g.

24所有ê是遠koh深深；是誰能測度ah？Só͘-ū-ê sī hn̄g koh chhim-chhim; chī-chūi ōe chhek-to̍k ah?

25我oa̍t-tńg想我專心ài知，ài查考，也chhē智慧kap萬事ê理由；koh ài知邪惡是愚戇，愚蠢是顛狂。Góa oa̍t-tńg siūⁿ góa choan-sim ài chai, ài chhâ-khó, iā chhē tì-hūi kap bān-sū ê lí-iû; koh ài chai siâ-ok sī gû-gōng, gû-chhún sī tian-kông.

26我koh查出一項比死khah苦；就是一等號ê婦人人，伊ê心是活tauh kap羅網，伊ê手是鎖鏈；凡若得tio̍h上帝歡喜ê人得tio̍h閃避；總是有罪ê人hō͘伊掠tio̍h。Góa koh chhâ-chhut chi̍t-hāng pí sí khah-khó͘; chiū-sī chi̍t téng-hō ê hū-jîn-lâng, i ê sim sī oa̍h-tauh kap lô-bāng, i ê chhiú sī só-liān; hoān-nā tit-tio̍h Siōng-tè hoaⁿ-hí ê lâng tit-tio̍h siám-pī; chóng-sī ū-chōe ê lâng hō͘ i lia̍h--tio̍h.

27傳道ê講，看ah，我ài知伊ê數額，一項一項比較伊，就chhē-tio̍h chit-ê；Thoân-tō--ê kóng, Khòaⁿ ah, góa ài chai i ê siàu-gia̍h, chi̍t-hāng chi̍t-hāng pí-kàu i, chiū chhē-tio̍h chit-ê;

28我ê心ài chhē伊也bōe得tio̍h；tī一千人ê中間我會chhē-tio̍h一個ta-po͘人，tī hiah-ê人ê中間，我無chhē-tio̍h一個婦人人。góa ê sim ài chhē--i iā bōe tit-tio̍h; tī chi̍t-chheng lâng ê tiong-kan góa ōe chhē-tio̍h chi̍t ê ta-po͘-lâng, tī hiah ê lâng ê tiong-kan, góa bô chhē-tio̍h chi̍t ê hū-jîn-lâng.

29看ah，我只有chhē-tio̍h chit-ê，就是上帝創造人本是正直，總是in chhē出chōe-chōe奇巧ê計謀。Khòaⁿ ah, góa chí-ū chhē-tio̍h chit-ê, chiū-sī Siōng-tè chhòng-chō lâng pún sī chèng-ti̍t, chóng-sī in chhē-chhut chōe-chōe kî-khiáu ê kè-bô͘.

1Chī-chūi親像智慧ê人？是誰知事情ê開拆？人ê智慧hō͘伊ê面有光，也hō͘伊剛強ê面得tio̍h改換。Chī-chūi chhin-chhiūⁿ tì-hūi ê lâng? chī-chūi chai sū-chêng ê khui-thiah? Lâng ê tì-hūi hō͘ i ê bīn ū kng, iā hō͘ i kong-kiông ê bīn tit-tio̍h kóe-ōaⁿ.

2我講，Tio̍h守王ê命令，因為有kí上帝來chiù-chōa。Góa kóng, Tio̍h siú ông ê bēng-lēng, in-ūi ū kí Siōng-tè lâi chiù-chōa.

3M̄-thang趕緊離開伊ê面前，m̄-thang久長tiàm tī pháiⁿ ê事；因為伊凡事lóng照家己ê心意來行。M̄-thang kóaⁿ-kín lī-khui i ê bīn-chêng, m̄-thang kú-tn̂g tiàm tī pháiⁿ ê sū; in-ūi i hoân-sū lóng chiàu ka-kī ê sim-ì lâi kiâⁿ.

4因為王ê話有權，是誰會對伊講，你做甚麼ah？In-ūi ông ê ōe ū koân, chī-chūi ōe tùi i kóng, Lí chòe sím-mi̍h ah?

5守命令ê人bōe tú-tio̍h災厄；智慧ê人ê心能辯明時勢kap審判。Siú bēng-lēng ê lâng bōe tú-tio̍h chai-ē; tì-hūi ê lâng ê sim ōe piān-bêng sî-sè kap sím-phòaⁿ.

6Ta̍k項事lóng有伊ê時kap審判；因為人ê苦難，重重teh tī伊。Ta̍k-hāng sū lóng ū i ê sî kap sím-phòaⁿ; in-ūi lâng ê khó͘-lān, tāng-tāng teh tī i.

7因為伊m̄知將來ê事；因為後來怎樣，是誰會kā伊講ah？In-ūi i m̄-chai chiong-lâi ê sū; in-ūi āu-lâi cháiⁿ-iūⁿ, chī-chūi ōe kā i kóng ah?

8無人會管伊ê活命，將活命留teh，也無人會管死ê日；chit號ê交戰bōe免得，罪惡也bōe救行伊ê。Bô lâng ōe koán i ê oa̍h-miā, chiong oa̍h-miā lâu--teh, iā bô lâng ōe koán sí ê ji̍t; chit-hō ê kau-chiàn bōe bián--tit, chōe-ok iā bōe kiù kiâⁿ-i--ê.

9這一切我lóng有看見，也專心查考日光ê下面所做一切ê事；有時chit人管hit人，致到害tio̍h伊。Che it-chhè góa lóng ū khòaⁿ-kìⁿ, iā choan-sim chhâ-khó ji̍t-kng ê ē-bīn só͘ chòe it-chhè ê sū; ū-sî chit-lâng koán hit-lâng, tì-kàu hāi-tio̍h i.

10我看見pháiⁿ人埋葬，歸tī墓；koh行正直ê離開聖ê所在，tī城內hō͘人bōe記得；這也是空虛。Góa khòaⁿ-kìⁿ pháiⁿ-lâng bâi-chòng, kui tī bōng; koh kiâⁿ chèng-ti̍t--ê lī-khui sèng ê só͘-chāi, tī siâⁿ-lāi hō͘ lâng bōe-kì-tit; che iā sī khang-hu.

11因為定罪，無立刻施行刑罰，所以世間人心大膽行pháiⁿ。In-ūi tēng-chōe, bô li̍p-khek si-hêng hêng-hoa̍t, só͘-í sè-kan lâng sim tōa-táⁿ kiâⁿ-pháiⁿ.

12罪人雖然做pháiⁿ一百pái，iáu-kú食長歲壽，但是我準準知，敬畏上帝ê，就是tī伊ê面前敬畏ê人，到尾beh得tio̍h福氣。Chōe-jîn sui-jiân chòe-pháiⁿ chi̍t-pah pái, iáu-kú chia̍h tn̂g hè-siū, nā-sī góa chún-chún chai, kèng-ùi Siōng-tè ê, chiū-sī tī I ê bīn-chêng kèng-ùi ê lâng, kàu-bé beh tit-tio̍h hok-khì.

13總是pháiⁿ人bōe得tio̍h福氣，也bōe得tio̍h長歲壽，是親像影，因為伊無敬畏tī上帝ê面前。Chóng-sī pháiⁿ-lâng bōe tit-tio̍h hok-khì, iā bōe tit-tio̍h tn̂g hè-siū, sī chhin-chhiūⁿ iáⁿ, in-ūi i bô kèng-ùi tī Siōng-tè ê bīn-chêng.

14世上有發現一件空虛ê事，就是有義人，伊所tú-tio̍h-ê照pháiⁿ人ê行做，koh有pháiⁿ人，伊所tú-tio̍h-ê照義人ê行做；我講，這也是空虛。Sè-chiūⁿ ū hoat-hiān chi̍t-kiāⁿ khang-hu ê sū, chiū-sī ū gī-lâng, i só͘ tú-tio̍h--ê chiàu pháiⁿ-lâng ê kiâⁿ-chòe, koh ū pháiⁿ-lâng, i só͘ tú-tio̍h--ê chiàu gī-lâng ê kiâⁿ-chòe; góa kóng, Che iā sī khang-hu.

15我就o-ló快樂ê事；因為人tī日光ê下面，m̄值tio̍h來食來lim來快樂；因為伊tī日光ê下面上帝賞賜伊一生ê年歲，tī伊所勞碌ê這常常kap伊tī-teh。góa chiū o-ló khoài-lo̍k ê sū; in-ūi lâng tī ji̍t-kng ê ē-bīn, m̄-ta̍t-tio̍h lâi chia̍h lâi lim lâi khoài-lo̍k; in-ūi i tī ji̍t-kng ê ē-bīn Siōng-tè siúⁿ-sù i it-seng ê nî-hè, tī i só͘ lô-lo̍k--ê che siông-siông kap i tī-teh.

16我專心ài bat智慧，也beh看世上所做ê事；(有人日暝bōe睏得，目睭無放khoeh) ；Góa choan-sim ài bat tì-hūi, iā beh khòaⁿ sè-chiūⁿ só͘ chòe ê sū; (ū lâng ji̍t-mî bōe-khùn--tit, ba̍k-chiu bô pàng-khoeh);

17我就看見上帝一切所做ê；知人bōe能查考日光ê下面所做ê事；因為人無論怎樣tio̍h磨來查考，也bōe查出；就是智慧ê人，雖然掠做知，也是bōe能查出。góa chiū khòaⁿ-kìⁿ Siōng-tè it-chhè só͘ chòe--ê; chai lâng bōe-ōe chhâ-khó ji̍t-kng ê ē-bīn só͘ chòe ê sū; in-ūi lâng bô-lūn cháiⁿ-iūⁿ tio̍h-bôa lâi chhâ-khó, iā bōe chhâ-chhut; chiū-sī tì-hūi ê lâng, sui-jiân lia̍h-chòe chai, iā sī bōe-ōe chhâ-chhut.

1我將這一切ê事hē tī心裡，beh詳細查考；就知義ê人kap智慧ê人，kap in ê所做lóng tī上帝ê手，或是疼或是怨恨，lóng tī in ê頭前，人m̄知。Góa chiong che it-chhè ê sū hē tī sim--nih, beh siông-sè chhâ-khó; chiū chai gī ê lâng kap tì-hūi ê lâng, kap in ê só͘ chòe lóng tī Siōng-tè ê chhiú, he̍k-sī thiàⁿ he̍k-sī oàn-hūn, lóng tī in ê thâu-chêng, lâng m̄-chai.

2凡若臨到眾人ê事，lóng是一樣；義人kap pháiⁿ人lóng tú-tio̍h一樣ê事；好人kap清氣ê人，kap無清氣ê人；獻祭ê人kap無獻祭ê人，也是一樣；好人án-ni，罪人也án-ni；chiù-chōa-ê án-ni，驚chiù-chōa-ê也án-ni。Hoān-nā lîm-kàu chèng-lâng ê sū, lóng sī chi̍t-iūⁿ; gī-lâng kap pháiⁿ-lâng lóng tú-tio̍h chi̍t-iūⁿ ê sū; hó-lâng kap chheng-khì ê lâng, kap bô chheng-khì ê lâng; hiàn-chè ê lâng kap bô hiàn-chè ê lâng, iā sī chi̍t-iūⁿ; hó-lâng án-ni, chōe-jîn iā án-ni; chiù-chōa--ê án-ni, kiaⁿ chiù-chōa--ê iā án-ni.

3Tī日光ê下面所行一切ê事，有一項pháiⁿ-tāi，就是眾人所tú-tio̍h ê，lóng是一樣；koh世間人ê心有pháiⁿ滿滿，活ê時心內顛狂，後來就歸tī死人hit位。Tī ji̍t-kng ê ē-bīn só͘ kiâⁿ it-chhè ê sū, ū chi̍t-hāng pháiⁿ-tāi, chiū-sī chèng-lâng só͘ tú-tio̍h ê, lóng sī chi̍t-iūⁿ; koh sè-kan lâng ê sim ū pháiⁿ móa-móa, oa̍h ê sî sim-lāi tian-kông, āu-lâi chiū kui tī sí-lâng hit-ūi.

4見若屬tī活ê人hit人iáu有ǹg望，因為活ê狗贏過死ê獅。Kìⁿ-nā sio̍k tī oa̍h ê lâng hit-lâng iáu ū ǹg-bāng, in-ūi oa̍h ê káu iâⁿ-kè sí ê sai.

5活ê人知會死；死ê人lóng m̄知，也無得tio̍h報賞，in ê名人bōe記得。Oa̍h ê lâng chai ōe sí; sí ê lâng lóng m̄-chai, iā bô tit-tio̍h pò-siúⁿ, in ê miâ lâng bōe-kì--tit.

6也in ê疼，也in ê怨恨，也in ê妒忌，lóng已經消無tī日光ê下面所行一切ê事，in永遠無份。Iā in ê thiàⁿ, iā in ê oàn-hūn, iā in ê tò͘-khī, lóng í-keng siau-bô tī ji̍t-kng ê ē-bīn só͘-kiâⁿ it-chhè ê sū, in éng-oán bô hūn.

7做你去歡喜食你ê飯，用快樂ê心lim酒，因為上帝已經接納你ê所做。Chòe lí khì hoaⁿ-hí chia̍h lí ê pn̄g, ēng khoài-lo̍k ê sim lim-chiú, in-ūi Siōng-tè í-keng chiap-la̍p lí ê só͘ chòe.

8你ê衣服tio̍h常常白，你抹頭殼ê油也m̄-thang欠缺。Lí ê i-ho̍k tio̍h siông-siông pe̍h, lí boah thâu-khak ê iû iā m̄-thang khiàm-kheh.

9Tī你一生空虛ê日子，就是上帝賞賜你tī日光ê下面空虛ê日子，tio̍h kap你所疼ê婦人人快樂過日；因為he是你生前，tī日光ê下面，勞碌ê事所得tio̍h ê福份。Tī lí it-seng khang-hu ê ji̍t-chí, chiū-sī Siōng-tè siúⁿ-sù lí tī ji̍t-kng ê ē-bīn khang-hu ê ji̍t-chí, tio̍h kap lí só͘ thiàⁿ ê hū-jîn-lâng khoài-lo̍k kè ji̍t; in-ūi he sī lí siⁿ-chêng, tī ji̍t-kng ê ē-bīn, lô-lo̍k ê sū só͘ tit-tio̍h ê hok-hūn.

10見若你ê手所應該做ê事，tio̍h盡力去做；因為tī你所beh去ê陰間，無做工，無計畫，無知bat，也無智慧。Kìⁿ-nā lí ê chhiú só͘ eng-kai chòe ê sū, tio̍h chīn-la̍t khì chòe; in-ūi tī lí só͘ beh khì ê im-kan, bô chòe-kang, bô kè-e̍k, bô chai-bat, iā bô tì-hūi.

11我koh oa̍t-tńg想tī日光ê下面gâu走ê無的確會先到，有力ê無的確會khah贏，智慧ê無的確會得tio̍h米糧，明理ê，無的確會得tio̍h好額，奇巧ê無的確會得tio̍h恩典；in所tú-tio̍h-ê lóng在tī時期kap偶然ê。Góa koh oa̍t-tńg siūⁿ tī ji̍t-kng ê ē-bīn gâu-cháu-ê bô tek-khak ōe seng-kàu, ū-la̍t--ê bô tek-khak ōe khah-iâⁿ, tì-hūi--ê bô tek-khak ōe tit-tio̍h bí-niû, bêng-lí--ê, bô tek-khak ōe tit-tio̍h hó-gia̍h, kî-khiáu--ê bô tek-khak ōe tit-tio̍h un-tián; in só͘ tú-tio̍h-ê lóng chāi-tī sî-kî kap ngó͘-jiân ê.

12因為人ê時期伊家己m̄知，親像魚不幸hō͘網圍tio̍h，鳥hō͘羅網當tio̍h，災厄忽然到ê時，世間人陷落tī hit內面，也是án-ni。In-ūi lâng ê sî-kî i ka-kī m̄-chai, chhin-chhiūⁿ hî put-hēng hō͘ bāng ûi-tio̍h, chiáu hō͘ lô-bāng tng--tio̍h, chai-ē hut-jiân kàu ê sî, sè-kan lâng hām lo̍h tī hí(**hit) lāi-bīn, iā sī án-ni.

13我看見日光ê下面有一項智慧，照我看是真大。Góa khòaⁿ-kìⁿ ji̍t-kng ê ē-bīn ū chi̍t-hāng tì-hūi, chiàu góa khòaⁿ sī chin-tōa.

14就是有一個細細ê城，hit中間人少少；有大ê君王來攻擊伊，圍困伊，koh起高ê土堆來攻擊伊。Chiū-sī ū chi̍t ê sòe-sòe ê siâⁿ, hit tiong-kan lâng chió-chió; ū tōa ê kun-ông lâi kong-kek i, ûi-khùn i, koh khí koâiⁿ ê thô͘-tui lâi kong-kek i.

15城內有一個sòng-hiong koh也有智慧ê人，伊用智慧救hit-ê城；總是無人記念hit-ê sòng-hiong人。Siâⁿ-lāi ū chi̍t ê sòng-hiong koh iā ū tì-hūi ê lâng, i ēng tì-hūi kiù hit ê siâⁿ; chóng-sī bô lâng kì-liām hit ê sòng-hiong lâng.

16我就講，智慧贏過氣力；總是hit-ê sòng-hiong人ê智慧hō͘人看輕，伊ê話也無人聽伊。Góa chiū kóng, Tì-hūi iâⁿ-kè khùi-la̍t; chóng-sī hit ê sòng-hiong lâng ê tì-hūi hō͘ lâng khòaⁿ-khin, i ê ōe iā bô lâng thiaⁿ i.

17智慧ê人tī安靜中講話，比戇人ê頭目大聲嚷khah有人聽。Tì-hūi ê lâng tī an-chēng tiong kóng-ōe, pí gōng-lâng ê thâu-ba̍k tōa-siaⁿ jióng khah ū lâng thiaⁿ.

18智慧贏過交戰ê軍器；總是一個有罪ê人會敗壞真chōe好事。Tì-hūi iâⁿ-kè kau-chiàn ê kun-khì; chóng-sī chi̍t ê ū chōe ê lâng ōe pāi-hoāi chin-chōe hó-sū.