1筵席滿-厝也有相爭，m̄值tio̍h一塊-á餅-koaⁿ koh有安靜。Iân-sia̍h móa-chhù iā ū saⁿ-chiⁿ, M̄-ta̍t-tio̍h chi̍t-tè-á piáⁿ-koaⁿ koh ū an-chēng.

2奴僕gâu辦tāi-chì beh管轄卸敗ê kiáⁿ；Koh tī兄弟ê中間相kap分家伙。Lô͘-po̍k gâu pān tāi-chì beh koán-hat sià-pāi ê kiáⁿ; Koh tī hiaⁿ-tī ê tiong-kan saⁿ-kap pun ke-hé.

3Khe-á是beh鍛鍊銀，爐是beh鍛鍊金；獨獨耶和華鍛鍊人ê心。Khe-á sī beh thoàn-liān gûn, lô͘ sī beh thoàn-liān kim; To̍k-to̍k Iâ-hô-hoa thoàn-liān lâng ê sim.

4行pháiⁿ-ê留心聽奸詐ê話，講白賊ê注意聽邪惡ê言語。Kiâⁿ-pháiⁿ-ê liû-sim thiaⁿ kan-chà ê ōe, Kóng pe̍h-chha̍t-ê chù-ì thiaⁿ siâ-ok ê giân-gú.

5恥笑sòng-hiong人-ê是凌辱創造伊ê主；歡喜人tú-tio̍h災厄 ê bōe免得受刑罰。Thí-chhiò sòng-hiong lâng-ê sī lêng-jio̍k chhòng-chō i ê Chú; Hoaⁿ-hí lâng tú-tio̍h chai-ē ê bōe bián-tit siū hêng-hoa̍t.

6kiáⁿ孫是老人ê冕旒，老父是kiáⁿ兒ê榮光。Kiáⁿ-sun sī lāu-lâng ê bián-liû, Lāu-pē sī kiáⁿ-jî ê êng-kng.

7戇人講大話是無合，何況有道德ê人講白賊ah。Gōng-lâng kóng tōa-ōe sī bô ha̍p, Hô-hòng ū tō-tek ê lâng kóng pe̍h-chha̍t ah.

8pò͘賂ê物tī受tio̍h ê人看做寶石，無論ǹg toh落一方面lóng興通。Pò͘-lō͘ ê mi̍h tī siū-tio̍h ê lâng khòaⁿ-chòe pó-chio̍h, Bô-lūn ǹg toh-lo̍h chi̍t hong-bīn lóng heng-thong.

9遮掩人ê過失ê是憶tio̍h仁愛，Tāi-chì ta̍uh-ta̍uh念ê，hō͘親密ê朋友冷淡。Jia-iám lâng ê kè-sit-ê sī it-tio̍h jîn-ài, Tāi-chì ta̍uh-ta̍uh liām ê, hō͘ chhin-bi̍t ê pêng-iú léng-tām.

10明理ê人一下受責備就入伊ê心，贏過phah戇人一百下。Bêng-lí ê lâng chi̍t-ē siū chek-pī chiū ji̍p i ê sim, Iâⁿ-kè phah gōng-lâng chi̍t-pah-ē.

11Pháiⁿ人專務反叛，所以beh差殘忍ê使者去攻擊伊。Pháiⁿ-lâng choan-bū hoán-poān, Só͘-í beh chhe chân-jím ê sù-chiá khì kong-kek i.

12寧可tú-tio̍h失落kiáⁿ ê熊母，M̄-thang tú-tio̍h戇人ê愚圖惡。Lêng-khó͘ tú-tio̍h sit-lo̍h kiáⁿ ê hîm-bú, M̄-thang tú-tio̍h gōng-lâng ê gû-tû ok.

13用pháiⁿ報好ê，災厄無離開伊ê家。Ēng pháiⁿ pò hó ê, Chai-ē bô lī-khui i ê ke.

14相爭ê起頭親像水破隙；所以tī到鬧ê事先tio̍h hō͘冤家soah。Saⁿ-chiⁿ ê khí-thâu chhin-chhiūⁿ chúi phòa-khiah; Só͘-í tī kàu-nāu ê tāi-seng tio̍h hō͘ oan-ke soah.

15擬定pháiⁿ人做義，定義人做有罪ê，Chit兩項lóng是耶和華所厭惡。Gí-tiāⁿ pháiⁿ lâng chòe-gī, tēng gī-lâng chòe ū-chōe ê, Chí(**Chit) nn̄g hāng lóng sī Iâ-hô-hoa só͘ iàm-ò͘ⁿ.

16戇人既然無明理，啥事有錢the̍h tī手裡買智慧？Gōng-lâng kì-jiân bô bêng-lí, Siáⁿ-sū ū chîⁿ the̍h tī chhiú--nih bóe tì-hūi?

17朋友時常相親愛，兄弟ê出世為tio̍h救患難。Pêng-iú sî-siông saⁿ chhin-ài, Hiaⁿ-tī ê chhut-sì ūi-tio̍h kiù hoān-lān.

18Tī厝邊ê面前答應做保認，hit號人就是戇人。Tī chhù-piⁿ ê bīn-chêng tah-èng chòe pó-jīn, Hit-hō lâng chiū-sī gōng-lâng.

19Ài相爭ê人是ài犯罪；門-hō͘ chhòng高ê人是家己取敗壞。Ài saⁿ-chiⁿ ê lâng sī ài hoān-chōe; Mn̂g-hō͘ chhòng koâiⁿ ê lâng sī ka-kī chhú pāi-hoāi.

20心乖僻ê無thang chhē-tio̍h福氣；舌péng來péng去ê陷落tī患難。Sim koāi-phiah--ê bô thang chhē--tio̍h hok-khì; Chi̍h péng-lâi péng-khì-ê hām-lo̍h tī hoān-lān.

21生戇kiáⁿ是家己ê憂悶，戇人ê父lóng無thang歡喜。Siⁿ gōng-kiáⁿ sī ka-kī ê iu-būn, Gōng-lâng ê pē lóng bô thang hoaⁿ-hí.

22歡喜ê心是好藥，憂傷ê心神hō͘骨枯焦。Hoaⁿ-hí ê sim sī hó-io̍h, Iu-siong ê sim-sîn hō͘ kut ko͘-tâ.

23pháiⁿ人暗靜受pò͘賂，Beh hō͘案件péng-lìn-tńg。Pháiⁿ-lâng àm-chīⁿ siū pò͘-lō͘, Beh hō͘ àn-kiāⁿ péng-lìn-tńg.

24智慧是tī明理ê人ê面前，戇人ê目睭看tī地ê極頭。Tì-hūi sī tī bêng-lí ê lâng ê bīn-chêng, Gōng-lâng ê ba̍k-chiu khòaⁿ tī tōe ê ke̍k-thâu.

25愚戇ê kiáⁿ hō͘老父煩惱，Hō͘老母憂苦。Gû-gōng ê kiáⁿ hō͘ lāu-pē hoân-ló, Hō͘ lāu-bú iu-khó͘.

26刑罰義ê人是m̄好，Phah秉公ê官府也是án-ni。Hêng-hoa̍t gī ê lâng sī m̄-hó, Phah péng-kong ê koaⁿ-hú iā-sī án-ni.

27言語少-ê有知識，性情hāi-在-ê有聰明。Giân-gú chió-ê ū tì-sek, Sèng-chêng hāi-chāi-ê ū chhang-miâ.

28戇ê人若靜靜也算做智慧；嘴-密-ê也算做聰明。Gōng ê lâng nā chēng-chēng iā sǹg chòe tì-hūi; Chhùi-ba̍t-ê iā sǹg-chòe chhang-miâ.

1家己分別ê是求伊所意愛，Koh痛恨一切真ê智慧。Ka-kī hun-piat-ê sī kiû i só͘ ì-ài, Koh thòng-hūn it-chhè chin ê tì-hūi.

2戇人無歡喜明理，獨獨ài顯明伊ê心意。Gōng-lâng bô hoaⁿ-hí bêng-lí, To̍k-to̍k ài hián-bêng i ê sim-ì.

3pháiⁿ人來，藐視也tè伊來；見笑到，凌辱kap伊到。Pháiⁿ-lâng lâi, biáu-sī iā tè i lâi; Kiàn-siàu kàu, lêng-jio̍k kap i kàu.

4人嘴內ê話親像深ê水，智慧ê水泉親像teh流ê溪水。Lâng chhùi-lāi ê ōe chhin-chhiūⁿ chhim ê chúi, Tì-hūi ê chúi-chôaⁿ chhin-chhiūⁿ teh lâu ê khoe-chúi.

5體貼pháiⁿ人ê情面，判斷來冤枉義人，lóng是m̄好。Thé-thiap pháiⁿ-lâng ê chêng-biān, Phòaⁿ-toàn lâi oan-óng gī-lâng, lóng sī m̄-hó.

6戇人開嘴就起冤家，伊ê嘴是叫人phah。Gōng-lâng khui-chhùi chiū khí oan-ke, I ê chhùi sī kiò lâng phah.

7戇人ê嘴是伊ê敗無，伊ê嘴唇是伊ê靈魂ê羅網。Gōng-lâng ê chhùi sī i ê pāi-bô, I ê chhùi-tûn sī i ê lêng-hûn ê lô-bāng.

8學-ōe ê人ê言語親像好食ê物，深入人ê腹內。O̍h-ōe ê lâng ê giân-gú chhin-chhiūⁿ hó-chia̍h ê mi̍h, Chhim ji̍p lâng ê pak-lāi.

9做工sǹg-hēng ê，Kap殘害ê做兄弟。Chòe-kang sǹg-hēng ê, Kap chân-hāi-ê chòe hiaⁿ-tī.

10耶和華ê名是堅固ê台，義ê人走入-去，就得tio̍h安穩。Iâ-hô-hoa ê miâ sī kian-kò͘ ê tâi, Gī ê lâng cháu--ji̍p-khì, chiū tit-tio̍h an-ún.

11好額人ê財物是伊堅固ê城，照伊phah算是親像高ê牆。Hó-gia̍h lâng ê châi-bu̍t sī i kian-kò͘ ê siâⁿ, Chiàu i phah-sǹg sī chhin-chhiūⁿ koâiⁿ ê chhiûⁿ.

12敗壞ê事先人ê心是驕傲，尊貴ê頭前是謙卑。Pāi-hoāi ê tāi-seng lâng ê sim sī kiau-ngō͘, Chun-kùi ê thâu-chêng sī khiam-pi.

13Bē聽ê事先就應，就是伊ê戇kap凌辱。Bē thiaⁿ ê tāi-seng chiū ìn, Chiū-sī i ê gōng kap lêng-jio̍k.

14人ê心神ōe忍受伊ê病痛；心神受傷，是誰 ōe當得起ah？Lâng ê sim-sîn ōe jím-siū i ê pīⁿ-thiàⁿ; Sim-sîn siū-siong, chī-chūi ōe tng-tit-khí ah?

15聰明ê人ê心得tio̍h知bat，智慧人ê耳孔求知bat。Chhong-bêng ê lâng ê sim tit-tio̍h chai-bat, Tì-hūi lâng ê hī-khang kiû chai-bat.

16禮物是替人開路，chhōa伊到大人ê面前。Lé-mi̍h sī thòe lâng khui lō͘, Chhōa i kàu tāi-jîn ê bīn-chêng.

17事先辯論ê親像有義理，獨獨厝邊來就查察伊。Tāi-seng piān-lūn-ê chhin-chhiūⁿ ū gī-lí, To̍k-to̍k chhù-piⁿ lâi chiū cha-chhat i.

18抽籤ōe hō͘冤家soah，也會排解tī有勢力ê人ê中間。Thiu-chhiam ōe hō͘ oan-ke soah, Iā ōe pâi-kái tī ū sè-le̍k ê lâng ê tiong-kan.

19受刻虧ê兄弟beh得tio̍h伊koh和，比取堅固ê城khah-oh；chit號ê相爭親像營寨ê門栱。Siū khek-khui ê hiaⁿ-tī beh tit-tio̍h i koh hô, pí chhú kian-kò͘ ê siâⁿ khah-oh; Chit-hō ê saⁿ-chiⁿ chhin-chhiūⁿ iâⁿ-chē ê mn̂g-kông.

20人講話ê效果ōe hō͘伊ê腹肚充滿，伊ê嘴唇所出ê，beh hō͘伊飽足。Lâng kóng-ōe ê hāu-kó ōe hō͘ i ê pak-tó͘ chhiong-móa, I ê chhùi-tûn só͘ chhut ê, beh hō͘ i pá-chiok.

21生死ê權在tī嘴舌；疼-伊ê beh食伊ê果子。Siⁿ-sí ê koân chāi-tī chhùi-chi̍h; Thiàⁿ-i--ê beh chia̍h i ê ké-chí.

22得tio̍h bó͘ ê就是得tio̍h福氣，也是得tio̍h耶和華ê恩惠。Tit-tio̍h bó͘ ê chiū-sī tit-tio̍h hok-khì, Iā sī tit-tio̍h Iâ-hô-hoa ê un-hūi.

23Sòng-hiong人懇切來求，好額人pháiⁿ聲sàu來應。Sòng-hiong lâng khún-chhiat lâi kiû, Hó-gia̍h lâng pháiⁿ siaⁿ-sàu lâi ìn.

24Chōe-chōe朋友ê，家己取敗無，有一個知己ê比兄弟khah親。Chōe-chōe pêng-iú ê, ka-kī chhú pāi-bô, Ū chi̍t ê ti-kí-ê pí hiaⁿ-tī khah chhin.

1Sòng-hiong來行正直ê，贏過講乖謬koh愚戇ê。Sòng-hiong lâi kiâⁿ chèng-ti̍t ê, Iâⁿ-kè kóng koāi-biū koh gû-gōng ê.

2心無知bat是m̄好；腳緊走ê，bōe免得犯罪。Sim bô chai-bat sī m̄-hó; Kha kín cháu ê, bōe bián-tit hoān-chōe.

3人因為愚戇來敗壞伊ê路，伊ê心就棄嫌上帝。Lâng in-ūi gû-gōng lâi pāi-hoāi i ê lō͘, I ê sim chiū khì-hiâm Siōng-tè.

4好額就加添chōe-chōe朋友，Sòng-hiong就朋友kap伊離別。Hó-gia̍h chiū ke-thiⁿ chōe-chōe pêng-iú, Sòng-hiong chiū pêng-iú kap i lī-pia̍t.

5Lām-sám干證ê人bōe免得受刑罰；講白賊bōe能逃脫刑罰。Lām-sám kan-chèng ê lâng bōe bián-tit siū hêng-hoa̍t; Kóng pe̍h-chha̍t bōe-ōe tô-thoat hêng-hoa̍t.

6大-liōng ê人chōe-chōe人對伊求恩；送-物-ê，人人做伊ê朋友。Tōa-liōng ê lâng chōe-chōe lâng tùi i kiû un; Sàng-mi̍h-ê, lâng-lâng chòe i ê pêng-iú.

7Sòng-hiong人伊ê兄弟lóng怨恨伊，何況伊ê朋友koh khah離開伊；Jip beh kap in講話，in已經無tī-teh。Sòng-hiong lâng i ê hiaⁿ-tī lóng oàn-hūn i, Hô-hòng i ê pêng-iú koh khah lī-khui i; Jip beh kap in kóng-ōe, in í-keng bô tī-teh.

8得tio̍h智慧ê，疼惜伊ê靈魂，保守明理ê，beh得tio̍h福氣。Tit-tio̍h tì-hūi ê, thiàⁿ-sioh i ê lêng-hûn, Pó-siú bêng-lí ê, beh tit-tio̍h hok-khì.

9Lām-sám干證ê，bōe免得受刑罰；講白賊ê，beh tú-tio̍h滅無。Lām-sám kan-chèng ê, bōe bián-tit siū hêng-hoa̍t; Kóng pe̍h-chha̍t ê, beh tú-tio̍h bia̍t-bô.

10戇人享受宴樂，是無合宜；何況奴僕管轄貴族ah？Gōng-lâng hióng-siū iàn-lo̍k, sī bô ha̍p-gî; Hô-hòng lô͘-po̍k koán-hat kùi-cho̍k ah?

11人有見識就無快快受氣；赦免人ê過失就是伊ê榮光。Lâng ū kiàn-sek chiū bô khoài-khoài siū-khì; Sià-bián lâng ê kè-sit chiū-sī i ê êng-kng.

12王ê大受氣親像獅hm̄-hm̄-哮；伊ê恩典親像草頂ê露水。Ông ê tōa siū-khì chhin-chhiūⁿ sai hm̄-hm̄-háu; I ê un-tián chhin-chhiūⁿ chháu-téng ê lō͘-chúi.

13戇ê kiáⁿ是老父ê災厄；Bó͘ ê吵鬧親像雨水chha̍uh-chha̍uh滴。Gōng ê kiáⁿ sī lāu-pē ê chai-ē; Bó͘ ê chháu-nāu chhin-chhiūⁿ hō͘-chúi chha̍uh-chha̍uh tih.

14厝宅財產是祖公所留ê，獨獨gâu ê bó͘是耶和華所賜ê。Chhù-the̍h châi-sán sī chó͘-kong só͘ lâu ê, To̍k-to̍k gâu ê bó͘ sī Iâ-hô-hoa só͘ sù ê.

15懶惰 hō͘人睏重眠，Pîn-tōaⁿ ê人beh tú-tio̍h iau餓。Lán-tō hō͘ lâng khùn tāng-bîn, Pîn-tōaⁿ ê lâng beh tú-tio̍h iau-gō.

16守誡命ê，是守靈魂，無細膩伊ê所行ê，beh致到死無。Siú kài-bēng ê, sī siú lêng-hûn, Bô sòe-jī i ê só͘ kiâⁿ ê, beh tì-kàu sí-bô.

17憐憫sòng-hiong人ê，就是借hō͘耶和華；伊beh照伊所行ê好事來還伊。Lîn-bín sòng-hiong lâng ê, chiū-sī chioh hō͘ Iâ-hô-hoa; I beh chiàu i só͘ kiâⁿ ê hó-sū lâi hêng i.

18趁iáu有ǹg望，tio̍h教督你ê kiáⁿ，你m̄-thang有意思beh hō͘伊死。Thàn iáu ū ǹg-bāng, tio̍h kàu-tok lí ê kiáⁿ, Lí m̄-thang ū ì-sù beh hō͘ i sí.

19大受氣ê人的確tio̍h受刑罰，你若救伊tio̍h koh加一pái。Tōa siū-khì ê lâng tek-khak tio̍h siū hêng-hoa̍t, Lí nā kiù i tio̍h koh ke chi̍t pái.

20你tio̍h聽苦勸受教示，hō͘你到尾有智慧。Lí tio̍h thiaⁿ khó͘-khǹg siū kà-sī, Hō͘ lí kàu-bé ū tì-hūi.

21人心內有chōe-chōe計謀，獨獨耶和華ê旨意chiah會穩當。Lâng sim-lāi ū chōe-chōe kè-bô͘, To̍k-to̍k Iâ-hô-hoa ê chí-ì chiah ōe ún-tàng.

22人所意愛是伊仁慈ê量，Sòng-hiong人比講白賊khah好。Lâng só͘ ì-ài sī i jîn-chû ê liōng, Sòng-hiong lâng pí kóng pe̍h-chha̍t khah-hó.

23敬畏耶和華就會得tio̍h活命；伊beh安居飽足無tú-tio̍h災厄。Kèng-ùi Iâ-hô-hoa chiū ōe tit-tio̍h oa̍h-miā; I beh an-ku pá-chiok bô tú-tio̍h chai-ē.

24Pîn-tōaⁿ ê人伸手tī盤裡，也m̄肯the̍h到嘴。Pîn-tōaⁿ ê lâng chhun-chhiú tī pôaⁿ--ni̍h, Iā m̄-khéng the̍h kàu chhùi.

25Phah侮慢ê人，戇直ê beh醒悟；責備明理ê人，伊就khah知bat。Phah bú-bān ê lâng, gōng-ti̍t-ê beh chhíⁿ-ngō͘; Chek-pī bêng-lí ê lâng, i chiū khah chai-bat.

26Pháiⁿ款待老父革逐老母ê，是卸敗致到凌辱ê kiáⁿ。Pháiⁿ khoán-thāi lāu-pē kek-tio̍k lāu-bú ê, Sī sià-pāi tì-kàu lêng-jio̍k ê kiáⁿ.

27我ê kiáⁿ ah，人若教示你去-sak知識ê話，你決斷m̄-thang聽。Góa ê kiáⁿ ah, lâng nā kà-sī lí khì-sak tì-sek ê ōe, Lí koat-toàn m̄-thang thiaⁿ.

28做無-影跡ê干證戲弄公平，pháiⁿ人吞-落罪惡。Chòe bô-iáⁿ-chiah ê kan-chèng hì-lāng kong-pêng, Pháiⁿ-lâng thun-lo̍h chōe-ok.

29刑罰是為tio̍h侮慢ê人設；鞭phah也是為tio̍h戇人ê ka-chiah。Hêng-hoa̍t sī ūi-tio̍h bú-bān ê lâng siat; Piⁿ-phah iā sī ūi-tio̍h gōng-lâng ê ka-chiah.