載入中…

哥林多前書 第 8 章

1論到祭偶像ê物:咱知咱lóng有知識。知識會致到自高;但是仁愛會建立德行。Lūn-kàu chè ngó͘-siōng ê mi̍h: Lán chai lán lóng ū tì-sek. Tì-sek ōe tì-kàu chū-ko; nā-sī jîn-ài ōe kiàn-li̍p tek-hēng.

2人若phah算伊有所知,就是伊iáu-bē知照所應該知。Lâng nā phah-sǹg i ū só͘ chai, chiū-sī i iáu-bē chai chiàu só͘ eng-kai chai.

3人若疼上帝,chit-ê人就是hō͘伊所bat。Lâng nā thiàⁿ Siōng-tè, chit ê lâng chiū-sī hō͘ I só͘ bat.

4論到食祭偶像ê物,咱知偶像tī世間是無影ê,也知上帝獨獨一個,無別個。Lūn-kàu chia̍h chè ngó͘-siōng ê mi̍h, lán chai ngó͘-siōng tī sè-kan sī bô iáⁿ ê, iā chai Siōng-tè to̍k-to̍k chi̍t-ê, bô pa̍t ê.

5因為雖然有稱做上帝ê,或是tī天裡或是tī地裡,親像有chōe-chōe上帝,chōe-chōe主;In-ūi sui-jiân ū chheng chòe siōng-tè ê, he̍k-sī tī thiⁿ-ni̍h he̍k-sī tī tōe-ni̍h, chhin-chhiūⁿ ū chōe-chōe siōng-tè, chōe-chōe chú;

6但是咱chí有一個上帝,就是父,萬物本tùi伊,咱也歸tī伊;koh有一個主耶穌基督,萬物tùi伊,咱也tùi伊。nā-sī lán chí ū chi̍t ê Siōng-tè, chiū-sī Pē, bān mi̍h pún tùi I, lán iā kui tī I; koh ū chi̍t ê Chú Iâ-so͘ Ki-tok, bān mi̍h tùi I, lán iā tùi I.

7總是人無lóng有chit號知識;有ê拜偶像慣勢,到taⁿ掠hit-ê祭祀做祭偶像ê物來食伊,in ê良心既然軟弱,所以就bak-tio̍h。Chóng-sī lâng bô lóng ū chit hō tì-sek; ū-ê pài ngó͘-siōng koàiⁿ-sì, kàu taⁿ lia̍h hit ê chè-sū chòe chè ngó͘-siōng ê mi̍h lâi chia̍h i, in ê liông-sim kì-jiân loán-jio̍k, só͘-í chiū bak-tio̍h.

8總是食物bōe hō͘上帝歡喜咱;無食,咱無虧損;食,咱也無利益。Chóng-sī chia̍h-mi̍h bōe hō͘ Siōng-tè hoaⁿ-hí lán; bô chia̍h, lán bô khui-sún; chia̍h, lán iā bô lī-ek.

9獨獨tio̍h謹慎,驚了lín chit-ê權做軟chiáⁿ ê人ê塞礙。To̍k-to̍k tio̍h kín-sīn, kiaⁿ-liáu lín chit ê koân chòe nńg-chiáⁿ ê lâng ê that-gāi.

10因為若有人看見你有知識ê坐桌tī偶像ê廟,hit-ê軟弱ê人ê良心kiám無tùi án-ni放膽,來食祭偶像ê物mah?In-ūi nā ū lâng khòaⁿ-kìⁿ lí ū tì-sek ê chē toh tī ngó͘-siōng ê biō, hit ê loán-jio̍k ê lâng ê liông-sim kiám bô tùi án-ni hòng-táⁿ, lâi chia̍h chè ngó͘-siōng ê mi̍h mah?

11因為對你ê知識hit-ê軟弱ê人沉淪,就是基督替伊死ê兄弟。in-ūi tùi lí ê tì-sek hit ê loán-jio̍k ê lâng tîm-lûn, chiū-sī Ki-tok thòe i sí ê hiaⁿ-tī.

12Lín án-ni得罪兄弟,傷tio̍h in軟弱ê良心,就是得罪基督。Lín án-ni tek-chōe hiaⁿ-tī, siong-tio̍h in loán-jio̍k ê liông-sim, chiū-sī tek-chōe Ki-tok.

13所以食物若hō͘我ê兄弟跋倒,我就永永m̄食肉,免得hō͘我ê兄弟跋倒。Só͘-í chia̍h-mi̍h nā hō͘ góa ê hiaⁿ-tī poa̍h-tó, góa chiū éng-éng m̄ chia̍h bah, bián-tit hō͘ góa ê hiaⁿ-tī poa̍h-tó.

哥林多前書 第 9 章

1我kiám bōe得自由mah?Kiám m̄是使徒mah?Kiám m̄-bat看見咱ê主耶穌mah?Lín kiám m̄是我tiàm-tī主做成ê工mah?Góa kiám bōe tit chū-iû mah? Kiám m̄ sī sù-tô͘ mah? Kiám m̄ bat khòaⁿ-kìⁿ lán ê Chú Iâ-so͘ mah? Lín kiám m̄ sī góa tiàm-tī Chú chòe-chiâⁿ ê kang mah?

2設使對tī別人我m̄是使徒,對tī lín我無m̄是;因為lín tiàm-tī主就是我做使徒ê印證。Siat-sú tùi tī pa̍t lâng góa m̄ sī sù-tô͘, tùi tī lín góa bô m̄ sī; in-ūi lín tiàm-tī Chú chiū-sī góa chòe sù-tô͘ ê ìn-chèng.

3有查問我ê,我就用chit-ê家己分訴。Ū chhâ-mn̄g góa ê, góa chiū ēng chit-ê ka-kī hun-sò͘.

4阮kiám無權thang lim thang食mah?Goán kiám bô koân thang lim thang chia̍h mah?

5阮kiám無權thang娶信主ê姊妹做bó͘來kap阮saⁿ-kap行,親像其餘ê使徒,kap主ê兄弟,kap磯法mah?Goán kiám bô koân thang chhōa sìn Chú ê chí-bē chòe bó͘ lâi kap goán saⁿ-kap kiâⁿ, chhin-chhiūⁿ kî-û ê sù-tô͘, kap Chú ê hiaⁿ-tī, kap Ki-hoat mah?

6á是kan-ta我kap巴拿巴無權thang免做工mah?Á-sī kan-ta góa kap Pa-ná-pa bô koân thang bián chòe kang mah?

7甚麼人當兵,來食家己ê糧mah?甚麼人栽葡萄園,無食伊ê果子mah?甚麼人飼cheng-siⁿ,無食hit陣ê奶mah?Sím-mi̍h lâng tng peng, lâi chia̍h ka-kī ê niû mah? sím-mi̍h lâng chai phû-tô hn̂g, bô chia̍h i ê ké-chí mah? sím-mi̍h lâng chhī cheng-siⁿ, bô chia̍h hit tīn ê lin mah?

8我講chiah-ê kiám是照人ê意見mah?á是律法無án-ni講mah?Góa kóng chiah-ê kiám sī chiàu lâng ê ì-kiàn mah? Á-sī lu̍t-hoat bô án-ni kóng mah?

9因為tī摩西ê律法有記載講,磨五穀ê牛,莫得láng伊ê嘴。上帝kiám是致意tī牛mah?In-ūi tī Mô͘-se ê lu̍t-hoat ū kì-chài kóng, Bō ngó͘-kok ê gû, bo̍h-tit láng i ê chhùi. Siōng-tè kiám sī tì-ì tī gû mah?

10á是一概為tio̍h咱來講伊?真正是為tio̍h咱來寫;因為犁園ê tio̍h存ǹg望來犁;磨五穀ê tio̍h ǹg望saⁿ-kap有份來磨。Á-sī it-khài ūi-tio̍h lán lâi kóng i? Chin-chiàⁿ sī ūi-tio̍h lán lâi siá; in-ūi lôe hn̂g ê tio̍h chûn ǹg-bāng lâi lôe; bō ngó͘-kok ê tio̍h ǹg-bāng saⁿ-kap ū hūn lâi bō.

11阮若將屬tī神ê物也tī lín中間,就tùi lín收成屬tī肉體ê物,kiám是過頭mah?Goán nā chiong sio̍k tī sîn ê mi̍h iā tī lín tiong-kan, chiū tùi lín siu-sêng sio̍k tī jio̍k-thé ê mi̍h, kiám sī kè-thâu mah?

12別人對tī lín尚且有份chit-ê權柄,何況阮mah?總是阮m̄-bat用chit-ê權,反tńg吞忍ta̍k項ê事,免得阮有甚麼阻擋基督ê福音。Pa̍t lâng tùi tī lín siōng-chhiáⁿ ū hūn chit ê koân-pèng, hô-hòng goán mah? Chóng-sī goán m̄ bat ēng chit ê koân, hoán-tńg thun-lún ta̍k hāng ê sū, bián-tit goán ū sím-mi̍h chó͘-tòng Ki-tok ê hok-im.

13Kiám m̄知tio̍h磨tī聖ê事ê食殿內ê物,跟隨祭壇ê,kap祭壇saⁿ-kap分物mah?Kiám m̄ chai tio̍h-bôa tī sèng ê sū ê chia̍h tiān-lāi ê mi̍h, kun-sûi chè-tôaⁿ ê, kap chè-tôaⁿ saⁿ-kap pun mi̍h mah?

14親像án-ni,主設法hō͘傳福音ê人tio̍h tùi福音來度活。Chhin-chhiūⁿ án-ni, Chú siat-hoat hō͘ thoân hok-im ê lâng tio̍h tùi hok-im lâi tō͘ oa̍h.

15但是chiah-ê事我lóng未bat用;koh我寫chiah-ê m̄是ài人án-ni款待我;因為我寧可死,不致人hō͘我所誇口ê歸tī空空。Nā-sī chiah ê sū góa lóng bē bat ēng; koh góa siá chiah-ê m̄ sī ài lâng án-ni khoán-thāi góa; in-ūi góa lêng-khó͘ sí, put-tì lâng hō͘ góa só͘ khoa-kháu ê kui tī khang-khang.

16我傳福音m̄是thang誇口ê事,是不得已nā-tiāⁿ;因為若無傳福音,我就有災禍。Góa thoân hok-im m̄ sī thang khoa-kháu ê sū, sī put-tek-í nā-tiāⁿ; in-ūi nā bô thoân hok-im, góa chiū ū chai-ē.

17我若甘心做chit-ê事,就有報賞;就若m̄甘心,有職任已經交代我lah。Góa nā kam-sim chòe chit ê sū, chiū ū pò-siúⁿ; chiū nā m̄ kam-sim, ū chit-jīm í-keng kau-tāi góa lah.

18Án-ni我ê報賞是甚麼ah?就是我teh傳福音,hō͘人免所費也會得tio̍h福音;免得我tī福音所有ê權用到盡。Án-ni góa ê pò-siúⁿ sī sím-mi̍h ah? Chiū-sī góa teh thoân hok-im, hō͘ lâng bián só͘-hùi iā ōe tit-tio̍h hok-im; bián-tit góa tī hok-im só͘ ū ê koân ēng kàu chīn.

19我對tī眾人sui-bóng是自由,iáu-kú將家己做眾人ê奴僕,為tio̍h beh得tio̍h人ná chōe。Góa tùi tī chèng lâng sui-bóng sī chū-iû, iáu-kú chiong ka-kī chòe chèng lâng ê lô͘-po̍k, ūi-tio̍h beh tit-tio̍h lâng ná chōe.

20Ǹg猶太人我就親像猶太人,beh得tio̍h猶太人;ǹg法下ê人,我雖然本身無屬tī法下,就親像法下ê人,beh得tio̍h法下ê人。Ǹg Iû-thài lâng góa chiū chhin-chhiūⁿ Iû-thài lâng, beh tit-tio̍h Iû-thài lâng; ǹg hoat ē ê lâng, góa sui-jiân pún-sin bô sio̍k tī hoat ē, chiū chhin-chhiūⁿ hoat ē ê lâng, beh tit-tio̍h hoat ē ê lâng.

21Ǹg法外ê人,我就親像法外人,beh得tio̍h法外ê人;其實我m̄是tī上帝ê法外,就是tī基督ê法內。Ǹg hoat gōa ê lâng, góa chiū chhin-chhiūⁿ hoat gōa lâng, beh tit-tio̍h hoat gōa ê lâng; kî-si̍t góa m̄ sī tī Siōng-tè ê hoat gōa, chiū-sī tī Ki-tok ê hoat lāi.

22Ǹg軟弱ê人,我就成做軟弱,beh得tio̍h軟弱ê人。Ǹg ta̍k號人,我成做ta̍k號款,一概是beh救人。Ǹg loán-jio̍k ê lâng góa chiū chiâⁿ-chòe loán-jio̍k, beh tit-tio̍h loán-jio̍k ê lâng. Ǹg ta̍k hō lâng, góa chiâⁿ-chòe ta̍k hō khoán, it-khài sī beh kiù lâng.

23ta̍k項事我因為福音來行,是hō͘我thang saⁿ-kap有份tī福音。Ta̍k hāng sū góa in-ūi hok-im lâi kiâⁿ, sī hō͘ góa thang saⁿ-kap ū hūn tī hok-im.

24Kiám m̄知在場tàu走ê ta̍k-ê lóng走,但是得tio̍h報賞ê只有一個;lín tio̍h án-ni走chiah thang得tio̍h。Kiám m̄ chai chāi-tiûⁿ tàu-cháu ê ta̍k ê lóng cháu, nā-sī tit-tio̍h pò-siúⁿ ê chí ū chi̍t-ê; lín tio̍h án-ni cháu chiah thang tit-tio̍h.

25見若鬥力ê ta̍k項事撙節;in是beh得tio̍h會敗壞ê冕旒,但是咱是beh得tio̍h bōe敗壞ê。Kìⁿ-nā tàu-la̍t ê ta̍k hāng sū chún-chat; in sī beh tit-tio̍h ōe pāi-hoāi ê bián-liû, nā-sī lán sī beh tit-tio̍h bōe pāi-hoāi ê.

26所以我án-ni teh走,m̄是親像無定tio̍h ê方向;我phah拳,無親像teh phah空氣;Só͘-í góa án-ni teh cháu, m̄ sī chhin-chhiūⁿ bô tiāⁿ-tio̍h ê hng-hiùⁿ; góa phah kûn, bô chhin-chhiūⁿ teh phah khong-khì;

27我phah我ê身軀到thiám-thiám,hō͘伊降服;驚了我已經傳hō͘別人,本身kiám-chhái tú-tio̍h拒絕。góa phah góa ê seng-khu kàu thiám-thiám, hō͘ i hâng-ho̍k; kiaⁿ-liáu góa í-keng thoân hō͘ pa̍t lâng, pún-sin kiám-chhái tú-tio̍h kū-choa̍t.

哥林多前書 第 10 章

1兄弟ah,我m̄ ài lín m̄知咱ê列祖lóng tī雲下,也lóng tùi海中經過,Hiaⁿ-tī ah, góa m̄ ài lín m̄ chai lán ê lia̍t-chó͘ lóng tī hûn ē, iā lóng tùi hái-tiong keng-kè,

2也lóng tī雲中海中受洗禮歸tī摩西,iā lóng tī hûn-tiong hái-tiong siū sóe-lé kui tī Mô͘-se,

3也lóng食同一樣靈ê食,也lóng lim同一樣靈ê奶;iā lóng chia̍h tâng chi̍t iūⁿ lêng ê chia̍h, iā lóng lim tâng chi̍t iūⁿ lêng ê lim;

4因為in所lim ê是tùi tè in靈ê石磐出,hit-ê石磐就是基督。in-ūi in só͘ lim ê sī tùi tè in lêng ê chio̍h-pôaⁿ chhut, hit ê chio̍h-pôaⁿ chiū-sī Ki-tok.

5但是in中間khah chōe人hō͘上帝無歡喜;因為in ê身屍橫逆tī曠野。Nā-sī in tiong-kan khah chōe lâng hō͘ Siōng-tè bô hoaⁿ-hí; in-ūi in ê sin-si hoâiⁿ-ke̍h tī khòng-iá.

6Taⁿ chiah-ê事是做咱ê鑑戒,hō͘咱莫得愛pháiⁿ,親像in愛pháiⁿ一樣。Taⁿ chiah ê sū sī chòe lán ê kàm-kài, hō͘ lán bo̍h-tit ài pháiⁿ, chhin-chhiūⁿ in ài pháiⁿ chi̍t iūⁿ.

7Lín也莫得拜偶像,親像in中間有人拜伊;照所記載講,百姓坐teh lim食,起來跳舞。Lín iā bo̍h-tit pài ngó͘-siōng, chhin-chhiūⁿ in tiong-kan ū lâng pài i; chiàu só͘ kì-chài kóng, Peh-sìⁿ chē-teh lim-chia̍h, khí-lâi thiàu-bú.

8咱也莫得行淫,親像in中間有人行淫,一日死兩萬三千人。Lán iā bo̍h-tit kiâⁿ îm, chhin-chhiūⁿ in tiong-kan ū lâng kiâⁿ îm, chi̍t ji̍t sí nn̄g-bān saⁿ-chheng lâng.

9咱也莫得試主,親像in中間有人試伊,就hō͘蛇咬死。Lán iā bo̍h-tit chhì Chú, chhin-chhiūⁿ in tiong-kan ū lâng chhì I, chiū hō͘ chôa kā-sí.

10Lín也莫得nga̍uh-nga̍uh念,親像in中間有人nga̍uh-nga̍uh念,就hō͘剿滅ê滅in。Lín iā bo̍h-tit nga̍uh-nga̍uh liām, chhin-chhiūⁿ in tiong-kan ū lâng nga̍uh-nga̍uh liām, chiū hō͘ châu-bia̍t-ê bia̍t in.

11Taⁿ in tú-tio̍h chiah-ê事是做鑑戒,續記載來警戒咱,就是chiah-ê世代尾ê人。Taⁿ in tú-tio̍h chiah ê sū sī chòe kàm-kài, sòa kì-chài lâi kéng-kài lán, chiū-sī chiah ê sè-tāi bé ê lâng.

12所以家己掠做khiā在ê,tio̍h謹慎驚了跋倒。Só͘-í ka-kī lia̍h chòe khiā-chāi ê, tio̍h kín-sīn kiaⁿ-liáu poa̍h-tó.

13Lín所tú-tio̍h ê試無m̄是人ê常事;上帝是信實,無beh hō͘ lín tú-tio̍h試過頭tī lín所能當;就是tī受試ê時beh續開脫出ê路,hō͘ lín當會起。Lín só͘ tú-tio̍h ê chhì bô m̄ sī lâng ê siông-sū; Siōng-tè sī sìn-si̍t, bô beh hō͘ lín tú-tio̍h chhì kè-thâu tī lín só͘ ōe tng; chiū-sī tī siū chhì ê sî beh sòa khui thoat-chhut ê lō͘, hō͘ lín tng ōe khí.

14所以我所疼ê兄弟ah,tio̍h閃避拜偶像ê事。Só͘-í góa só͘ thiàⁿ ê hiaⁿ-tī ah, tio̍h siám-pī pài ngó͘-siōng ê sū.

15我所講是親像對知識ê人講;lín tio̍h省察我ê話。Góa só͘ kóng sī chhin-chhiūⁿ tùi tì-sek ê lâng kóng; lín tio̍h séng-chhat góa ê ōe.

16祝謝ê杯,咱所祝謝ê,kiám m̄是saⁿ-kap有份tī基督ê血mah?咱所peh ê餅kiám m̄是saⁿ-kap有份tī基督ê身軀mah?Chiok-siā ê poe, lán só͘ chiok-siā ê, kiám m̄ sī saⁿ-kap ū hūn tī Ki-tok ê huih mah? lán só͘ peh ê piáⁿ kiám m̄ sī saⁿ-kap ū hūn tī Ki-tok ê seng-khu mah?

17因為餅既然一個,咱雖然chōe-chōe人也是一體;因為lóng有份tī一個餅。in-ūi piáⁿ kì-jiân chi̍t-ê, lán sui-jiân chōe-chōe lâng iā sī chi̍t thé; in-ūi lóng ū hūn tī chi̍t ê piáⁿ.

18試看照肉體ê以色列人,hiah-ê食祭物ê kiám m̄是saⁿ-kap有份tī祭壇mah?Chhì-khòaⁿ chiàu jio̍k-thé ê Í-sek-lia̍t lâng, hiah ê chia̍h chè-mi̍h ê kiám m̄ sī saⁿ-kap ū hūn tī chè-tôaⁿ mah?

19Án-ni我是teh講甚麼?kiám是teh講祭偶像ê物是甚麼?Án-ni góa sī teh kóng sím-mi̍h? kiám sī teh kóng chè ngó͘-siōng ê mi̍h sī sím-mi̍h?

20á是講偶像是甚麼?是teh講外邦人所祭ê是祭鬼,m̄是祭上帝;我m̄ ài lín有份tī鬼。á-sī kóng ngó͘-siōng sī sím-mi̍h? sī teh kóng gōa-pang lâng só͘ chè ê sī chè kúi, m̄ sī chè Siōng-tè; góa m̄ ài lín ū hūn tī kúi.

21Lín bōe會lim主ê杯,兼lim鬼ê杯;bōe會有份tī主ê桌,兼有份tī鬼ê桌。Lín bōe-ōe lim Chú ê poe, kiam lim kúi ê poe; bōe-ōe ū hūn tī Chú ê toh, kiam ū hūn tī kúi ê toh.

22á是咱teh激hō͘主受氣mah?咱kiám khah勇壯伊mah?Á-sī lán teh kek hō͘ Chú siū-khì mah? Lán kiám khah ióng-chòng I mah?

23凡事lóng thang,總是無lóng有利益。凡事lóng thang,總是無lóng建立德行。Hoān sū lóng thang, chóng-sī bô lóng ū lī-ek. Hoān sū lóng thang, chóng-sī bô lóng kiàn-li̍p tek-hēng.

24莫得求利益家己,tio̍h求利益別人。Bo̍h-tit kiû lī-ek ka-kī, tio̍h kiû lī-ek pa̍t lâng.

25見若街市所賣ê thang食,莫得為tio̍h良心ê緣故來查問;Kìⁿ-nā koe-chhī só͘ bōe ê thang chia̍h, bo̍h-tit ūi-tio̍h liông-sim ê iân-kò͘ lâi chhâ-mn̄g;

26因為地kap thong地裡ê物lóng是主ê。in-ūi tōe kap thong tōe-ni̍h ê mi̍h lóng sī Chú ê.

27若有一個m̄信ê人請lín,也lín ài beh去,見若排teh請lín ê,thang食伊;莫得為tio̍h良心ê緣故來查問。Nā ū chi̍t ê m̄ sìn ê lâng chhiáⁿ lín, iā lín ài beh khì, kìⁿ-nā pâi teh chhiáⁿ lín ê, thang chia̍h i; bo̍h-tit ūi-tio̍h liông-sim ê iân-kò͘ lâi chhâ-mn̄g.

28設使有人kā lín講,chit-ê是祭物,就莫得食;這是為tio̍h hit-ê kā lín講ê人,以及良心ê緣故。Siat-sú ū lâng kā lín kóng, Chit-ê sī chè-mi̍h, chiū bo̍h-tit chia̍h; che sī ūi-tio̍h hit ê kā lín kóng ê lâng, í-ki̍p liông-sim ê iân-kò͘.

29所講ê良心m̄是家己ê,是hit人ê;因為我ê自由啥事hō͘別個良心擬議ah?Só͘ kóng ê liông-sim m̄ sī ka-kī ê, sī hit lâng ê; in-ūi góa ê chū-iû siáⁿ-sū hō͘ pa̍t ê liông-sim gí-gī ah?

30我若感恩來食,啥事為tio̍h我所感謝ê hō͘人譭謗ah?Góa nā kám-un lâi chia̍h, siáⁿ-sū ūi-tio̍h góa só͘ kám-siā ê hō͘ lâng húi-pòng ah?

31所以lín或是食,或是lim,或是做甚麼,lóng tio̍h因為榮光上帝來做。Só͘-í lín he̍k-sī chia̍h, he̍k-sī lim, he̍k-sī chòe sím-mi̍h, lóng tio̍h in-ūi êng-kng Siōng-tè lâi chòe.

32無論猶太,á是希利尼,á是上帝ê教會,lín莫得做in ê塞礙。Bô lūn Iû-thài, á-sī Hi-lī-nî, á-sī Siōng-tè ê kàu-hōe, lín bo̍h-tit chòe in ê that-gāi.

33親像我凡事hō͘眾人歡喜,無求家己ê利益,就是求眾人ê利益,ài beh hō͘ in得tio̍h救。Chhin-chhiūⁿ góa hoān sū hō͘ chèng lâng hoaⁿ-hí, bô kiû ka-kī ê lī-ek, chiū-sī kiû chèng lâng ê lī-ek, ài beh hō͘ in tit-tio̍h kiù.