1家己分別ê是求伊所意愛，Koh痛恨一切真ê智慧。Ka-kī hun-piat-ê sī kiû i só͘ ì-ài, Koh thòng-hūn it-chhè chin ê tì-hūi.

2戇人無歡喜明理，獨獨ài顯明伊ê心意。Gōng-lâng bô hoaⁿ-hí bêng-lí, To̍k-to̍k ài hián-bêng i ê sim-ì.

3pháiⁿ人來，藐視也tè伊來；見笑到，凌辱kap伊到。Pháiⁿ-lâng lâi, biáu-sī iā tè i lâi; Kiàn-siàu kàu, lêng-jio̍k kap i kàu.

4人嘴內ê話親像深ê水，智慧ê水泉親像teh流ê溪水。Lâng chhùi-lāi ê ōe chhin-chhiūⁿ chhim ê chúi, Tì-hūi ê chúi-chôaⁿ chhin-chhiūⁿ teh lâu ê khoe-chúi.

5體貼pháiⁿ人ê情面，判斷來冤枉義人，lóng是m̄好。Thé-thiap pháiⁿ-lâng ê chêng-biān, Phòaⁿ-toàn lâi oan-óng gī-lâng, lóng sī m̄-hó.

6戇人開嘴就起冤家，伊ê嘴是叫人phah。Gōng-lâng khui-chhùi chiū khí oan-ke, I ê chhùi sī kiò lâng phah.

7戇人ê嘴是伊ê敗無，伊ê嘴唇是伊ê靈魂ê羅網。Gōng-lâng ê chhùi sī i ê pāi-bô, I ê chhùi-tûn sī i ê lêng-hûn ê lô-bāng.

8學-ōe ê人ê言語親像好食ê物，深入人ê腹內。O̍h-ōe ê lâng ê giân-gú chhin-chhiūⁿ hó-chia̍h ê mi̍h, Chhim ji̍p lâng ê pak-lāi.

9做工sǹg-hēng ê，Kap殘害ê做兄弟。Chòe-kang sǹg-hēng ê, Kap chân-hāi-ê chòe hiaⁿ-tī.

10耶和華ê名是堅固ê台，義ê人走入-去，就得tio̍h安穩。Iâ-hô-hoa ê miâ sī kian-kò͘ ê tâi, Gī ê lâng cháu--ji̍p-khì, chiū tit-tio̍h an-ún.

11好額人ê財物是伊堅固ê城，照伊phah算是親像高ê牆。Hó-gia̍h lâng ê châi-bu̍t sī i kian-kò͘ ê siâⁿ, Chiàu i phah-sǹg sī chhin-chhiūⁿ koâiⁿ ê chhiûⁿ.

12敗壞ê事先人ê心是驕傲，尊貴ê頭前是謙卑。Pāi-hoāi ê tāi-seng lâng ê sim sī kiau-ngō͘, Chun-kùi ê thâu-chêng sī khiam-pi.

13Bē聽ê事先就應，就是伊ê戇kap凌辱。Bē thiaⁿ ê tāi-seng chiū ìn, Chiū-sī i ê gōng kap lêng-jio̍k.

14人ê心神ōe忍受伊ê病痛；心神受傷，是誰 ōe當得起ah？Lâng ê sim-sîn ōe jím-siū i ê pīⁿ-thiàⁿ; Sim-sîn siū-siong, chī-chūi ōe tng-tit-khí ah?

15聰明ê人ê心得tio̍h知bat，智慧人ê耳孔求知bat。Chhong-bêng ê lâng ê sim tit-tio̍h chai-bat, Tì-hūi lâng ê hī-khang kiû chai-bat.

16禮物是替人開路，chhōa伊到大人ê面前。Lé-mi̍h sī thòe lâng khui lō͘, Chhōa i kàu tāi-jîn ê bīn-chêng.

17事先辯論ê親像有義理，獨獨厝邊來就查察伊。Tāi-seng piān-lūn-ê chhin-chhiūⁿ ū gī-lí, To̍k-to̍k chhù-piⁿ lâi chiū cha-chhat i.

18抽籤ōe hō͘冤家soah，也會排解tī有勢力ê人ê中間。Thiu-chhiam ōe hō͘ oan-ke soah, Iā ōe pâi-kái tī ū sè-le̍k ê lâng ê tiong-kan.

19受刻虧ê兄弟beh得tio̍h伊koh和，比取堅固ê城khah-oh；chit號ê相爭親像營寨ê門栱。Siū khek-khui ê hiaⁿ-tī beh tit-tio̍h i koh hô, pí chhú kian-kò͘ ê siâⁿ khah-oh; Chit-hō ê saⁿ-chiⁿ chhin-chhiūⁿ iâⁿ-chē ê mn̂g-kông.

20人講話ê效果ōe hō͘伊ê腹肚充滿，伊ê嘴唇所出ê，beh hō͘伊飽足。Lâng kóng-ōe ê hāu-kó ōe hō͘ i ê pak-tó͘ chhiong-móa, I ê chhùi-tûn só͘ chhut ê, beh hō͘ i pá-chiok.

21生死ê權在tī嘴舌；疼-伊ê beh食伊ê果子。Siⁿ-sí ê koân chāi-tī chhùi-chi̍h; Thiàⁿ-i--ê beh chia̍h i ê ké-chí.

22得tio̍h bó͘ ê就是得tio̍h福氣，也是得tio̍h耶和華ê恩惠。Tit-tio̍h bó͘ ê chiū-sī tit-tio̍h hok-khì, Iā sī tit-tio̍h Iâ-hô-hoa ê un-hūi.

23Sòng-hiong人懇切來求，好額人pháiⁿ聲sàu來應。Sòng-hiong lâng khún-chhiat lâi kiû, Hó-gia̍h lâng pháiⁿ siaⁿ-sàu lâi ìn.

24Chōe-chōe朋友ê，家己取敗無，有一個知己ê比兄弟khah親。Chōe-chōe pêng-iú ê, ka-kī chhú pāi-bô, Ū chi̍t ê ti-kí-ê pí hiaⁿ-tī khah chhin.

1Sòng-hiong來行正直ê，贏過講乖謬koh愚戇ê。Sòng-hiong lâi kiâⁿ chèng-ti̍t ê, Iâⁿ-kè kóng koāi-biū koh gû-gōng ê.

2心無知bat是m̄好；腳緊走ê，bōe免得犯罪。Sim bô chai-bat sī m̄-hó; Kha kín cháu ê, bōe bián-tit hoān-chōe.

3人因為愚戇來敗壞伊ê路，伊ê心就棄嫌上帝。Lâng in-ūi gû-gōng lâi pāi-hoāi i ê lō͘, I ê sim chiū khì-hiâm Siōng-tè.

4好額就加添chōe-chōe朋友，Sòng-hiong就朋友kap伊離別。Hó-gia̍h chiū ke-thiⁿ chōe-chōe pêng-iú, Sòng-hiong chiū pêng-iú kap i lī-pia̍t.

5Lām-sám干證ê人bōe免得受刑罰；講白賊bōe能逃脫刑罰。Lām-sám kan-chèng ê lâng bōe bián-tit siū hêng-hoa̍t; Kóng pe̍h-chha̍t bōe-ōe tô-thoat hêng-hoa̍t.

6大-liōng ê人chōe-chōe人對伊求恩；送-物-ê，人人做伊ê朋友。Tōa-liōng ê lâng chōe-chōe lâng tùi i kiû un; Sàng-mi̍h-ê, lâng-lâng chòe i ê pêng-iú.

7Sòng-hiong人伊ê兄弟lóng怨恨伊，何況伊ê朋友koh khah離開伊；Jip beh kap in講話，in已經無tī-teh。Sòng-hiong lâng i ê hiaⁿ-tī lóng oàn-hūn i, Hô-hòng i ê pêng-iú koh khah lī-khui i; Jip beh kap in kóng-ōe, in í-keng bô tī-teh.

8得tio̍h智慧ê，疼惜伊ê靈魂，保守明理ê，beh得tio̍h福氣。Tit-tio̍h tì-hūi ê, thiàⁿ-sioh i ê lêng-hûn, Pó-siú bêng-lí ê, beh tit-tio̍h hok-khì.

9Lām-sám干證ê，bōe免得受刑罰；講白賊ê，beh tú-tio̍h滅無。Lām-sám kan-chèng ê, bōe bián-tit siū hêng-hoa̍t; Kóng pe̍h-chha̍t ê, beh tú-tio̍h bia̍t-bô.

10戇人享受宴樂，是無合宜；何況奴僕管轄貴族ah？Gōng-lâng hióng-siū iàn-lo̍k, sī bô ha̍p-gî; Hô-hòng lô͘-po̍k koán-hat kùi-cho̍k ah?

11人有見識就無快快受氣；赦免人ê過失就是伊ê榮光。Lâng ū kiàn-sek chiū bô khoài-khoài siū-khì; Sià-bián lâng ê kè-sit chiū-sī i ê êng-kng.

12王ê大受氣親像獅hm̄-hm̄-哮；伊ê恩典親像草頂ê露水。Ông ê tōa siū-khì chhin-chhiūⁿ sai hm̄-hm̄-háu; I ê un-tián chhin-chhiūⁿ chháu-téng ê lō͘-chúi.

13戇ê kiáⁿ是老父ê災厄；Bó͘ ê吵鬧親像雨水chha̍uh-chha̍uh滴。Gōng ê kiáⁿ sī lāu-pē ê chai-ē; Bó͘ ê chháu-nāu chhin-chhiūⁿ hō͘-chúi chha̍uh-chha̍uh tih.

14厝宅財產是祖公所留ê，獨獨gâu ê bó͘是耶和華所賜ê。Chhù-the̍h châi-sán sī chó͘-kong só͘ lâu ê, To̍k-to̍k gâu ê bó͘ sī Iâ-hô-hoa só͘ sù ê.

15懶惰 hō͘人睏重眠，Pîn-tōaⁿ ê人beh tú-tio̍h iau餓。Lán-tō hō͘ lâng khùn tāng-bîn, Pîn-tōaⁿ ê lâng beh tú-tio̍h iau-gō.

16守誡命ê，是守靈魂，無細膩伊ê所行ê，beh致到死無。Siú kài-bēng ê, sī siú lêng-hûn, Bô sòe-jī i ê só͘ kiâⁿ ê, beh tì-kàu sí-bô.

17憐憫sòng-hiong人ê，就是借hō͘耶和華；伊beh照伊所行ê好事來還伊。Lîn-bín sòng-hiong lâng ê, chiū-sī chioh hō͘ Iâ-hô-hoa; I beh chiàu i só͘ kiâⁿ ê hó-sū lâi hêng i.

18趁iáu有ǹg望，tio̍h教督你ê kiáⁿ，你m̄-thang有意思beh hō͘伊死。Thàn iáu ū ǹg-bāng, tio̍h kàu-tok lí ê kiáⁿ, Lí m̄-thang ū ì-sù beh hō͘ i sí.

19大受氣ê人的確tio̍h受刑罰，你若救伊tio̍h koh加一pái。Tōa siū-khì ê lâng tek-khak tio̍h siū hêng-hoa̍t, Lí nā kiù i tio̍h koh ke chi̍t pái.

20你tio̍h聽苦勸受教示，hō͘你到尾有智慧。Lí tio̍h thiaⁿ khó͘-khǹg siū kà-sī, Hō͘ lí kàu-bé ū tì-hūi.

21人心內有chōe-chōe計謀，獨獨耶和華ê旨意chiah會穩當。Lâng sim-lāi ū chōe-chōe kè-bô͘, To̍k-to̍k Iâ-hô-hoa ê chí-ì chiah ōe ún-tàng.

22人所意愛是伊仁慈ê量，Sòng-hiong人比講白賊khah好。Lâng só͘ ì-ài sī i jîn-chû ê liōng, Sòng-hiong lâng pí kóng pe̍h-chha̍t khah-hó.

23敬畏耶和華就會得tio̍h活命；伊beh安居飽足無tú-tio̍h災厄。Kèng-ùi Iâ-hô-hoa chiū ōe tit-tio̍h oa̍h-miā; I beh an-ku pá-chiok bô tú-tio̍h chai-ē.

24Pîn-tōaⁿ ê人伸手tī盤裡，也m̄肯the̍h到嘴。Pîn-tōaⁿ ê lâng chhun-chhiú tī pôaⁿ--ni̍h, Iā m̄-khéng the̍h kàu chhùi.

25Phah侮慢ê人，戇直ê beh醒悟；責備明理ê人，伊就khah知bat。Phah bú-bān ê lâng, gōng-ti̍t-ê beh chhíⁿ-ngō͘; Chek-pī bêng-lí ê lâng, i chiū khah chai-bat.

26Pháiⁿ款待老父革逐老母ê，是卸敗致到凌辱ê kiáⁿ。Pháiⁿ khoán-thāi lāu-pē kek-tio̍k lāu-bú ê, Sī sià-pāi tì-kàu lêng-jio̍k ê kiáⁿ.

27我ê kiáⁿ ah，人若教示你去-sak知識ê話，你決斷m̄-thang聽。Góa ê kiáⁿ ah, lâng nā kà-sī lí khì-sak tì-sek ê ōe, Lí koat-toàn m̄-thang thiaⁿ.

28做無-影跡ê干證戲弄公平，pháiⁿ人吞-落罪惡。Chòe bô-iáⁿ-chiah ê kan-chèng hì-lāng kong-pêng, Pháiⁿ-lâng thun-lo̍h chōe-ok.

29刑罰是為tio̍h侮慢ê人設；鞭phah也是為tio̍h戇人ê ka-chiah。Hêng-hoa̍t sī ūi-tio̍h bú-bān ê lâng siat; Piⁿ-phah iā sī ūi-tio̍h gōng-lâng ê ka-chiah.

1酒是致到侮慢ê，厚酒致到喧嘩，見若因為伊來錯誤ê，是無智慧。Chiú sī tì-kàu bú-bān ê, kāu-chiú tì-kàu soan-hoa, Kìⁿ-nā in-ūi i lâi chhò-gō͘ ê, sī bô tì-hūi.

2王ê威風親像sai hm̄-hm̄-哮，惹i受氣ê，是hāi家己ê性命。Ông ê ui-hong chhin-chhiūⁿ sai hm̄-hm̄-háu, Jiá i siū-khì ê, sī hāi ka-kī ê sìⁿ-miā.

3離開相爭hit號人有榮光，獨獨戇人ài冤家。Lī-khui saⁿ-chiⁿ hit-hō lâng ū êng-kng, To̍k-to̍k gōng-lâng ài oan-ke.

4Pîn-tōaⁿ ê人tī冬天ê時無beh種作，到收割ê時i求乞，也bōe得tio̍h。Pîn-tōaⁿ ê lâng tī tang-thiⁿ ê sî bô beh chèng-choh, Kàu siu-koah ê sî i kiû-khit, iā bōe tit-tio̍h.

5人心內ê計謀是親像深ê水，獨獨明理ê人chiah會kā伊chhiû-出來。Lâng sim-lāi ê kè-bô͘ sī chhin-chhiūⁿ chhim ê chúi, to̍k-to̍k bêng-lí ê lâng chiah ōe kā i chhiû--chhut-lâi.

6講起家己ê仁慈-ê真chōe；但是忠信ê人真oh得tio̍h。Kóng-khí ka-kī ê jîn-chû-ê chin-chōe; Nā-sī tiong-sìn ê lâng chin oh tit-tio̍h.

7照正直來行ê義人，伊ê後裔有福氣。Chiàu chèng-ti̍t lâi kiâⁿ ê gī-lâng, I ê hō͘-è ū hok-khì.

8王坐tī審判ê位，用伊ê目睭趕散lóng總ê pháiⁿ。Ông chē tī sím-phòaⁿ ê ūi, Ēng i ê ba̍k-chiu kóaⁿ-sòaⁿ lóng-chóng ê pháiⁿ.

9Chī-chūi ōe講，我已經清氣我ê心，我ê罪已經洗除？Chī-chūi ōe kóng, Góa í-keng chheng-khì góa ê sim, Góa ê chōe í-keng sóe-tû?

10Tô-chí無同，真，táu無同，lóng是耶和華所厭惡。Tô-chí bô tâng, chin, táu bô tâng, Lóng sī Iâ-hô-hoa só͘ iàm-ò͘ⁿ.

11連gín-ná tī所做ê，也顯明伊ê本性；伊所行-ê或是聖潔á正直。Liân gín-ná tī só͘ chòe ê, iā hián-bêng i ê pún-sèng; I só͘ kiâⁿ-ê he̍k-sī sèng-kiat á chèng-ti̍t.

12Ōe聽ê耳孔，ōe看ê目睭，Nn̄g-項lóng是耶和華所做ê。Ōe thiaⁿ ê hī-khang, ōe khòaⁿ ê ba̍k-chiu, Nn̄g-hāng lóng sī Iâ-hô-hoa só͘ chòe ê.

13莫得tham-bîn，免致到sòng-hiong；thí開你ê目睭，chiah有夠額ê米糧。Bo̍h-tit tham-bîn, bián tì-kàu sòng-hiong; Thí-khui lí ê ba̍k-chiu, chiah ū kàu-gia̍h ê bí-niû.

14買物ê，講，m̄好，m̄好；到bóe-去了家己誇口。Bóe mi̍h ê, kóng, M̄-hó, m̄-hó; Kàu bóe--khì-liáu ka-kī khoa-kháu.

15有kim也有寶石chōe-chōe，總是有知識ê嘴唇，就成做貴氣ê tin-pó。Ū kim iā ū pó-chio̍h chōe-chōe, Chóng-sī ū chai-bat ê chhùi-tûn, chiū chiâⁿ-chòe kùi-khì ê tin-pó.

16為tio̍h生份人tam-pó tio̍h the̍h hit人ê衫，替外人做保認，hit-ê人tio̍h擔當責成。Ūi-tio̍h siⁿ-hūn lâng tam-pó tio̍h the̍h hit-lâng ê saⁿ, Thòe gōa-lâng chòe pó-jīn, hit ê lâng tio̍h tam-tng chek-sêng.

17用瞞騙來得tio̍h食物，人掠做滋味，總是後來伊ê嘴滿滿是soa。Ēng môa-phiàn lâi tit-tio̍h chia̍h-mi̍h, lâng lia̍h-chòe chu-bī, Chóng-sī āu-lâi i ê chhùi móa-móa sī soa.

18Tùi參詳ta̍k項ê計畫得tio̍h成；你beh交戰tio̍h用好ê計策。Tùi chham-siông ta̍k-hāng ê kè-e̍k tit-tio̍h chiâⁿ; Lí beh kau-chiàn tio̍h ēng hó ê kè-chhek.

19四界行，講人ê長短，漏洩祕密ê事；厚-ōe ê，m̄-thang kap伊結交。Sì-kòe kiâⁿ, kóng lâng ê tn̂g-té, lāu-siat pì-bi̍t ê sū; Kāu-ōe ê, m̄-thang kap i kiat-kau.

20咒詛老父á老母ê，伊ê燈beh hoa tī極烏暗ê中間。Chiù-chó͘ lāu-pē á lāu-bú ê, I ê teng beh hoa tī ke̍k o͘-àm ê tiong-kan.

21起頭緊緊得tio̍h ê產業，路尾m̄是做伊ê福氣。Khí-thâu kín-kín tit-tio̍h ê sán-gia̍p, Lō͘-bé m̄-sī chòe i ê hok-khì.

22你莫得講，我beh報應pháiⁿ，Tio̍h thèng候耶和華，伊beh救你。Lí bo̍h-tit kóng, Góa beh pò-èng pháiⁿ, Tio̍h thèng-hāu Iâ-hô-hoa, I beh kiù lí.

23Tô-chí無相同是耶和華所厭惡，Ké ê天秤也是m̄好。Tô-chí bô saⁿ-tâng sī Iâ-hô-hoa só͘ iàm-ò͘ⁿ, Ké ê thian-phêng iā sī m̄-hó.

24人ê腳步是tùi耶和華定tio̍h；人kiám會知伊ê路mah？Lâng ê kha-pō͘ sī tùi Iâ-hô-hoa tiāⁿ-tio̍h; Lâng kiám ōe chai i ê lō͘ mah?

25人隨便講，這是聖物；下願了，chiah查問，這是做伊ê羅網。Lâng sûi-piān kóng, Che sī sèng-mi̍h; Hē-goān liáu, chiah chhâ-mn̄g, che sī chòe i ê lô-bāng.

26智慧ê王poah-sòaⁿ pháiⁿ人，Hō͘車輪忍i。Tì-hūi ê ông poah-sòaⁿ pháiⁿ-lâng, Hō͘ chhia-lûn lún i.

27人ê心神是耶和華ê燈，鑑察人ê心腹。Lâng ê sim-sîn sī Iâ-hô-hoa ê teng, Kàm-chhat lâng ê sim-pak.

28仁慈kap真實保全國王；伊ê座位也因為仁慈來堅固。Jîn-chû kap chin-si̍t pó-choân kok-ông; I ê chō-ūi iā in-ūi jîn-chû lâi kian-kò͘.

29勇健是少年人ê榮光；白-頭毛就是老人ê體面。Ióng-kiāⁿ sī siàu-liân lâng ê êng-kng; Pe̍h-thâu-mn̂g chiū-sī lāu-lâng ê thé-biān.

30用鞭phah傷除去人ê罪惡；Phah ōe入人ê心腹。Ēng piⁿ phah-siong tû-khì lâng ê chōe-ok; Phah ōe ji̍p lâng ê sim-pak.