列王紀上 第 10 章
1Sī-pa ê女王聽見所羅門ê名聲,為tio̍h耶和華ê名所得tio̍h ê,就來beh用oh得解明ê事試伊。Sī-pa ê lú-ông thiaⁿ-kìⁿ Só͘-lô-bûn ê miâ-siaⁿ, ūi-tio̍h Iâ-hô-hoa ê miâ só͘ tit-tio̍h ê, chiū lâi beh ēng oh-tit kóe-bêng ê sū chhì i.
2伊到耶路撒冷,tè伊ê人真chōe;有駱駝載香料,kap黃金真chōe;也有寶石;伊見所羅門ê時,就將心內一切所存ê,kap伊講。I kàu Iâ-lō͘-sat-léng, tè i ê lâng chin-chōe; ū lo̍k-tô chài hiuⁿ-liāu, kap n̂g-kim chin-chōe; iā ū pó-chio̍h; i kìⁿ Só͘-lô-bûn ê sî, chiū chiong sim-lāi it-chhè só͘ chûn--ê, kap i kóng.
3所羅門照伊所問ê lóng應伊;無一項王bōe曉得thang kā伊講。Só͘-lô-bûn chiàu i só͘ mn̄g-ê lóng ìn i; bô chi̍t-hāng ông bōe hiáu-tit thang kā i kóng.
4Sī-pa女王看見所羅門一切ê智慧,kap伊所起ê厝;Sī-pa lú-ông khòaⁿ-kìⁿ Só͘-lô-bûn it-chhè ê tì-hūi, kap i só͘ khí ê chhù;
5桌頂ê食物,人臣排列teh坐,奴僕跟隨服事,以及in ê衣服,kap伊ê酒政,koh看見伊上耶和華殿ê崎á,就魂不附體。toh-téng ê chia̍h-mi̍h, jîn-sîn pâi-lia̍t teh-chē, lô͘-po̍k kun-sûi ho̍k-sāi, í-ki̍p in ê i-ho̍k, kap i ê chiú-chèng, koh khòaⁿ-kìⁿ i chiūⁿ Iâ-hô-hoa tiān ê kiā-á, chiū hûn put-hū-thé.
6伊就對王講,我tī本國聽見你ê tāi-chì,kap你ê智慧,lóng是真實。I chiū tùi ông kóng, Góa tī pún-kok thiaⁿ-kìⁿ lí ê tāi-chì, kap lí ê tì-hūi, lóng sī chin-si̍t.
7總是我m̄信hiah-ê話,到我來親目看見,chiah知;人所kā我講ê,iáu無一半;你ê智慧kap你ê興通贏過我所聽見ê名聲。Chóng-sī góa m̄-sìn hiah ê ōe, kàu góa lâi chhin-ba̍k khòaⁿ-kìⁿ, chiah chai; lâng só͘ kā góa kóng ê, iáu bô chi̍t-pòaⁿ; lí ê tì-hūi kap lí ê heng-thong iâⁿ-kè góa só͘ thiaⁿ-kìⁿ ê miâ-siaⁿ.
8福氣ah,你ê人,福氣ah,你ê奴僕,常常khiā tī你ê面前,聽你ê智慧。Hok-khì ah, lí ê lâng, hok-khì ah, lí ê lô͘-po̍k, siông-siông khiā tī lí ê bīn-chêng, thiaⁿ lí ê tì-hūi.
9耶和華你ê上帝是應該o-ló ê;伊歡喜你,hō͘你坐以色列ê國位;因為耶和華永遠疼以色列,所以設立你做王,hō͘你秉公行義。Iâ-hô-hoa lí ê Siōng-tè sī eng-kai o-ló ê; I hoaⁿ-hí lí, hō͘ lí chē Í-sek-lia̍t ê kok-ūi; in-ūi Iâ-hô-hoa éng-oán thiàⁿ Í-sek-lia̍t, só͘-í siat-li̍p lí chòe ông, hō͘ lí péng-kong kiâⁿ-gī.
10I用一百tha-liân-tek ê金,kap chōe-chōe ê香料,kap寶石,送王;以後所來ê香料,m̄-bat koh親像Sī-pa女王送所羅門王ê hiah-chōe。I ēng chi̍t-pah tha-liân-tek ê kim, kap chōe-chōe ê hiuⁿ-liāu, kap pó-chio̍h, sàng ông; í-āu só͘ lâi ê hiuⁿ-liāu, m̄-bat koh chhin-chhiūⁿ Sī-pa lú-ông sàng Só͘-lô-bûn ông ê hiah-chōe.
11Hi-lân ê船隻tùi Gô-hui tòa金來ê,koh tùi Gô-hui tòa chōe-chōe檀香柴,kap寶石來。Hi-lân ê chûn-chiah tùi Gô-hui tòa kim lâi-ê, koh tùi Gô-hui tòa chōe-chōe tôaⁿ-hiuⁿ-chhâ, kap pó-chio̍h lâi.
12王用檀香柴,為耶和華ê殿kap王宮,做欗杆;koh為唱歌ê人做琴瑟;以後m̄-bat koh有hit號檀香柴來,也無人看見,直到今á日。Ông ēng tôaⁿ-hiuⁿ-chhâ, ūi Iâ-hô-hoa ê tiān kap ông-kiong, chòe lân-kan; koh ūi chhiùⁿ-koa ê lâng chòe khîm sek; í-āu m̄-bat koh ū hit hō tôaⁿ-hiuⁿ-chhâ lâi, iā bô lâng khòaⁿ-kìⁿ, ti̍t-kàu kin-á-ji̍t.
13所羅門照王ê禮,用物送Sī-pa ê女王;以外koh用女王見所ài,見所求ê,送伊。Tùi án-ni,伊kap伊ê人臣倒tńg去伊本國。Só͘-lô-bûn chiàu ông ê lé, ēng mi̍h sàng Sī-pa ê lú-ông; í-gōa koh ēng lú-ông kìⁿ só͘ ài, kìⁿ só͘ kiû--ê, sàng i. Tùi án-ni i kap i ê jîn-sîn tò-tńg khì i pún-kok.
14所羅門ta̍k年所得tio̍h ê金,共六百六十六tha-liân-tek。Só͘-lô-bûn ta̍k-nî só͘ tit-tio̍h ê kim, kiōng la̍k-pah la̍k-cha̍p-la̍k tha-liân-tek.
15以外有遊歷ê,kap往來ê seng-lí人,以及十族chiah-ê王,kap國內chiah-ê首領所納ê。Í-gōa ū iû-le̍k-ê, kap óng-lâi ê seng-lí lâng, í-ki̍p cha̍p-cho̍k chiah ê ông, kap kok-lāi chiah ê siú-léng só͘ la̍p ê.
16所羅門王用過phah ê金,做大牌兩百面;每面大牌ê金六百sià-khek-le̍k;Só͘-lô-bûn ông ēng kè-phah ê kim, chòe tōa-pâi nn̄g-pah bīn; múi-bīn tōa-pâi ê kim la̍k-pah sià-khek-le̍k;
17koh用過phah ê金做屏牌三百面,每面用金三bî-ná;王hē伊tī Lī-pa-lùn樹林ê厝。koh ēng kè-phah ê kim chòe pîn-pâi saⁿ-pah bīn, múi-bīn ēng kim saⁿ bî-ná; ông hē i tī Lī-pa-lùn chhiū-nâ ê chhù.
18王koh用象牙做一個大寶座,用好金安伊。Ông koh ēng chhiūⁿ-gê chòe chi̍t ê tōa pó-chō, ēng hó-kim an i.
19寶座有六層ê崎á,座位the ê頂面是圓ê;雙pêng有靠手,靠手邊有兩隻獅khiā-teh;Pó-chō ū la̍k-chàn ê kiā-á, chō-ūi-the ê téng-bīn sī îⁿ ê; siang-pêng ū khò-chhiú, khò-chhiú-piⁿ ū nn̄g chiah sai khiā--teh;
20koh有十二隻獅,khiā tī 六層崎á ê chit-pêng kap hit-pêng;別國lóng無製造親像án-ni。koh ū cha̍p-jī chiah sai, khiā tī la̍k chàn kiā-á ê chit-pêng kap hit-pêng; pa̍t-kok lóng bô chè-chō chhin-chhiūⁿ án-ni.
21所羅門王一切lim ê器具lóng是金ê;黎巴嫩樹林ê厝一切ê器具也是好金ê,lóng無銀ê;所羅門ê年間,人看銀做無物。Só͘-lô-bûn ông it-chhè lim ê khì-kū lóng sī kim--ê; Lī-pa-lùn chhiū-nâ ê chhù it-chhè ê khì-kū iā sī hó-kim--ê, lóng bô gûn--ê; Só͘-lô-bûn ê nî-kan lâng khòaⁿ gûn chòe bô mi̍h.
22因為王有Tha-si ê船隻一陣,kap Hi-lân ê船隻一陣,相kap過海;chiah-ê Tha-si kui陣ê船載金、銀、象牙、猴kâu、孔雀,三年tò來一pái。In-ūi ông ū Tha-si ê chûn-chiah chi̍t-tīn, kap Hi-lân ê chûn-chiah chi̍t-tīn, saⁿ-kap kè-hái; chiah ê Tha-si kui-tīn ê chûn chài kim, gûn, chhiūⁿ-gê, kâu, khóng-chhiok, saⁿ-nî tò-lâi chi̍t-pái.
23所羅門王ê好額kap智慧贏過天下列王。Só͘-lô-bûn ông ê hó-gia̍h kap tì-hūi iâⁿ-kè thiⁿ-ē lia̍t-ông.
24天下ê人lóng來ài見所羅門ê面,聽伊ê智慧,就是上帝賞賜tī伊ê心ê。Thiⁿ-ē ê lâng lóng lâi ài kìⁿ Só͘-lô-bûn ê bīn, thiaⁿ i ê tì-hūi, chiū-sī Siōng-tè siúⁿ-sù tī i ê sim ê.
25In ta̍k-ê帶進貢ê物,就是銀器、金器、衣服、軍器、香料、馬,kap騾;ta̍k年有定tio̍h ê例。In ta̍k-ê tòa chìn-kòng ê mi̍h, chiū-sī gûn-khì, kim-khì, i-ho̍k, kun-khì, hiuⁿ-liāu, bé, kap lô; ta̍k-nî ū tiāⁿ-tio̍h ê lē.
26所羅門就聚集戰車、馬兵;有戰車一千四百張,馬兵一萬兩千名;安置in tī hiah-ê囤車ê城,也kap王tī耶路撒冷。Só͘-lô-bûn chiū chū-chi̍p chiàn-chhia, bé-peng; ū chiàn-chhia chi̍t-chheng sì-pah tiuⁿ, bé-peng chi̍t-bān nn̄g-chheng miâ; an-tì in tī hiah ê tún-chhia ê siâⁿ, iā kap ông tī Iâ-lō͘-sat-léng.
27王tī耶路撒冷hō͘銀親像石頭,hō͘柏香柴親像平洋ê桑材樹,是因為真chōe。Ông tī Iâ-lō͘-sat-léng hō͘ gûn chhin-chhiūⁿ chio̍h-thâu, hō͘ pek-hiuⁿ-chhâ chhin-chhiūⁿ pîⁿ-iûⁿ ê sng-châi-chhiū, sī in-ūi chin-chōe.
28所羅門ê馬是tùi埃及帶來ê,是王ê seng-lí人,一陣一陣,照價錢得tio̍h ê。Só͘-lô-bûn ê bé sī tùi Ai-ki̍p tòa--lâi-ê, sī ông ê seng-lí lâng, chi̍t-tīn chi̍t-tīn, chiàu kè-chîⁿ tit-tio̍h ê.
29Tùi埃及上來ê車,每張價銀六百sià-khek-le̍k;馬每匹一百五十。Hek人chiah-ê王,kap A-lân chiah-ê王,lóng tùi in經手,照án-ni帶出來。Tùi Ai-ki̍p chiūⁿ-lâi ê chhia, múi-tiuⁿ kè-gûn la̍k-pah sià-khek-le̍k; bé múi-phit chi̍t-pah gō͘-cha̍p. Hek-lâng chiah ê ông, kap A-lân chiah ê ông, lóng tùi in keng-chhiú, chiàu án-ni tòa--chhut-lâi.
列王紀上 第 11 章
1所羅門王tī法老ê cha-bó͘-kiáⁿ以外,koh疼chōe-chōe外邦ê cha-bó͘-gín-ná,就是Mô͘-ap、A-bûn、Í-tong、Se-tùn、Hek人ê cha-bó͘-gín-ná。Só͘-lô-bûn ông tī Hoat-ló ê cha-bó͘-kiáⁿ í-gōa, koh thiàⁿ chōe-chōe gōa-pang ê cha-bó͘-gín-ná, chiū-sī Mô͘-ap, A-bûn, Í-tong, Se-tùn, Hek-lâng ê cha-bó͘-gín-ná.
2論到chiah-ê列國,耶和華bat吩咐以色列人講,Lín m̄-thang去in hia,in也m̄-thang來lín chia,因為in會hō͘ lín ê心偏歪,去tè in ê上帝;總是所羅門戀愛hiah-ê cha-bó͘-gín-ná,kap in結聯。Lūn-kàu chiah ê lia̍t-kok, Iâ-hô-hoa bat hoan-hù Í-sek-lia̍t lâng kóng, Lín m̄-thang khì in hia, in iā m̄-thang lâi lín chia, in-ūi in ōe hō͘ lín ê sim phian-oai, khì tè in ê siōng-tè; chóng-sī Só͘-lô-bûn loân-ài hiah ê cha-bó͘-gín-ná, kap in kiat-liân.
3伊有后妃七百,lóng是貴族ê;koh有嬪妃三百;chiah-ê女子誘惑伊ê心。I ū hō͘-hui chhit-pah, lóng sī kùi-cho̍k ê; koh ū pìn-hui saⁿ-pah; chiah ê lú-chú iú-he̍k i ê sim.
4因為所羅門年老ê時,伊hiah-ê bó͘誘惑伊ê心,去tè別ê上帝;伊ê心無純全ǹg耶和華伊ê上帝,親像伊ê父大衛ê心。In-ūi Só͘-lô-bûn nî-lāu ê sî, i hiah ê bó͘ iú-he̍k i ê sim, khì tè pa̍t ê siōng-tè; i ê sim bô sûn-choân ǹg Iâ-hô-hoa i ê Siōng-tè, chhin-chhiūⁿ i ê pē Tāi-pi̍t ê sim.
5所羅門去tè Se-tùn人ê女神A-su-tha-lio̍k,kap A-bûn人可惡ê物,Bí-le̍k-kong。Só͘-lô-bûn khì tè Se-tùn lâng ê lú-sîn A-su-tha-lio̍k, kap A-bûn lâng khó-ò͘ⁿ ê mi̍h, Bí-le̍k-kong.
6所羅門行耶和華所看做pháiⁿ ê事,無專心tè耶和華,親像伊ê老父大衛。Só͘-lô-bûn kiâⁿ Iâ-hô-hoa só͘ khòaⁿ-chòe pháiⁿ ê sū, bô choan-sim tè Iâ-hô-hoa, chhin-chhiūⁿ i ê lāu-pē Tāi-pi̍t.
7Hit時所羅門為tio̍h Mô͘-ap可惡ê物Ki-boa̍t,kap A-bûn人可惡ê物Mô͘-lo̍k,tī耶路撒冷頭前ê山起山頭壇。Hit-sî Só͘-lô-bûn ūi-tio̍h Mô͘-ap khó-ò͘ⁿ ê mi̍h Ki-boa̍t, kap A-bûn lâng khó-ò͘ⁿ ê mi̍h Mô͘-lo̍k, tī Iâ-lō͘-sat-léng thâu-chêng ê soaⁿ khí soaⁿ-thâu-tôaⁿ.
8Hiah-ê外邦ê bó͘ lóng燒香祭祀in ê上帝;伊也為tio̍h in照án-ni做。Hiah ê gōa-pang ê bó͘ lóng sio-hiuⁿ chè-sū in ê siōng-tè; i iā ūi-tio̍h in chiàu án-ni chòe.
9耶和華受氣所羅門,因為伊ê心離開耶和華以色列ê上帝,就是bat兩pái對伊出現;Iâ-hô-hoa siū-khì Só͘-lô-bûn, in-ūi i ê sim lī-khui Iâ-hô-hoa Í-sek-lia̍t ê Siōng-tè, chiū-sī bat nn̄g-pái tùi i chhut-hiān;
10也論到chit-ê事bat命令伊,m̄-thang tè別ê上帝。總是伊無守耶和華所命令ê。iā lūn-kàu chit ê sū bat bēng-lēng i, m̄-thang tè pa̍t ê siōng-tè. Chóng-sī i bô siú Iâ-hô-hoa só͘ bēng-lēng ê.
11所以耶和華對所羅門講,因為你已經行chit-ê事,無守我所命令你守ê約,kap我ê律例,我beh對你來拆裂你ê國,賞賜你ê奴僕。Só͘-í Iâ-hô-hoa tùi Só͘-lô-bûn kóng, In-ūi lí í-keng kiâⁿ chit ê sū, bô siú Góa só͘ bēng-lēng lí siú ê iok, kap Góa ê lu̍t-lē, Góa beh tùi lí lâi thiah-li̍h lí ê kok, siúⁿ-sù lí ê lô͘-po̍k.
12總是因為你ê老父大衛ê緣故,我無tī你活teh ê日行chit-ê事;獨獨beh對你ê kiáⁿ ê手拆裂伊。Chóng-sī in-ūi lí ê lāu-pē Tāi-pi̍t ê iân-kò͘, Góa bô tī lí oa̍h-teh ê ji̍t kiâⁿ chit ê sū; to̍k-to̍k beh tùi lí ê kiáⁿ ê chhiú thiah-li̍h i.
13總是我無將全國拆裂,beh帶tio̍h我ê奴僕大衛,kap我所揀ê耶路撒冷,iáu留一支派hō͘你ê kiáⁿ。Chóng-sī Góa bô chiong choân-kok thiah-li̍h, beh tòa-tio̍h Góa ê lô͘-po̍k Tāi-pi̍t, kap Góa só͘ kéng ê Iâ-lō͘-sat-léng, iáu lâu chi̍t chi-phài hō͘ lí ê kiáⁿ.
14耶和華興起一個對敵攻擊所羅門,就是Í-tong人Hap-ta̍t,伊是Í-tong王ê後裔。Iâ-hô-hoa heng-khí chi̍t ê tùi-te̍k kong-kek Só͘-lô-bûn, chiū-sī Í-tong lâng Hap-ta̍t, i sī Í-tong ông ê hō͘-è.
15前大衛phah Í-tong,伊ê軍長Iok-ap上去埋葬陣亡ê人,將Í-tong ê ta-po͘丁lóng thâi死。Chêng Tāi-pi̍t phah Í-tong, i ê kun-tiúⁿ Iok-ap chiūⁿ-khì bâi-chòng tīn-bông ê lâng, chiong Í-tong ê ta-po͘-teng lóng thâi-sí.
16Iok-ap kap以色列眾人tiàm hia六月日,直到將Í-tong ê ta-po͘丁一盡剪除。Iok-ap kap Í-sek-lia̍t chèng-lâng tiàm hia la̍k-ge̍h-ji̍t, ti̍t-kàu chiong Í-tong ê ta-po͘-teng it-chīn chián-tû.
17Hit時Hap-ta̍t iáu是細漢ê gín-ná。Hap-ta̍t kap伊ê老父人臣中kúi-nā ê Í-tong人,走去埃及。Hit-sî Hap-ta̍t iáu sī sòe-hàn ê gín-ná. Hap-ta̍t kap i ê lāu-pē jîn-sîn tiong kúi-nā ê Í-tong lâng, cháu-khì Ai-ki̍p.
18In tùi米甸起來,到Pa-lân;tùi Pa-lân帶kúi-nā人kap in去埃及,到埃及王法老hia。法老就用厝hō͘ in,派定tio̍h ê米糧,koh用田地hō͘ in。In tùi Bí-tiân khí-lâi, kàu Pa-lân; tùi Pa-lân tòa kúi-nā lâng kap in khì Ai-ki̍p, kàu Ai-ki̍p ông Hoat-ló hia. Hoat-ló chiū ēng chhù hō͘ in, phài tiāⁿ-tio̍h ê bí-niû, koh ēng chhân-tōe hō͘ in.
19Hap-ta̍t tī法老ê面前大得tio̍h恩惠;法老續用伊ê bó͘ ê小妹,就是王后Tap-pí-le̍k ê小妹,hō͘伊做bó͘。Hap-ta̍t tī Hoat-ló ê bīn-chêng tōa tit-tio̍h un-hūi; Hoat-ló sòa ēng i ê bó͘ ê sió-bē, chiū-sī ông-hō͘ Tap-pí-le̍k ê sió-bē, hō͘ i chòe bó͘.
20Tap-pí-le̍k ê小妹kā伊生一個kiáⁿ,名叫Ki-lô͘-poa̍t;Tap-pí-le̍k kā伊斷奶tī法老ê王宮。Ki-lô͘-poa̍t kap法老ê眾kiáⁿ相kap tiàm tī法老ê王宮。Tap-pí-le̍k ê sió-bē kā i siⁿ chi̍t ê kiáⁿ, miâ kiò Ki-lô͘-poa̍t; Tap-pí-le̍k kā i tn̄g-lin tī Hoat-ló ê ông-kiong. Ki-lô͘-poa̍t kap Hoat-ló ê chèng-kiáⁿ saⁿ-kap tiàm tī Hoat-ló ê ông-kiong.
21Hap-ta̍t tī埃及聽見大衛kap伊ê列祖相kap睏,軍長Iok-ap也已經死。Hap-ta̍t就對法老講,容允我去,hō͘我tò去本國。Hap-ta̍t tī Ai-ki̍p thiaⁿ-kìⁿ Tāi-pi̍t kap i ê lia̍t-chó͘ saⁿ-kap khùn, kun-tiúⁿ Iok-ap iā í-keng sí. Hap-ta̍t chiū tùi Hoat-ló kóng, Iông-ún góa khì, hō͘ góa tò-khì pún-kok.
22法老kā伊講,你tī我chia有甚麼欠缺,你竟然ài beh tò去本國ah?伊應講,我無欠缺甚麼;總是容允我tò去。Hoat-ló kā i kóng, Lí tī góa chia ū sím-mi̍h khiàm-kheh, lí kéng-jiân ài beh tò-khì pún-kok ah? I ìn kóng, Góa bô khiàm-kheh sím-mi̍h; chóng-sī iông-ún góa tò-khì.
23上帝koh興起一個對敵攻擊所羅門,就是Í-lī-a-tāi ê kiáⁿ Lī-sùn,是對伊ê主Só-pa王Hap-tāi-tí-siā hia逃走來ê。Siōng-tè koh heng-khí chi̍t ê tùi-te̍k kong-kek Só͘-lô-bûn, chiū-sī Í-lī-a-tāi ê kiáⁿ Lī-sùn, sī tùi i ê chú Só-pa ông Hap-tāi-tí-siā hia tô-cháu lâi ê.
24大衛thâi Só-pa人ê時,Lī-sùn招集人óa伊,做hit黨ê頭;去大馬色,tiàm tī-hia,tī大馬色做王。Tāi-pi̍t thâi Só-pa lâng ê sî, Lī-sùn chio-chi̍p lâng óa i, chòe hit-tóng ê thâu; khì Tāi-má-sek, tiàm tī-hia, tī Tāi-má-sek chòe ông.
25所羅門活teh ê時,Hap-ta̍t做災害以外,Lī-sùn也做以色列ê對敵;伊怨恨以色列;也做A-lân人ê王。Só͘-lô-bûn oa̍h-teh ê sî, Hap-ta̍t chòe chai-hāi í-gōa, Lī-sùn iā chòe Í-sek-lia̍t ê tùi-te̍k; i oàn-hūn Í-sek-lia̍t; iā chòe A-lân lâng ê ông.
26Nî-pat ê kiáⁿ Iâ-lô-phò-àm是Í-hoat-liân族,Sé-lī-ta̍t人,伊是所羅門ê奴僕,也起手攻擊王;伊ê老母是守寡人,名叫Sé-ló͘-a。Nî-pat ê kiáⁿ Iâ-lô-phò-àm sī Í-hoat-liân cho̍k, Sé-lī-ta̍t lâng, i sī Só͘-lô-bûn ê lô͘-po̍k, iā khí-chhiú kong-kek ông; i ê lāu-bú sī chiú-kóaⁿ lâng, miâ kiò Sé-ló͘-a.
27I起手攻擊王ê緣故照下底所記ê;所羅門起Bí-lô,修補伊ê老父大衛城ê破隙。I khí-chhiú kong-kek ông ê iân-kò͘ chiàu ē-tóe só͘ kì ê; Só͘-lô-bûn khí Bí-lô, siu-pó͘ i ê lāu-pē Tāi-pi̍t siâⁿ ê phòa-khiah.
28Iâ-lô-phò-àm是大勇士;所羅門看見chit-ê少年人慇勤,就派伊管理約瑟ê家一切ê工。Iâ-lô-phò-àm sī tōa ióng-sū; Só͘-lô-bûn khòaⁿ-kìⁿ chit ê siàu-liân lâng un-khûn, chiū phài i koán-lí Iok-sek ê ke it-chhè ê kang.
29Hit時Iâ-lô-phò-àm tùi耶路撒冷出來,Sī-lô人先知A-hi-ngá tī路裡tú-tio̍h伊,hit時伊有穿一領新衫;in兩人tī田裡,以外無別人。Hit-sî Iâ-lô-phò-àm tùi Iâ-lō͘-sat-léng chhut-lâi, Sī-lô lâng sian-ti A-hi-ngá tī lō͘--nih tú-tio̍h i, hit-sî i ū chhēng chi̍t niá sin saⁿ; in nn̄g-lâng tī chhân--nih, í-gōa bô pa̍t-lâng.
30A-hi-ngá the̍h伊所穿ê新衫,拆做十二塊;A-hi-ngá the̍h i só͘ chhēng ê sin saⁿ, thiah chòe cha̍p-jī tè;
31kā Iâ-lô-phò-àm講,你thang the̍h十塊,因為耶和華以色列ê上帝án-ni講,看ah,我beh tùi所羅門ê手拆裂伊ê國,將十支派hō͘你。kā Iâ-lô-phò-àm kóng, Lí thang the̍h cha̍p tè, in-ūi Iâ-hô-hoa Í-sek-lia̍t ê Siōng-tè án-ni kóng, Khòaⁿ ah, Góa beh tùi Só͘-lô-bûn ê chhiú thiah-li̍h i ê kok, chiong cha̍p chi-phài hō͘ lí.
32(獨獨因為我ê奴僕大衛ê緣故,kap我tī以色列眾支派中所揀ê耶路撒冷ê緣故,伊iáu有一支派)。(To̍k-to̍k in-ūi Góa ê lô͘-po̍k Tāi-pi̍t ê iân-kò͘, kap Góa tī Í-sek-lia̍t chèng chi-phài tiong só͘ kéng ê Iâ-lō͘-sat-léng ê iân-kò͘, i iáu ū chi̍t chi-phài).
33因為in棄sak我,去敬拜Se-tùn人ê上帝A-su-tha-lio̍k,Mô͘-ap ê上帝 Ki-boa̍t,kap A-bûn人ê上帝 Bí-le̍k-kong,無行我ê道路,做我看做正直ê事,守我ê律例法度,親像伊ê老父大衛ê所做。In-ūi in khì-sak Góa, khì kèng-pài Se-tùn lâng ê siōng-tè A-su-tha-lio̍k, Mô͘-ap ê siōng-tè Ki-boa̍t, kap A-bûn lâng ê siōng-tè Bí-le̍k-kong, bô kiâⁿ Góa ê tō-lō͘, chòe Góa khòaⁿ-chòe chèng-ti̍t ê sū, siú Góa ê lu̍t-lē hoat-tō͘, chhin-chhiūⁿ i ê lāu-pē Tāi-pi̍t ê só͘-chòe.
34總是我無beh對伊ê手搶伊ê全國,是beh hō͘伊一世人做君王,是因為我ê奴僕大衛ê緣故,因為伊是我所揀選ê,有守我ê律例kap法度。Chóng-sī Góa bô beh tùi i ê chhiú chhiúⁿ i ê choân-kok, sī beh hō͘ i chi̍t-sì-lâng chòe kun-ông, sī in-ūi Góa ê lô͘-po̍k Tāi-pi̍t ê iân-kò͘, in-ūi i sī Góa só͘ kéng-soán ê, ū siú Góa ê lu̍t-lē kap hoat-tō͘.
35總是我beh對伊ê kiáⁿ ê手搶伊ê國,用十支派hō͘你;Chóng-sī Góa beh tùi i ê kiáⁿ ê chhiú chhiúⁿ i ê kok, ēng cha̍p chi-phài hō͘ lí;
36用一支派hō͘伊ê kiáⁿ,hō͘我ê奴僕大衛,tī我ê面前,常常有一pha 燈tī耶路撒冷,就是我所揀,thang tī-hia安置我ê名ê城。ēng chi̍t chi-phài hō͘ i ê kiáⁿ, hō͘ Góa ê lô͘-po̍k Tāi-pi̍t, tī Góa ê bīn-chêng, siông-siông ū chi̍t pha teng tī Iâ-lō͘-sat-léng, chiū-sī Góa só͘ kéng, thang tī-hia an-tì Góa ê miâ ê siâⁿ.
37我beh取你,你beh做以色列ê王,照你ê心一切所ài ê來管理。Góa beh chhú lí, lí beh chòe Í-sek-lia̍t ê ông, chiàu lí ê sim it-chhè só͘ ài ê lâi koán-lí.
38你若聽我一切所命令你ê,行我ê道路,做我看做正直ê事,守我ê律例法度,親像我ê奴僕大衛ê所做,我就kap你tī-teh,kā你建立堅固ê家,親像我kā大衛所建立ê一樣;koh beh將以色列交hō͘你。Lí nā thiaⁿ Góa it-chhè só͘ bēng-lēng lí ê, kiâⁿ Góa ê tō-lō͘, chòe Góa khòaⁿ-chòe chèng-ti̍t ê sū, siú Góa ê lu̍t-lē hoat-tō͘, chhin-chhiūⁿ Góa ê lô͘-po̍k Tāi-pi̍t ê só͘ chòe, Góa chiū kap lí tī-teh, kā lí kiàn-li̍p kian-kò͘ ê ke, chhin-chhiūⁿ Góa kā Tāi-pi̍t só͘ kiàn-li̍p-ê chi̍t-iūⁿ; koh beh chiong Í-sek-lia̍t kau hō͘ lí.
39因為這我beh困苦大衛ê後裔;總是無夠永遠。In-ūi che Góa beh khùn-khó͘ Tāi-pi̍t ê hō͘-è; chóng-sī bô kàu éng-oán.
40為tio̍h án-ni,所羅門ài beh thâi死Iâ-lô-phò-àm;Iâ-lô-phò-àm就起來逃走去埃及,到埃及王Sī-sat hia;就tiàm tī埃及到所羅門死。Ūi-tio̍h án-ni, Só͘-lô-bûn ài beh thâi-sí Iâ-lô-phò-àm; Iâ-lô-phò-àm chiū khí-lâi tô-cháu khì Ai-ki̍p, kàu Ai-ki̍p ông Sī-sat hia; chiū tiàm tī Ai-ki̍p kàu Só͘-lô-bûn sí.
41所羅門其餘ê事,見伊所行ê,kap伊ê智慧,kiám無lóng記tī所羅門ê行傳?Só͘-lô-bûn kî-û ê sū, kìⁿ i só͘ kiâⁿ ê, kap i ê tì-hūi, kiám bô lóng kì tī Só͘-lô-bûn ê hēng(**hêng)-toān?
42所羅門tī耶路撒冷做以色列全國ê王,共四十年。Só͘-lô-bûn tī Iâ-lō͘-sat-léng chòe Í-sek-lia̍t choân-kok ê ông, kiōng sì-cha̍p nî.
43所羅門kap伊ê列祖相kap睏,埋葬tī伊ê老父大衛ê城。伊ê kiáⁿ Lô-phò-àm續接伊做王。Só͘-lô-bûn kap i ê lia̍t-chó͘ saⁿ-kap khùn, bâi-chòng tī i ê lāu-pē Tāi-pi̍t ê siâⁿ. I ê kiáⁿ Lô-phò-àm sòa-chiap i chòe ông.
列王紀上 第 12 章
1Lô-phò-àm去示劍,因為以色列眾人到示劍,beh設立伊做王。Lô-phò-àm khì Sī-kiàm, in-ūi Í-sek-lia̍t chèng-lâng kàu Sī-kiàm, beh siat-li̍p i chòe-ông.
2前Nî-pat ê kiáⁿ Iâ-lô-phò-àm閃避所羅門王ê面,走去埃及,tiàm tī-hia。Iâ-lô-phò-àm iáu tī埃及ê時,聽見chit-ê事。Chêng Nî-pat ê kiáⁿ Iâ-lô-phò-àm siám-pī Só͘-lô-bûn ông ê bīn, cháu-khì Ai-ki̍p, tiàm tī-hia. Iâ-lô-phò-àm iáu tī Ai-ki̍p ê sî, thiaⁿ-kìⁿ chit ê sū.
3In差人去叫伊來;Iâ-lô-phò-àm就kap以色列全會來見Lô-phò-àm,kā伊講,In chhe lâng khì kiò i lâi; Iâ-lô-phò-àm chiū kap Í-sek-lia̍t choân-hōe lâi kìⁿ Lô-phò-àm, kā i kóng,
4你ê老父hō͘阮背艱苦ê擔;你ê老父所hē tī阮ê苦工,kap重ê擔,求你減輕,阮就服事你。Lí ê lāu-pē hō͘ goán pē kan-khó͘ ê taⁿ; lí ê lāu-pē só͘ hē tī goán ê khó͘-kang, kap tāng ê taⁿ, kiû lí kiám-khin, goán chiū ho̍k-sāi lí.
5Lô-phò-àm kā in講,Lín tò去,到第三日koh來見我;百姓就去。Lô-phò-àm kā in kóng, Lín tò-khì, kàu tē-saⁿ ji̍t koh lâi kìⁿ góa; peh-sìⁿ chiū khì.
6Lô-phò-àm ê老父所羅門活teh ê時,有跟隨tī伊面前ê老人。Lô-phò-àm王kap in議論,講,Lín有甚麼計策,我thang回覆chit-ê百姓?Lô-phò-àm ê lāu-pē Só͘-lô-bûn oa̍h-teh ê sî, ū kun-sûi tī i bīn-chêng ê lāu-lâng. Lô-phò-àm ông kap in gī-lūn, kóng, Lín ū sím-mi̍h kè-chhek, góa thang hê-hok chit ê peh-sìⁿ?
7In應伊講,今á日你若願做chiah-ê百姓ê奴僕,來服事in,用好話來應in,in就永遠做你ê奴僕。In ìn i kóng, Kin-á-ji̍t lí nā goān chòe chiah ê peh-sìⁿ ê lô͘-po̍k, lâi ho̍k-sāi in, ēng hó-ōe lâi ìn in, in chiū éng-oán chòe lí ê lô͘-po̍k.
8總是伊拒絕老人所hō͘伊ê計策,kap hiah-ê khiā tī伊面前,kap伊平ûn ê少年人,參詳;Chóng-sī i kū-choa̍t lāu-lâng só͘ hō͘ i ê kè-chhek, kap hiah-ê khiā tī i bīn-chêng, kap i pîⁿ-ûn ê siàu-liân lâng, chham-siông;
9kā in講,chit-ê百姓有對我講,你ê老父hē tī阮ê擔,求你hō͘阮khah輕;taⁿ lín有甚麼計策hō͘咱thang回復in?kā in kóng, Chit ê peh-sìⁿ ū tùi góa kóng, Lí ê lāu-pē hē tī goán ê taⁿ, kiû lí hō͘ goán khah-khin; taⁿ lín ū sím-mi̍h kè-chhek hō͘ lán thang hê-hok in?
10Hiah-ê kap伊平ûn ê少年人講,chit-ê百姓對你講,你ê老父hō͘阮背重ê擔,求你kā阮減輕;你tio̍h án-ni 應in講,我ê尾指khah大我ê老父ê腰。Hiah ê kap i pîⁿ-ûn ê siàu-liân lâng kóng, Chit ê peh-sìⁿ tùi lí kóng, Lí ê lāu-pē hō͘ goán pē tāng ê taⁿ, kiû lí kā goán kiám-khin; lí tio̍h án-ni ìn in kóng, Góa ê bé-cháiⁿ khah-tōa góa ê lāu-pē ê io.
11我ê老父hō͘ lín背重ê擔,我beh加添lín ê擔;我ê老父用鞭警戒lín,我beh用蠍á蟲警戒lín。Góa ê lāu-pē hō͘ lín pē tāng ê taⁿ, góa beh ke-thiⁿ lín ê taⁿ; góa ê lāu-pē ēng piⁿ kéng-kài lín, góa beh ēng giat-á-thâng kéng-kài lín.
12第三日Iâ-lô-phò-àm kap眾百姓到Lô-phò-am3hia。照王所命令講,第三日koh來我chia。Tē-saⁿ ji̍t Iâ-lô-phò-àm kap chèng peh-sìⁿ kàu Lô-phò-àm hia. chiàu ông só͘ bēng-lēng kóng, Tē-saⁿ ji̍t koh lâi góa chia.
13王用pháiⁿ聲sàu應百姓,放sak老人所獻ê計策;Ông ēng pháiⁿ siaⁿ-sàu ìn peh-sìⁿ, pàng-sak lāu-lâng só͘ hiàn ê kè-chhek;
14照少年人ê計策對百姓講,我ê父hō͘ lín背重ê擔,我beh加添lín ê擔;我ê父用鞭警戒lín,我beh用蠍á蟲警戒lín。chiàu siàu-liân lâng ê kè-chhek tùi peh-sìⁿ kóng, Góa ê pē hō͘ lín pē tāng ê taⁿ, góa beh ke-thiⁿ lín ê taⁿ; góa ê pē ēng piⁿ kéng-kài lín, góa beh ēng giat-á-thâng kéng-kài lín.
15王無聽thàn百姓;因為chit-ê tāi-chì是出tī耶和華,是beh應驗耶和華託Sī-lô人A-hi-ngá對Nî-pat ê kiáⁿ Iâ-lô-phò-àm所講ê話。Ông bô thiaⁿ-thàn peh-sìⁿ; in-ūi chit ê tāi-chì sī chhut tī Iâ-hô-hoa, sī beh èng-giām Iâ-hô-hoa thok Sī-lô lâng A-hi-ngá tùi Nî-pat ê kiáⁿ Iâ-lô-phò-àm só͘ kóng ê ōe.
16以色列眾百姓看見王無聽thàn in,百姓就對王講,阮tī大衛有甚麼份額ah?阮kap耶西ê kiáⁿ無干涉;以色列ah,tò去lín ê布棚;大衛ah,tio̍h顧你家己ê厝。Tùi án-ni,以色列tò去in ê布棚。Í-sek-lia̍t chèng peh-sìⁿ khòaⁿ-kìⁿ ông bô thiaⁿ-thàn in, peh-sìⁿ chiū tùi ông kóng, Goán tī Tāi-pi̍t ū sím-mi̍h hūn-gia̍h ah? goán kap Iâ-se ê kiáⁿ bô kan-sia̍p; Í-sek-lia̍t ah, tò-khì lín ê pò͘-pîⁿ; Tāi-pi̍t ah, tio̍h kò͘ lí ka-kī ê chhù. Tùi án-ni Í-sek-lia̍t tò-khì in ê pò͘-pîⁿ.
17總是khiā起猶大chiah-ê城ê以色列人,Lô-phò-àm猶原做in ê王。Chóng-sī khiā-khí Iû-tāi chiah ê siâⁿ ê Í-sek-lia̍t lâng, Lô-phò-àm iû-goân chòe in ê ông.
18Lô-phò-àm王差管理做苦工ê人A-to-lân去;以色列眾人就用石頭tìm死伊。Lô-phò-àm王就趕緊上車,beh走去耶路撒冷。Lô-phò-àm ông chhe koán-lí chòe-khó͘-kang ê lâng A-to-lân khì; Í-sek-lia̍t chèng-lâng chiū ēng chio̍h-thâu tìm-sí i. Lô-phò-àm ông chiū kóaⁿ-kín chiūⁿ chhia, beh cháu-khì Iâ-lō͘-sat-léng.
19Tùi án-ni,以色列反叛大衛家,到今á日。Tùi án-ni Í-sek-lia̍t hoán-poān Tāi-pi̍t ke, kàu kin-á-ji̍t.
20以色列眾人聽見Iâ-lô-phò-àm tò來,就差人請伊到會眾ê面前,設立伊做以色列眾人ê王。猶大支派以外,無人tè大衛ê家。Í-sek-lia̍t chèng-lâng thiaⁿ-kìⁿ Iâ-lô-phò-àm tò-lâi, chiū chhe lâng chhiáⁿ i kàu hōe-chiòng ê bīn-chêng, siat-li̍p i chòe Í-sek-lia̍t chèng-lâng ê ông. Iû-tāi chi-phài í-gōa, bô lâng tè Tāi-pi̍t ê ke.
21Lô-phò-àm到耶路撒冷ê時,就聚集猶大全家,kap便雅憫支派ê人,共十八萬人,lóng是過揀ê戰士,beh kap以色列ke交戰,hō͘國位koh歸tī所羅門ê kiáⁿ Lô-phò-àm。Lô-phò-àm kàu Iâ-lō͘-sat-léng ê sî, chiū chū-chi̍p Iû-tāi choân-ke, kap Piān-ngá-bín chi-phài ê lâng, kiōng cha̍p-poeh-bān lâng, lóng sī kè-kéng ê chiàn-sū, beh kap Í-sek-lia̍t ke kau-chiàn, hō͘ kok-ūi koh kui tī Só͘-lô-bûn ê kiáⁿ Lô-phò-àm.
22總是上帝ê話臨到上帝ê奴僕Sī-má-ngá,講,Chóng-sī Siōng-tè ê ōe lîm-kàu Siōng-tè ê lô͘-po̍k Sī-má-ngá, kóng,
23你去kā所羅門ê kiáⁿ,猶大王Lô-phò-àm,kap猶大便雅憫全家,以及其餘ê百姓講,Lí khì kā Só͘-lô-bûn ê kiáⁿ, Iû-tāi ông Lô-phò-àm, kap Iû-tāi Piān-ngá-bín choân-ke, í-ki̍p kî-û ê peh-sìⁿ kóng,
24耶和華án-ni講,Lín莫得上去,莫得kap lín ê兄弟以色列人交戰;ta̍k人tò去伊ê家;因為chit-ê tāi-chì出tī我。In聽耶和華ê話,就倒tńg去,照耶和華ê話。Iâ-hô-hoa án-ni kóng, Lín bo̍h-tit chiūⁿ--khì, bo̍h-tit kap lín ê hiaⁿ-tī Í-sek-lia̍t lâng kau-chiàn; ta̍k-lâng tò-khì i ê ke; in-ūi chit ê tāi-chì chhut tī Góa. In thiaⁿ Iâ-hô-hoa ê ōe, chiū tò-tńg-khì, chiàu Iâ-hô-hoa ê ōe.
25Iâ-lô-phò-àm tī Í-hoat-liân山地起造示劍,就tiàm tī hit中間;koh tùi hia出去,起Pí-lô͘-i-le̍k。Iâ-lô-phò-àm tī Í-hoat-liân soaⁿ-tōe khí-chō Sī-kiàm, chiū tiàm tī hit tiong-kan; koh tùi hia chhut-khì, khí Pí-lô͘-i-le̍k.
26Iâ-lô-phò-àm心內講,Taⁿ chit-ê國beh歸大衛ê家;chit-ê百姓若上去耶路撒冷,tī耶和華ê殿獻祭,chit-ê百姓ê心beh歸 in ê主猶大王Lô-phò-àm;in beh thâi死我,猶原歸猶大王Lô-phò-àm。Iâ-lô-phò-àm sim-lāi kóng, Taⁿ chit ê kok beh kui Tāi-pi̍t ê ke; chit ê peh-sìⁿ nā chiūⁿ-khì Iâ-lō͘-sat-léng, tī Iâ-hô-hoa ê tiān hiàn-chè, chit ê peh-sìⁿ ê sim beh kui in ê chú Iû-tāi ông Lô-phò-àm; in beh thâi-sí góa, iû-goân kui Iû-tāi ông Lô-phò-àm.
28王就計畫,鑄造兩隻金ê牛á,對眾百姓講,Lín上去耶路撒冷,實在為難;以色列ah,看ah,chiah-ê是lín ê上帝,chhōa lín tùi埃及地上來ê。Ông chiū kè-e̍k, chù-chō nn̄g chiah kim ê gû-á, tùi chèng peh-sìⁿ kóng, Lín chiūⁿ-khì Iâ-lō͘-sat-léng, si̍t-chāi ûi-lân; Í-sek-lia̍t ah, khòaⁿ ah, chiah-ê sī lín ê Siōng-tè, chhōa lín tùi Ai-ki̍p tōe chiūⁿ-lâi-ê.
29伊hē一隻tī Pek-te̍k-lī,hē一隻tī Tàn。I hē chi̍t-chiah tī Pek-te̍k-lī, hē chi̍t-chiah tī Tàn.
30Chit-ê tāi-chì成做罪;因為百姓去Tàn,tī hit隻ê頭前拜。Chit ê tāi-chì chiâⁿ-chòe chōe; in-ūi peh-sìⁿ khì Tàn, tī hit chiah ê thâu-chêng pài.
31王tī山頭起廟;tùi百姓中無屬利未族ê,設立伊做祭司。Ông tī soaⁿ-thâu khí biō; tùi peh-sìⁿ tiong bô sio̍k Lī-bī cho̍k-ê, siat-li̍p i chòe chè-si.
32Iâ-lô-phò-àm定tio̍h八月,hit月ê十五,設節期,親像猶大ê節期一樣;tī壇頂獻祭;tī Pek-te̍k-lī也是án-ni做,獻祭tī伊所鑄ê牛á;koh將伊所起造山頭壇ê祭司,安置tī Pek-te̍k-lī。Iâ-lô-phò-àm tiāⁿ-tio̍h poeh-ge̍h, hit-ge̍h ê cha̍p-gō͘, siat choeh-kî, chhin-chhiūⁿ Iû-tāi ê choeh-kî chi̍t-iūⁿ; tī tôaⁿ-téng hiàn-chè; tī Pek-te̍k-lī iā sī án-ni chòe, hiàn-chè tī i só͘ chù ê gû-á; koh chiong i só͘ khí-chō soaⁿ-thâu-tôaⁿ ê chè-si, an-tì tī Pek-te̍k-lī.
33伊tī八月十五日,就是伊ê心私khia所定tio̍h ê月,獻祭tī伊tī Pek-te̍k-lī所起ê壇;kā以色列人設節期,獻祭tī壇裡,koh燒香。I tī poeh-ge̍h cha̍p-gō͘ ji̍t, chiū-sī i ê sim su-khia só͘ tiāⁿ-tio̍h ê ge̍h, hiàn-chè tī i tī Pek-te̍k-lī só͘ khí ê tôaⁿ; kā Í-sek-lia̍t lâng siat choeh-kî, hiàn-chè tī tôaⁿ--nih, koh sio-hiuⁿ.