列王紀上 第 2 章
1大衛beh死ê期近lah;就吩咐伊ê kiáⁿ所羅門講,Tāi-pi̍t beh sí ê kî kūn--lah; chiū hoan-hù i ê kiáⁿ Só͘-lô-bûn kóng,
2我teh-beh行世間眾人所tio̍h行ê路;所以你tio̍h勇敢,做大丈夫;Góa teh-beh kiâⁿ sè-kan chèng-lâng só͘ tio̍h kiâⁿ ê lō͘; só͘-í lí tio̍h ióng-kám, chòe tāi-tiōng-hu;
3守耶和華你上帝所交代你守ê,行伊ê道路,守伊ê律例,伊ê誡命,伊ê法度,伊干證ê話,照所寫tī摩西律法ê冊裡ê;án-ni你無論做甚麼,無論tùi toh落去,lóng會興通;siú Iâ-hô-hoa lí Siōng-tè só͘ kau-tài lí siú ê, kiâⁿ I ê tō-lō͘, siú I ê lu̍t-lē, I ê kài-bēng, I ê hoat-tō͘, I kan-chèng ê ōe, chiàu só͘ siá tī Mô͘-se lu̍t-hoat ê chheh--nih ê; án-ni lí bô-lūn chòe sím-mi̍h, bô-lūn tùi toh-lo̍h khì, lóng ōe heng-thong;
4也hō͘耶和華應驗伊所應允我ê話講,你ê kiáⁿ孫若謹慎伊ê路,盡心盡意誠實行tī我ê面前,就你ê後裔坐以色列ê國位永無斷。iā hō͘ Iâ-hô-hoa èng-giām I só͘ èng-ún góa ê ōe kóng, Lí ê kiáⁿ-sun nā kín-sīn i ê lō͘, chīn-sim chīn-ì sêng-si̍t kiâⁿ tī Góa ê bīn-chêng, chiū lí ê hō͘-è chē Í-sek-lia̍t ê kok-ūi éng bô tn̄g.
5你也知Sé-ló͘-ngá ê kiáⁿ Iok-ap對我所行ê,伊對以色列兩個軍長所行ê,就是Nî-jíⁿ ê kiáⁿ Ap-nî-jíⁿ,kap Ek-thiap ê kiáⁿ A-má-sat,伊thâi死in;伊tī太平ê時流in ê血,親像tī交戰ê時一樣,將chit-ê交戰ê血bak-tio̍h伊ê腰所hâ ê帶,kap伊ê腳所穿ê鞋。Lí iā chai Sé-ló͘-ngá ê kiáⁿ Iok-ap tùi góa só͘ kiâⁿ ê, i tùi Í-sek-lia̍t nn̄g ê kun-tiúⁿ só͘ kiâⁿ ê, chiū-sī Nî-jíⁿ ê kiáⁿ Ap-nî-jíⁿ, kap Ek-thiap ê kiáⁿ A-má-sat, i thâi-sí in; i tī thài-pêng ê sî lâu in ê huih, chhin-chhiūⁿ tī kau-chiàn ê sî chi̍t-iūⁿ, chiong chit ê kau-chiàn ê huih bak-tio̍h i ê io só͘ hâ ê tòa, kap i ê kha só͘ chhēng ê ôe.
6所以你tio̍h照你ê智慧來行,m̄-thang容允伊白頭毛安然落陰間。Só͘-í lí tio̍h chiàu lí ê tì-hūi lâi kiâⁿ, m̄-thang iông-ún i pe̍h-thâu-mn̂g an-jiân lo̍h im-kan.
7你tio̍h好款待Ki-lia̍t人Pa-se-lâi hiah-ê kiáⁿ,hō͘ in常常tī你ê桌食;因為我閃避你ê兄Ap-sa-liông ê時,in án-ni款待我。Lí tio̍h hó khoán-thāi Ki-lia̍t lâng Pa-se-lâi hiah ê kiáⁿ, hō͘ in siông-siông tī lí ê toh chia̍h; in-ūi góa siám-pī lí ê hiaⁿ Ap-sa-liông ê sî, in án-ni khoán-thāi góa.
8看ah,kap你tī-teh-ê有Pa-hō͘-lîm ê便雅憫人,Ki-la̍h ê kiáⁿ Sī-múi;我去Má-hap-liām ê日,伊用重ê咒詛咒詛我;總是伊有落約旦迎接我,我就kí耶和華對伊chiù-chōa講,我無beh用刀thâi你。Khòaⁿ ah, kap lí tī-teh-ê ū Pa-hō͘-lîm ê Piān-ngá-bín lâng, Ki-la̍h ê kiáⁿ Sī-múi; góa khì Má-hap-liām ê ji̍t, i ēng tāng ê chiù-chó͘ chiù-chó͘ góa; chóng-sī i ū lo̍h Iok-tàn ngiâ-chih góa, góa chiū kí Iâ-hô-hoa tùi i chiù-chōa kóng, Góa bô beh ēng to thâi lí.
9Taⁿ你莫得算伊無罪,因為你是聰明ê人,也會知tio̍h怎樣款待伊,tio̍h hō͘伊白頭毛流血落陰間。Taⁿ lí bo̍h-tit sǹg i bô-chōe, in-ūi lí sī chhang-miâ ê lâng, iā ōe chai tio̍h cháiⁿ-iūⁿ khoán-thāi i, tio̍h hō͘ i pe̍h-thâu-mn̂g lâu-huih lo̍h im-kan.
10大衛kap伊ê列祖相kap睏,埋葬tī大衛ê城。Tāi-pi̍t kap i ê lia̍t-chó͘ saⁿ-kap khùn, bâi-chòng tī Tāi-pi̍t ê siâⁿ.
11大衛做以色列王共四十年;tī Hi-pek-lûn做王七年,tī耶路撒冷做王三十三年。Tāi-pi̍t chòe Í-sek-lia̍t ông kiōng sì-cha̍p nî; tī Hi-pek-lûn chòe-ông chhit-nî, tī Iâ-lō͘-sat-léng chòe-ông saⁿ-cha̍p-saⁿ nî.
12所羅門坐伊ê老父大衛ê位;伊ê國堅固到極。Só͘-lô-bûn chē i ê lāu-pē Tāi-pi̍t ê ūi; i ê kok kian-kò͘ kàu-ke̍k.
13Hap-ki̍p ê kiáⁿ,A-to-nî-ngá,去見所羅門ê老母Poa̍t-sī-pa;伊問伊講,你來是平安mah?應講,平安。Hap-ki̍p ê kiáⁿ, A-to-nî-ngá, khì kìⁿ Só͘-lô-bûn ê lāu-bú Poa̍t-sī-pa; i mn̄g i kóng, Lí lâi sī pêng-an mah? Ìn kóng, Pêng-an.
14Koh講,我有tāi-chì beh對你講。伊講,做你講。Koh kóng, Góa ū tāi-chì beh tùi lí kóng. I kóng, Chòe lí kóng.
15A-to-nî-ngá講,你知國本是我ê,以色列眾人也lóng意向我,ài我做王;總是國反tńg歸我ê小弟,因為是tùi耶和華hō͘伊。A-to-nî-ngá kóng, Lí chai kok pún sī góa-ê, Í-sek-lia̍t chèng-lâng iā lóng ì-hiòng góa, ài góa chòe-ông; chóng-sī kok hoán-tńg kui góa ê sió-tī, in-ūi sī tùi Iâ-hô-hoa hō͘ i.
16Taⁿ我有一件事求你,ǹg望你莫得推辭我。伊講,做你講。Taⁿ góa ū chi̍t kiāⁿ sū kiû lí, ǹg-bāng lí bo̍h-tit the-sî góa. I kóng, Chòe lí kóng.
17伊講,求你`對所羅門王講,hō͘伊將Su-liām ê cha-bó͘-kiáⁿ A-pí-soah賞賜我做bó͘,因為王的確無推辭你。I kóng, Kiû lí tùi Só͘-lô-bûn ông kóng, hō͘ i chiong Su-liām ê cha-bó͘-kiáⁿ A-pí-soah siúⁿ-sù góa chòe-bó͘, in-ūi ông tek-khak bô the-sî lí.
18Poa̍t-sī-pa講,好,我替你kā王講。Poa̍t-sī-pa kóng, Hó, góa thòe lí kā ông kóng.
19Tùi án-ni,Poa̍t-sī-pa去見所羅門王,beh為tio̍h A-to-nî-ngá kā伊講;王起來迎接伊,對伊鞠躬,koh坐伊ê位,吩咐人為王ê老母設座位;伊就坐tī王ê chiàⁿ-pêng。Tùi án-ni Poa̍t-sī-pa khì kìⁿ Só͘-lô-bûn ông, beh ūi-tio̍h A-to-nî-ngá kā i kóng; ông khí-lâi ngiâ-chih i, tùi i kiok-kiong, koh chē i ê ūi, hoan-hù lâng ūi ông ê lāu-bú siat chō-ūi; i chiū chē tī ông ê chiàⁿ-pêng.
20伊就講,我有一件小khóa事求你,請你莫得推辭我。王kā伊講,我ê老母ah,做你講;我無beh推辭你。I chiū kóng, Góa ū chi̍t-kiāⁿ sió-khóa sū kiû lí, chhiáⁿ lí bo̍h--tit the-sî góa. Ông kā i kóng, Góa ê lāu-bú ah, chòe lí kóng; góa bô beh the-sî lí.
21伊講,願用Su-liām ê cha-bó͘-gín-ná,A-pí-soah,hō͘你ê兄A-to-nî-ngá做bó͘。I kóng, Goān ēng Su-liām ê cha-bó͘-gín-ná, A-pí-soah, hō͘ lí ê hiaⁿ A-to-nî-ngá chòe-bó͘.
22所羅門王應伊ê老母講,你啥事為tio̍h A-to-nî-ngá求Su-liām ê cha-bó͘-gín-ná,A-pí-soah ah?也tio̍h替伊求國;因為伊是我ê兄;就是tio̍h為伊,kap祭司A-pí-a-tha,kap Sé-ló͘-ngá ê kiáⁿ Iok-ap來求。Só͘-lô-bûn ông ìn i ê lāu-bú kóng, Lí siáⁿ-sū ūi-tio̍h A-to-nî-ngá kiû Su-liām ê cha-bó͘-gín-ná, A-pí-soah ah? iā tio̍h thòe i kiû kok; in-ūi i sī góa ê hiaⁿ; chiū-sī tio̍h ūi i, kap chè-si A-pí-a-tha, kap Sé-ló͘-ngá ê kiáⁿ Iok-ap lâi kiû.
23所羅門王就kí耶和華來chiù-chōa講,A-to-nî-ngá講這話是害家己ê性命;若無,願上帝加倍責罰我。Só͘-lô-bûn ông chiū kí Iâ-hô-hoa lâi chiù-chōa kóng, A-to-nî-ngá kóng che ōe sī hāi ka-kī ê sìⁿ-miā; nā-bô, goān Siōng-tè ka-pē chek-hoa̍t góa.
24耶和華堅固我,hō͘我坐我ê父大衛ê位,照伊所應允ê話,kā我建立家;我kí伊ê永活來chiù-chōa,A-to-nî-ngá今á日的確死。Iâ-hô-hoa kian-kò͘ góa, hō͘ góa chē góa ê pē Tāi-pi̍t ê ūi, chiàu I só͘ èng-ún ê ōe, kā góa kiàn-li̍p ke; góa kí I ê éng-oa̍h lâi chiù-chōa, A-to-nî-ngá kin-á-ji̍t tek-khak sí.
25所羅門王就差Iâ-hô-iâ-tāi ê kiáⁿ Pí-ná-ngá去;伊就phah伊,hō͘伊死。Só͘-lô-bûn ông chiū chhe Iâ-hô-iâ-tāi ê kiáⁿ Pí-ná-ngá khì; i chiū phah i, hō͘ i sí.
26王kā祭司A-pí-a-tha講,你tio̍h tò去A-ná-tu̍t,你ê田園hia;你應該tio̍h死,總是今a日我m̄ hō͘你死,因為你tī我ê父大衛ê面前有扛主耶和華ê櫃;koh我ê老父所受一切ê患難,你也kap伊受患難。Ông kā chè-si A-pí-a-tha kóng, Lí tio̍h tò--khì A-ná-tu̍t, lí ê chhân-hn̂g hia; lí eng-kai tio̍h sí, chóng-sī kin-a-ji̍t góa m̄ hō͘ lí sí, in-ūi lí tī góa ê pē Tāi-pi̍t ê bīn-chêng ū kng Chú Iâ-hô-hoa ê kūi; koh góa ê lāu-pē só͘ siū it-chhè ê hoān-lān, lí iā kap i siū hoān-lān.
27所羅門就革逐A-pí-a-tha,m̄准伊做耶和華ê祭司;án-ni就應驗耶和華tī Sī-lô論Í-lī ê家所講ê話。Só͘-lô-bûn chiū kek-tio̍k A-pí-a-tha, m̄-chún i chòe Iâ-hô-hoa ê chè-si; án-ni chiū èng-giām Iâ-hô-hoa tī Sī-lô lūn Í-lī ê ke só͘ kóng ê ōe.
28Chit-ê消息傳到Iok-ap,Iok-ap就走,入耶和華ê布棚,擒壇角;因為Iok-ap雖然無tè Ap-sa-li王,總是tè A-to-nî-ngá。Chit ê siau-sit thoân kàu Iok-ap, Iok-ap chiū cháu, ji̍p Iâ-hô-hoa ê Pò͘-pîⁿ, khîⁿ tôaⁿ-kak; in-ūi Iok-ap sui-jiân bô tè Ap-sa-liông, chóng-sī tè A-to-nî-ngá.
29有人kā所羅門王講,Iok-ap走到耶和華ê布棚,taⁿ tī壇邊;所羅門就差Iâ-hô-iâ-tāi ê kiáⁿ pí-ná-ngá講,你去phah伊。Ū lâng kā Só͘-lô-bûn ông kóng, Iok-ap cháu kàu Iâ-hô-hoa ê Pò͘-pîⁿ, taⁿ tī tôaⁿ-piⁿ; Só͘-lô-bûn chiū chhe Iâ-hô-iâ-tāi ê kiáⁿ Pí-ná-ngá kóng, Lí khì phah i.
30Pí-ná-ngá到耶和華ê布棚,kā Iok-ap講,王án-ni講,你tio̍h出來。伊應講,M̄-ah,我beh死tī-chia。Pí-ná-ngá去回覆王講,Iok-ap án-ni講,án-ni 應我。Pí-ná-ngá kàu Iâ-hô-hoa ê Pò͘-pîⁿ, kā Iok-ap kóng, Ông án-ni kóng, Lí tio̍h chhut-lâi. I ìn kóng, M̄--ah, góa beh sí tī-chia. Pí-ná-ngá khì hê-hok ông kóng, Iok-ap án-ni kóng, án-ni ìn góa.
31王kā伊講,你thang照伊ê話行;phah死來埋葬伊;thang hō͘ Iok-ap無因端流人ê血hit-ê罪無歸tī我,kap我老父ê家。Ông kā i kóng, Lí thang chiàu i ê ōe kiâⁿ; phah-sí lâi bâi-chòng i; thang hō͘ Iok-ap bô in-toaⁿ lâu lâng ê huih hit ê chōe bô kui tī góa, kap góa lāu-pē ê ke.
32耶和華beh用伊ê血歸tī伊家己ê頭殼;因為伊phah比伊khah義,比伊khah好ê兩人,用刀thâi死伊;就是以色列ê軍長Nî-jíⁿ ê kiáⁿ Ap-nî-jíⁿ,kap猶大ê軍長Ek-thiap ê kiaN2A-má-sat;也我ê老父大衛m̄知。Iâ-hô-hoa beh ēng i ê huih kui tī i ka-kī ê thâu-khak; in-ūi i phah pí i khah gī, pí i khah hó ê nn̄g lâng, ēng to thâi-sí i; chiū-sī Í-sek-lia̍t ê kun-tiúⁿ Nî-jíⁿ ê kiáⁿ Ap-nî-jíⁿ, kap Iû-tāi ê kun-tiúⁿ Ek-thiap ê kiáⁿ A-má-sat; iā góa ê lāu-pē Tāi-pi̍t m̄-chai.
33Tùi án-ni,in ê血beh歸tī Iok-ap ê頭殼,kap伊ê後裔ê頭殼,到永遠;獨獨大衛kap伊ê後裔,伊ê家,伊ê位,beh tùi耶和華得tio̍h平安,到永遠。Tùi án-ni in ê huih beh kui tī Iok-ap ê thâu-khak, kap i ê hō͘-è ê thâu-khak, kàu éng-oán; to̍k-to̍k Tāi-pi̍t kap i ê hō͘-è, i ê ke, i ê ūi, beh tùi Iâ-hô-hoa tit-tio̍h pêng-an, kàu éng-oán.
34Iâ-hô-iâ-tāi ê kiáⁿ Pí-ná-ngá就上去,phah死伊,就埋葬伊tī曠野,tī伊家己ê厝。Iâ-hô-iâ-tāi ê kiáⁿ Pí-ná-ngá chiū chiūⁿ--khì, phah-sí i, chiū bâi-chòng i tī khòng-iá, tī i ka-kī ê chhù.
35王就設立Iâ-hô-iâ-tāi ê kiáⁿ Pí-ná-ngá替Iok-ap做軍長;koh設立祭司Sat-tok,來替A-pí-a-tha。Ông chiū siat-li̍p Iâ-hô-iâ-tāi ê kiáⁿ Pí-ná-ngá thòe Iok-ap chòe kun-tiúⁿ; koh siat-li̍p chè-si Sat-tok, lâi thòe A-pí-a-tha.
36王差人叫Sī-múi來,就kā伊講,你tio̍h為家己起厝tī耶路撒冷,khiā起tī-hia,m̄-thang出hia去別位。Ông chhe lâng kiò Sī-múi lâi, chiū kā i kóng, Lí tio̍h ūi ka-kī khí chhù tī Iâ-lō͘-sat-léng, khiā-khí tī-hia, m̄-thang chhut hia khì pa̍t-ūi.
37因為你tio̍h確實知,你出去過Khip-lûn溪,hit日tio̍h死,你ê血beh歸你家己ê頭殼。In-ūi lí tio̍h khak-si̍t chai, lí chhut-khì kè Khip-lûn khoe, hit-ji̍t tio̍h sí, lí ê huih beh kui lí ka-kī ê thâu-khak.
38Sī-múi應王講,Chit-ê話真好;我ê主我ê王所講ê,你ê奴僕beh án-ni行。Tùi án-ni,Sī-múi tiàm tī耶路撒冷chōe-chōe日。Sī-múi ìn ông kóng, Chit ê ōe chin-hó; góa ê chú góa ê ông só͘ kóng-ê, lí ê lô͘-po̍k beh án-ni kiâⁿ. Tùi án-ni Sī-múi tiàm tī Iâ-lō͘-sat-léng chōe-chōe ji̍t.
39過三年,Sī-múi兩個奴僕走到Ka-te̍k王Má-ka ê kiáⁿ A-kiat hia;有人kā Sī-múi講,你看,你ê奴僕tī Ka-te̍k。Kè saⁿ-nî, Sī-múi nn̄g ê lô͘-po̍k cháu kàu Ka-te̍k ông Má-ka ê kiáⁿ A-kiat hia; ū lâng kā Sī-múi kóng, Lí khòaⁿ, lí ê lô͘-po̍k tī Ka-te̍k.
40Sī-múi起來,備辦驢去Ka-te̍k,到A-kiat王hia,chhē伊ê奴僕;Sī-múi就去Ka-te̍k帶伊ê奴僕tò來。Sī-múi khí-lâi, pī-pān lû khì Ka-te̍k, kàu A-kiat ông hia, chhē i ê lô͘-po̍k; Sī-múi chiū khì Ka-te̍k tòa i ê lô͘-po̍k tò-lâi.
41有人kā所羅門講,Sī-múi出耶路撒冷去Ka-te̍k tò來。Ū lâng kā Só͘-lô-bûn kóng, Sī-múi chhut Iâ-lō͘-sat-léng khì Ka-te̍k tò-lâi.
42王就差人叫Sī-múi來,對伊講,我kiám m̄是叫你kí耶和華chiù-chōa,koh警戒你講,你tio̍h確實知你出來去外面,無論去toh落,hit日你tio̍h死mah?你應我講,我聽chit-ê話真好。Ông chiū chhe lâng kiò Sī-múi lâi, tùi i kóng, Góa kiám-m̄-sī kiò lí kí Iâ-hô-hoa chiù-chōa, koh kéng-kài lí kóng, Lí tio̍h khak-si̍t chai lí chhut-lâi khì gōa-bīn, bô-lūn khì toh-lo̍h, hit-ji̍t lí tio̍h sí mah? Lí ìn góa kóng, Góa thiaⁿ chit ê ōe chin hó.
43Taⁿ你啥事無執守kí耶和華所chiù-chōa-ê,kap我所警戒你ê命令ah?Taⁿ lí siáⁿ-sū bô chip-siú kí Iâ-hô-hoa só͘ chiù-chōa-ê, kap góa só͘ kéng-kài lí ê bēng-lēng ah?
44王koh kā Sī-múi講,你ê心所存ê pháiⁿ,就是你對阮老父大衛所行ê你家己lóng知;所以耶和華beh將你ê pháiⁿ歸你家己ê頭殼。Ông koh kā Sī-múi kóng, Lí ê sim só͘ chûn ê pháiⁿ, chiū-sī lí tùi goán lāu-pē Tāi-pi̍t só͘ kiâⁿ-ê lí ka-kī lóng chai; só͘-í Iâ-hô-hoa beh chiong lí ê pháiⁿ kui lí ka-kī ê thâu-khak.
45總是所羅門王beh得tio̍h福氣;koh大衛ê國位beh tī耶和華ê面前堅固,到永遠。Chóng-sī Só͘-lô-bûn ông beh tit-tio̍h hok-khì; koh Tāi-pi̍t ê kok-ūi beh tī Iâ-hô-hoa ê bīn-chêng kian-kò͘, kàu éng-oán.
46王就命令Iâ-hô-iâ-tāi ê kiáⁿ Pí-ná-ngá,伊就出去,phah hō͘伊死。Tùi án-ni,國位堅固tī所羅門ê手。Ông chiū bēng-lēng Iâ-hô-iâ-tāi ê kiáⁿ Pí-ná-ngá, i chiū chhut-khì, phah hō͘ i sí. Tùi án-ni kok-ūi kian-kò͘ tī Só͘-lô-bûn ê chhiú.
列王紀上 第 3 章
1所羅門kap埃及王法老結親,娶法老ê cha-bó͘-kiáⁿ做bó͘,帶伊入大衛城,thèng候伊起家己ê厝,kap耶和華ê殿,以及耶路撒冷四圍ê城牆完工。Só͘-lô-bûn kap Ai-ki̍p ông Hoat-ló kiat-chhin, chhōa Hoat-ló ê cha-bó͘-kiáⁿ chòe-bó͘, tòa i ji̍p Tāi-pi̍t siâⁿ, thèng-hāu i khí ka-kī ê chhù, kap Iâ-hô-hoa ê tiān, í-ki̍p Iâ-lō͘-sat-léng sì-ûi ê siâⁿ-chhiûⁿ oân-kang.
2當時iáu未有為耶和華ê名起殿;所以百姓猶原tī山頭壇獻祭。Tng-sî iáu-bē ū ūi Iâ-hô-hoa ê miâ khí tiān; só͘-í peh-sìⁿ iû-goân tī soaⁿ-thâu-tôaⁿ hiàn-chè.
3所羅門疼耶和華,行伊ê老父大衛ê法律,獨獨tī山頭壇獻祭燒香。Só͘-lô-bûn thiàⁿ Iâ-hô-hoa, kiâⁿ i ê lāu-pē Tāi-pi̍t ê hoat-lu̍t, to̍k-to̍k tī soaⁿ-thâu-tôaⁿ hiàn-chè sio-hiuⁿ.
4王去Ki-piàn獻祭,因為tī-hia有極大ê山頭壇;所羅門tī壇頂獻燒祭ê cheng-siⁿ一千隻。Ông khì Ki-piàn hiàn-chè, in-ūi tī-hia ū ke̍k-tōa ê soaⁿ-thâu-tôaⁿ; Só͘-lô-bûn tī tôaⁿ-téng hiàn sio-chè ê cheng-siⁿ chi̍t-chheng chiah.
5Tī Ki-piàn,暝時tī夢中耶和華對所羅門出現;上帝講,你ài我賞賜你甚麼?thang對我求。Tī Ki-piàn, mî--sî tī bāng-tiong Iâ-hô-hoa tùi Só͘-lô-bûn chhut-hiān; Siōng-tè kóng, Lí ài Góa siúⁿ-sù lí sím-mi̍h? thang tùi Góa kiû.
6所羅門講,你bat施大恩hō͘你ê奴僕,我ê父大衛,照伊用誠實、公義、正直ê心,kap你tī-teh,行tī你ê面前;你也kā伊留chit-ê大恩典,就是賞賜伊一個kiáⁿ坐伊ê位,親像今á日án-ni。Só͘-lô-bûn kóng, Lí bat si tōa-un hō͘ Lí ê lô͘-po̍k, góa ê pē Tāi-pi̍t, chiàu i ēng sêng-si̍t, kong-gī, chèng-ti̍t ê sim, kap Lí tī-teh, kiâⁿ tī Lí ê bīn-chêng; Lí iā kā i lâu chit ê tōa un-tián, chiū-sī siúⁿ-sù i chi̍t ê kiáⁿ chē i ê ūi, chhin-chhiūⁿ kin-á-ji̍t án-ni.
7耶和華我ê上帝ah,taⁿ你hō͘你ê奴僕續接我ê老父大衛做王;總是我是gín-ná,m̄知tio̍h怎樣出入。Iâ-hô-hoa góa ê Siōng-tè ah, taⁿ Lí hō͘ Lí ê lô͘-po̍k sòa-chiap góa ê lāu-pē Tāi-pi̍t chòe-ông; chóng-sī góa sī gín-ná, m̄-chai tio̍h cháiⁿ-iūⁿ chhut-ji̍p.
8你ê奴僕tiàm tī你所揀ê百姓中,chiah-ê百姓chōe到bōe算得,也算bōe了。Lí ê lô͘-po̍k tiàm tī Lí só͘ kéng ê peh-sìⁿ tiong, chiah ê peh-sìⁿ chōe kàu bōe-sǹg-tit, iā sǹg-bōe-liáu.
9求你賞賜你ê奴僕智慧ê心,thang判斷你ê百姓,來分別好pháiⁿ;因為是誰能判斷你chiah-chōe ê百姓ah?Kiû Lí siúⁿ-sù Lí ê lô͘-po̍k tì-hūi ê sim, thang phòaⁿ-toàn Lí ê peh-sìⁿ, lâi hun-piat hó-pháiⁿ; in-ūi chī-chūi ōe phòaⁿ-toàn Lí chiah-chōe ê peh-sìⁿ ah?
10因為所羅門求這,主歡喜伊ê話。In-ūi Só͘-lô-bûn kiû che, Chú hoaⁿ-hí i ê ōe.
11上帝對伊講,你既然求這,無為家己求歲壽無為家己求好額,也無求滅絕你ê對敵ê性命,單單為家己求智慧thang分別審判ê你;Siōng-tè tùi i kóng, Lí kì-jiân kiû che, bô ūi ka-kī kiû hè-siū bô ūi ka-kī kiû hó-gia̍h, iā bô kiû bia̍t-choa̍t lí ê tùi-te̍k ê sìⁿ-miā, toaⁿ-toaⁿ ūi ka-kī kiû tì-hūi thang hun-piat sím-phòaⁿ ê lí;
12看ah,我照你ê話來做;我賞賜你聰明智慧ê心;致到你以前無人親像你,你以後也無有人起來親像你。khòaⁿ ah, Góa chiàu lí ê ōe lâi chòe; Góa siúⁿ-sù lí chhang-miâ tì-hūi ê sim; tì-kàu lí í-chêng bô lâng chhin-chhiūⁿ lí, lí í-āu iā bô ū lâng khí-lâi chhin-chhiūⁿ lí.
13你所無求ê,我也hō͘你;就是好額、尊貴,hō͘你tī世間ê日子,列王無一個能比得你。Lí só͘ bô kiû-ê, Góa iā hō͘ lí; chiū-sī hó-gia̍h, chun-kùi, hō͘ lí tī sè-kan ê ji̍t-chí, lia̍t-ông bô chi̍t-ê ōe pí-tit lí.
14你若行我ê道路,守我ê律例,kap我ê誡命,學你ê老父大衛所行ê,我就beh hō͘你長歲壽。Lí nā kiâⁿ Góa ê tō-lō͘, siú Góa ê lu̍t-lē, kap Góa ê kài-bēng, o̍h lí ê lāu-pē Tāi-pi̍t só͘-kiâⁿ-ê, Góa chiū beh hō͘ lí tn̂g hè-siū.
15所羅門睏醒,知是眠夢;就去耶路撒冷khiā tī耶和華ê約櫃前,獻燒祭,kap謝恩祭;koh為tio̍h 伊hiah-ê人臣排設筵席。Só͘-lô-bûn khùn-chhíⁿ, chai sī bîn-bāng; chiū khì Iâ-lō͘-sat-léng khiā tī Iâ-hô-hoa ê iok-kūi chêng, hiàn sio-chè, kap siā-un-chè; koh ūi-tio̍h i hiah ê jîn-sîn pâi-siat iân-sia̍h.
16有一日兩個妓女來王hia,khiā tī王ê面前。Ū chi̍t-ji̍t nn̄g ê kī-lú lâi ông hia, khiā tī ông ê bīn-chêng.
17一個婦人人講,我ê主ah,我kap chit-ê婦人人相kap tòa一間厝;我kap伊tī厝內生一個kiáⁿ。Chi̍t ê hū-jîn-lâng kóng, Góa ê chú ah, góa kap chit ê hū-jîn-lâng saⁿ-kap tòa chi̍t keng chhù; góa kap i tī chhù-lāi siⁿ chi̍t ê kiáⁿ.
18我生kiáⁿ了後第三日,chit-ê婦人人也生gín-ná,阮相kap khiā起,除阮兩人以外,厝內無別人kap阮tī-teh。Góa siⁿ-kiáⁿ liáu-āu tē-saⁿ ji̍t, chit ê hū-jîn-lâng iā siⁿ gín-ná, goán saⁿ-kap khiā-khí, tû goán nn̄g-lâng í-gōa, chhù-lāi bô pa̍t-lâng kap goán tī-teh.
19暝時chit-ê婦人人ê kiáⁿ死,因為伊睏ê時teh-tio̍h伊。Mî-sî chit ê hū-jîn-lâng ê kiáⁿ sí, in-ūi i khùn ê sî teh-tio̍h i.
20伊半暝起來,thàn你ê女婢teh睏,tùi我ê身邊抱我ê gín-ná去,hē tī伊ê胸前,將伊ê死gín-ná hē tī我ê胸前。I pòaⁿ-mî khí-lâi, thàn lí ê lú-pī teh khùn, tùi góa ê sin-piⁿ phō góa ê gín-ná khì, hē tī i ê heng-chêng, chiong i ê sí gín-ná hē tī góa ê heng-chêng.
21天beh光ê時,我起來beh hō͘我ê gín-ná食奶;無phah算,gín-ná已經死;到天光,我詳細看,m̄是我所生ê kiáⁿ。Thiⁿ beh kng ê sî, góa khí-lâi beh hō͘ góa ê gín-ná chia̍h-lin; bô phah-sǹg, gín-ná í-keng sí; kàu thiⁿ kng, góa siông-sè khòaⁿ, m̄-sī góa só͘ siⁿ ê kiáⁿ.
22Hit-ê婦人人講,無,活ê是我ê kiáⁿ,死ê是你ê kiáⁿ;chit-ê婦人人講,無,死ê是你ê kiáⁿ,活ê是我ê kiáⁿ;in tī王ê面前án-ni相諍。Hit ê hū-jîn-lâng kóng, Bô, oa̍h--ê sī góa ê kiáⁿ, sí--ê sī lí ê kiáⁿ; chit ê hū-jîn-lâng kóng, Bô, sí--ê sī lí ê kiáⁿ, oa̍h--ê sī góa ê kiáⁿ; in tī ông ê bīn-chêng án-ni saⁿ-chìⁿ.
23王講,chit-ê婦人人講,活ê kiáⁿ是我ê,死ê kiáⁿ是你ê;hit-ê婦人人講,無,死ê kiáⁿ是你ê,活ê kiáⁿ是我ê。Ông kóng, Chit ê hū-jîn-lâng kóng, Oa̍h ê kiáⁿ sī góa-ê, sí ê kiáⁿ sī lí-ê; hit ê hū-jîn-lâng kóng, Bô, sí ê kiáⁿ sī lí-ê, oa̍h ê kiáⁿ sī góa-ê.
24王講,Kā我kia̍h刀來;就kia̍h刀到王ê面前。Ông kóng, Kā góa kia̍h to lâi; chiū kia̍h to kàu ông ê bīn-chêng.
25王講,將活ê gín-ná破做兩pêng,一pêng hō͘ hit-ê,一pêng hō͘ chit-ê。Ông kóng, Chiong oa̍h ê gín-ná phòa chòe nn̄g-pêng, chi̍t-pêng hō͘ hit-ê, chi̍t-pêng hō͘ chit-ê.
26活ê gín-ná ê老母為tio̍h家己ê kiáⁿ,心親像火teh-to̍h,就對王講,我ê主ah,將活ê kiáⁿ hō͘ hit-ê婦人人,千萬m̄-thang hō͘伊死;hit-ê婦人人講,chit-ê gín-ná莫得歸你,也莫得歸我;破伊,thang。Oa̍h ê gín-ná ê lāu-bú ūi-tio̍h ka-kī ê kiáⁿ, sim chhin-chhiūⁿ hé teh-to̍h, chiū tùi ông kóng, Góa ê chú ah, chiong oa̍h ê kiáⁿ hō͘ hit ê hū-jîn-lâng, chhian-bān m̄-thang hō͘ i sí; hit ê hū-jîn-lâng kóng, Chit ê gín-ná bo̍h-tit kui lí, iā bo̍h-tit kui góa; phòa i, thang.
27王應講,將活ê gín-ná hō͘ chit-ê婦人人,千萬m̄-thang thâi伊;因為伊實在是伊ê老母。Ông ìn kóng, Chiong oa̍h ê gín-ná hō͘ chit ê hū-jîn-lâng, chhian-bān m̄-thang thâi i; in-ūi i si̍t-chāi sī i ê lāu-bú.
28以色列眾人聽見王所判斷ê案,就lóng敬畏伊;因為看見伊ê心內有上帝ê智慧來判斷。Í-sek-lia̍t chèng-lâng thiaⁿ-kìⁿ ông só͘ phòaⁿ-toàn ê àn, chiū lóng kèng-ùi i; in-ūi khòaⁿ-kìⁿ i ê sim-lāi ū Siōng-tè ê tì-hūi lâi phòaⁿ-toàn.
列王紀上 第 4 章
1所羅門王做以色列眾人ê王。Só͘-lô-bûn ông chòe Í-sek-lia̍t chèng-lâng ê ông.
2伊所有ê人臣記tī下面: Sat-tok ê kiáⁿ A-sat-lī-ngá做祭司;I só͘ ū ê jîn-sîn kì tī ē-bīn: Sat-tok ê kiáⁿ A-sat-lī-ngá chòe chè-si;
3Sī-sa兩個kiáⁿ Í-lī-hô-lia̍t A-hi-a做秘書;A-hi-lu̍t ê kiáⁿ Iok-sa-hoat做史官;Sī-sa nn̄g ê kiáⁿ Í-lī-hô-lia̍t A-hi-a chòe pì-su; A-hi-lu̍t ê kiáⁿ Iok-sa-hoat chòe sú-koaⁿ;
4Iâ-hô-iâ-tāi ê kiáⁿ Pí-ná-ngá做軍長;Sat-tok kap A-pí-a-tha做祭司;Iâ-hô-iâ-tāi ê kiáⁿ Pí-ná-ngá chòe kun-tiúⁿ; Sat-tok kap A-pí-a-tha chòe chè-si;
5Ná-tan ê kiáⁿ A-sat-lī-ngá做眾官長;Ná-tan ê kiáⁿ Sat-pò͘-tek做祭司,也做王ê朋友;Ná-tan ê kiáⁿ A-sat-lī-ngá chòe chèng-koaⁿ-tiúⁿ; Ná-tan ê kiáⁿ Sat-pò͘-tek chòe chè-si, iā chòe ông ê pêng-iú;
6A-hi-soah做管家ê;A-pí-tāi ê kiáⁿ A-to-nî-lân做督工ê。A-hi-soah chòe koán-ke--ê; A-pí-tāi ê kiáⁿ A-to-nî-lân chòe tok-kang--ê.
7所羅門tī以色列全地設立十二個官員,in為tio̍h王kap伊ê家備辦食物,每年ta̍k人一月日備辦食物。Só͘-lô-bûn tī Í-sek-lia̍t choân-tōe siat-li̍p cha̍p-jī ê koaⁿ-oân, in ūi-tio̍h ông kap i ê ke pī-pān chia̍h-mi̍h, múi-nî ta̍k-lâng chi̍t-ge̍h-ji̍t pī-pān chia̍h-mi̍h.
8In ê名記tī下底: tī Í-hoat-liân山地,有Piān-hō͘-jíⁿ;In ê miâ kì tī ē-tóe: tī Í-hoat-liân soaⁿ-tōe, ū Piān-hō͘-jíⁿ;
9tī Má-ka-su、Sa-pin、Pek-sī-be̍k、Í-lûn-pek-hap-lâm,有Piān-tī-kah;tī Má-ka-su, Sa-pin, Pek-sī-be̍k, Í-lûn-pek-hap-lâm, ū Piān-tī-kah;
10tī A-ló͘-po̍k,有Piān-hi-sek,伊也tī So-ko kap Hi-hut全地;tī A-ló͘-po̍k, ū Piān-hi-sek, i iā tī So-ko kap Hi-hut choân-tōe;
11tī To-jíⁿ ê全山地,有Piān-a-pí-ná-ta̍t;伊chhōa所羅門ê cha-bó͘-kiáⁿ Tha-hoat做bó͘;tī To-jíⁿ ê choân soaⁿ-tōe, ū Piān-a-pí-ná-ta̍t; i chhōa Só͘-lô-bûn ê cha-bó͘-kiáⁿ Tha-hoat chòe-bó͘;
12tī Tha-la̍p kap Bí-kiat-to,kap óa近Sat-la̍h-tha-ná、Iâ-su-lia̍t下pêng ê Pek-siān全地,tùi Pek-siān到A-pek-bí-hô-la̍h,到Iok-liām ê外面,有A-hi-lu̍t ê kiáⁿ Pa-ná;tī Tha-la̍p, kap Bí-kiat-to, kap óa-kūn Sat-la̍h-tha-ná, Iâ-su-lia̍t ē-pêng ê Pek-siān choân-tōe, tùi Pek-siān kàu A-pek-bí-hô-la̍h, kàu Iok-liām ê gōa-bīn, ū A-hi-lu̍t ê kiáⁿ Pa-ná;
13tī Ki-lia̍t ê la̍h-boa̍t,有Piān-ki-pia̍t,伊也Ki-lia̍t ê Má-ná-se kiáⁿ孫Gāi-jíⁿ hiah-ê城,Pa-san ê A-jíⁿ-ko-pek地ê大城,六十座城,lóng有城牆kap同ê門栱;tī Ki-lia̍t ê la̍h-boa̍t, ū Piān-ki-pia̍t, i iā tī Ki-lia̍t ê Má-ná-se kiáⁿ-sun Gāi-jíⁿ hiah ê siâⁿ, Pa-san ê A-jíⁿ-ko-pek tōe ê tōa-siâⁿ, la̍k-cha̍p chō siâⁿ, lóng ū siâⁿ-chhiûⁿ kap tâng ê mn̂g-kông;
14tī Má-hap-liām有Ek-to ê kiáⁿ A-hi-ná-ta̍t;tī Má-hap-liām ū Ek-to ê kiáⁿ A-hi-ná-ta̍t;
15tī Ná-hut-tha-lī有A-hi-má-su,伊也chhōa所羅門一個cha-bó͘-kiáⁿ Pa-si̍t-boa̍t做bó͘;tī Ná-hut-tha-lī ū A-hi-má-su, i iā chhōa Só͘-lô-bûn chi̍t ê cha-bó͘-kiáⁿ Pa-si̍t-boa̍t chòe-bó͘;
16tī A-siat kap A-lo̍k有Hō͘-su ê kiáⁿ Pa-ná;tī A-siat kap A-lo̍k ū Hō͘-su ê kiáⁿ Pa-ná;
17tī Í-sat-ka有Phàⁿ-lō͘-a ê kiáⁿ Iok-sa-hoat;tī Í-sat-ka ū Phàⁿ-lō͘-a ê kiáⁿ Iok-sa-hoat;
18tī便雅憫有Í-la̍h ê kiáⁿ Sī-múi;tī Piān-ngá-bín ū Í-la̍h ê kiáⁿ Sī-múi;
19tī Ki-lia̍t地,有O͘-lī ê kiáⁿ Ki-pia̍t;伊也tī A-mô͘-lī王Se-hông kap Pa-san王Go̍k ê地,獨獨伊一人tī-hia做官。tī Ki-lia̍t tōe, ū O͘-lī ê kiáⁿ Ki-pia̍t; i iā tī A-mô͘-lī ông Se-hông kap Pa-san ông Go̍k ê tōe, to̍k-to̍k i chi̍t-lâng tī-hia chòe-koaⁿ.
20猶大kap以色列眾人真chōe,親像海邊ê沙hiah-chōe,也食,也lim,也真快樂。Iû-tāi kap Í-sek-lia̍t chèng-lâng chin-chōe, chhin-chhiūⁿ hái-piⁿ ê soa hiah-chōe, iā chia̍h, iā lim, iā chin khoài-lo̍k.
21Tùi大河到腓利士地,直到埃及邊界hiah-ê國,所羅門lóng管轄in;所羅門活teh ê日,in lóng進貢服事伊。Tùi Tōa-hô kàu Hui-lī-sū tōe, ti̍t-kàu Ai-ki̍p pian-kài hiah ê kok, Só͘-lô-bûn lóng koán-hat in; Só͘-lô-bûn oa̍h-teh ê ji̍t, in lóng chìn-kòng ho̍k-sāi i.
22所羅門ta̍k日所用來食ê,幼ê麵粉三十ko-jíⁿ,粗ê麵粉六十ko-jíⁿ;Só͘-lô-bûn ta̍k-ji̍t só͘ ēng lâi chia̍h-ê, iù ê mī-hún saⁿ-cha̍p ko-jíⁿ, chho͘ ê mī-hún la̍k-cha̍p ko-jíⁿ;
23肥ê牛十隻,草場ê牛二十隻,羊一百隻,iáu有鹿、羚羊、赤鹿,kap肥ê雞。pûi ê gû cha̍p-chiah, chháu-tiûⁿ ê gû jī-cha̍p chiah, iûⁿ chi̍t-pah chiah, iáu ū lo̍k, lêng-iông, chhiah-lo̍k, kap pûi ê koe.
24因為伊管轄Tôa-hô chit-pêng ê全地,tùi Thê-hut-sat到Ka-sat,就是hit-ê河chit-pêng chiah-ê王;koh tī伊四圍ê四方,lóng享受太平。In-ūi i koán-hat Tôa-hô chit-pêng ê choân-tōe, tùi Thê-hut-sat kàu Ka-sat, chiū-sī hit ê Hô chit-pêng chiah ê ông; koh tī i sì-ûi ê sì-hng, lóng hióng-siū thài-pêng.
25所羅門活teh ê日,tùi Tàn到別是巴ê猶大人kap以色列人lóng安然khiā起,ta̍k人tī伊ê葡萄樹腳,kap無花果樹腳。Só͘-lô-bûn oa̍h-teh ê ji̍t, tùi Tàn kàu Pia̍t-sī-pa ê Iû-tāi lâng kap Í-sek-lia̍t lâng lóng an-jiân khiā-khí, ta̍k-lâng tī i ê phû-tô-chhiū-kha, kap bû-hoa-kó chhiū-kha.
26所羅門有四萬間套車ê馬房,有馬兵一萬兩千。Só͘-lô-bûn ū sì-bān keng thò chhia ê bé-pâng, ū bé-peng chi̍t-bān nn̄g-chheng.
27Hiah-ê官員,ta̍k-ê照伊ê月份,kā所羅門王,kap見若坐所羅門王ê桌ê,備辦食物,lóng無欠一項。Hiah ê koaⁿ-oân, ta̍k-ê chiàu i ê ge̍h-hūn, kā Só͘-lô-bûn ông, kap kìⁿ-nā chē Só͘-lô-bûn ông ê toh--ê, pī-pān chia̍h-mi̍h, lóng bô khiàm chi̍t-hāng.
28各人盡伊ê職,為tio̍h馬kap gâu跑 ê馬,帶大麥kap草料到in ê所在。Kok-lâng chīn i ê chit, ūi-tio̍h bé kap gâu-pháu ê bé, tòa tōa-be̍h kap chháu-liāu kàu in ê só͘-chāi.
29上帝賞賜所羅門智慧聰明極大,心也開闊,親像海邊ê沙。Siōng-tè siúⁿ-sù Só͘-lô-bûn tì-hūi chhang-miâ ke̍k-tōa, sim iā khui-khoah, chhin-chhiūⁿ hái-piⁿ ê soa.
30所羅門ê智慧pôaⁿ過東方ê人ê智慧,kap埃及一切ê智慧。Só͘-lô-bûn ê tì-hūi pôaⁿ-kè tang-hng ê lâng ê tì-hūi, kap Ai-ki̍p it-chhè ê tì-hūi.
31伊ê智慧贏過萬人,贏過Í-su-la̍h人Í-thàm,kap Má-hat ê kiáⁿ Hi-bān、Kah-kok、Ta̍t-tāi;伊ê名聲報揚tī四圍列國。I ê tì-hūi iâⁿ-kè bān-lâng, iâⁿ-kè Í-su-la̍h lâng Í-thàm, kap Má-hat ê kiáⁿ Hi-bān, Kah-kok, Ta̍t-tāi; i ê miâ-siaⁿ pò-iông tī sì-ûi lia̍t-kok.
32伊做箴言三千句;詩歌一千連五首。I chòe chim-giân saⁿ-chheng kù; si-koa chi̍t-chheng liân gō͘ siú.
33伊講論草木,tùi Lī-pa-lùn ê柏香樹到牆頂發起來ê牛膝草;koh講論走獸、飛鳥、蟲thōa、水族。I káng-lūn chháu-ba̍k, tùi Lī-pa-lùn ê pek-hiuⁿ-chhiū kàu chhiûⁿ-téng hoat--khí-lâi ê giû-chhek-chháu; koh káng-lūn cháu-siù, pe-chiáu, thâng-thōa, chúi-cho̍k.
34有人tùi列邦來,聽所羅門智慧ê話,天下列王聽見所羅門ê智慧,也有差人來。Ū lâng tùi lia̍t-pang lâi, thiaⁿ Só͘-lô-bûn tì-hūi ê ōe, thiⁿ-ē lia̍t-ông thiaⁿ-kìⁿ Só͘-lô-bûn ê tì-hūi, iā ū chhe lâng lâi.