1以色列王大衛ê kiáⁿ所羅門ê箴言。Í-sek-lia̍t ông Tāi-pi̍t ê kiáⁿ Só͘-lô-bûn ê chim-giân.

2Beh hō͘人會曉得智慧kap教示，　　明白通達ê話；Beh hō͘ lâng ōe hiáu-tit tì-hūi kap kà-sī, Bêng-pe̍k thong-ta̍t ê ōe;

3Hō͘人受教示，會用智慧辦tāi-chì，　　用公義、判斷、正直；Hō͘ lâng siū kà-sī, ōe ēng tì-hūi pān tāi-chì, Ēng kong-gī, phòaⁿ-toàn, chèng-ti̍t;

4Hō͘戇直ê人有靈竅，　　Hō͘少年人有知識kap計畫；Hō͘ gōng-ti̍t ê lâng ū lêng-khiàu, Hō͘ siàu-liân lâng ū tì-sek kap kè-e̍k;

5Hō͘智慧ê人聽見，加添學問；　　Hō͘聰明ê人得tio̍h真ê見識；Hō͘ tì-hūi ê lâng thiaⁿ-kìⁿ, ke-thiⁿ ha̍k-būn; Hō͘ chhang-miâ ê lâng tit-tio̍h chin ê kiàn-sek;

6Hō͘人明白箴言kap所出ê猜。Hō͘ lâng bêng-pe̍k chim-giân kap só͘ chhut ê chhai.

7敬畏耶和華是知識ê根本；　　愚戇ê人藐視智慧kap教示。Kèng-ùi Iâ-hô-hoa sī tì-sek ê kun-pún; Gû-gōng ê lâng biáu-sī tì-hūi kap kà-sī.

8我ê kiáⁿ，tio̍h聽你ê老父ê教督；　　M̄-thang棄sak你ê老母ê教示。Góa ê kiáⁿ, tio̍h thiaⁿ lí ê lāu-pē ê kàu-tok; M̄-thang khì-sak lí ê lāu-bú ê kà-sī.

9因為這beh做你頭殼頂ê súi帽，　　你ê頷頸ê金鍊。In-ūi che beh chòe lí thâu-khak-téng ê súi-bō, Lí ê ām-kún ê kim-liān.

10我ê kiáⁿ，pháiⁿ人若引誘你，　　你m̄-thang趁伊。Góa ê kiáⁿ, pháiⁿ-lâng nā ín-iú lí, Lí m̄-thang thàn i.

11In若講，你kap阮去，　　咱來bih-teh thâi人，　　無因端當等無罪ê人，In nā kóng, Lí kap goán khì, Lán lâi bih-teh thâi lâng, Bô in-toaⁿ tng-tán bô-chōe ê lâng,

12咱親像陰府kā in活活吞落去：　　In親像陷落坑ê人，hō͘咱做一下吞落去；Lán chhin-chhiūⁿ im-hú kā in oa̍h-oa̍h thun--lo̍h-khì: In chhin-chhiūⁿ hām-lo̍h khiⁿ ê lâng, hō͘ lán chòe chi̍t-ē thun--lo̍h-khì;

13咱beh得tio̍h ta̍k樣ê寶物，　　用所搶ê，囤滿咱ê厝；Lán beh tit-tio̍h ta̍k-iūⁿ ê pó-mi̍h, Ēng só͘ chhiúⁿ-ê, tún-móa lán ê chhù;

14你來入阮ê黨，大家有公共ê銀袋。Lí lâi ji̍p goán ê tóng, Tāi-ke ū kong-kiōng ê gûn-tē.

15我ê kiáⁿ，莫得kap in同行，　　約束你ê腳莫得踏in ê路。Góa ê kiáⁿ, bo̍h-tit kap in tâng kiâⁿ, Iok-sok lí ê kha bo̍h-tit ta̍h in ê lō͘.

16因為in ê腳走去行pháiⁿ，　　In趕緊beh hō͘人流血。In-ūi in ê kha cháu-khì kiâⁿ-pháiⁿ, In kóaⁿ-kín beh hō͘ lâng lâu-huih.

17設羅網hō͘鳥á看見，　　這是空空。Siat lô-bāng hō͘ chiáu-á khòaⁿ-kìⁿ, Che sī khang-khang.

18Chiah-ê人bih-teh是流in家己ê血，　　當等是害家己ê性命。Chiah ê lâng bih-teh sī lâu in ka-kī ê huih, Tng-tán sī hāi ka-kī ê sìⁿ-miā.

19見若貪財利ê，in ê路是án-ni，　　就是搶the̍h家己ê性命。Kìⁿ-nā tham châi-lī--ê, in ê lō͘ sī án-ni, Chiū-sī chhiúⁿ-the̍h ka-kī ê sìⁿ-miā.

20智慧tī街路大聲叫，　　Tī開闊ê所在出伊ê聲。Tì-hūi tī ke-lō͘ tōa-siaⁿ kiò, Tī khui-khoah ê só͘-chāi chhut i ê siaⁿ.

21Tī鬧熱ê街路頭，大聲叫，　　Tī城門口，tī城內，講出伊ê話；Tī lāu-jia̍t ê ke-lō͘-thâu, tōa-siaⁿ kiò, Tī siâⁿ-mn̂g-kháu, tī siâⁿ-lāi, kóng-chhut i ê ōe;

22講，戇直人ài戇直，　　侮慢人ài侮慢，　　愚戇人怨恨知識，beh到甚麼時ah？Kóng, Gōng-ti̍t lâng ài gōng-ti̍t, Bú-bān lâng ài bú-bān, Gû-gōng lâng oàn-hūn tì-sek, beh kàu sím-mi̍h sî ah?

23我責備lín，lín tio̍h oa̍t-tńg；　　看ah，我beh用我ê神降落hō͘ lín，　　用我ê話指示lín。Góa chek-pī lín, lín tio̍h oa̍t-tńg; Khòaⁿ ah, góa beh ēng góa ê sîn kàng-lo̍h hō͘ lín, Ēng góa ê ōe chí-sī lín.

24因為我bat叫，lín m̄聽；　　我bat伸手，無人致意；In-ūi góa bat kiò, lín m̄-thiaⁿ; Góa bat chhun-chhiú, bô lâng tì-ì;

25Lín反tńg看輕我一切ê勸解，　　M̄肯受我ê責備。Lín hoán-tńg khòaⁿ-khin góa it-chhè ê khoàn-kài, M̄-khéng siū góa ê chek-pī.

26所以lín tú-tio̍h患難，我beh凊笑，　　Lín tú-tio̍h驚惶，我beh lāng-gīn。Só͘-í lín tú-tio̍h hoān-lān, góa beh chhìn-chhiò, Lín tú-tio̍h kiaⁿ-hiâⁿ, góa beh lâng-gīn.

27Lín ê驚惶親像狂風吹來，　　Lín ê災禍親像捲螺風掃來，　　患難痛苦臨到lín身上。Lín ê kiaⁿ-hiâⁿ chhin-chhiūⁿ kông-hong chhe-lâi, Lín ê chai-hō chhin-chhiūⁿ kńg-lê-hong sàu-lâi, Hoān-lān thòng-khó͘ lîm-kàu lín sin-chiūⁿ.

28Hit時in beh求我，我m̄聽，　　切切chhē我，chhē bōe tio̍h。Hit-sî in beh kiû góa, góa m̄-thiaⁿ, Chhiat-chhiat chhē góa, chhē bōe tio̍h.

29因為in怨恨知識，　　無歡喜敬畏耶和華。In-ūi in oàn-hūn tì-sek, Bô hoaⁿ-hí kèng-ùi Iâ-hô-hoa.

30M̄聽我ê勸解，　　藐視我ê責備。M̄-thiaⁿ góa ê khoàn-kài, Biáu-sī góa ê chek-pī.

31所以in beh食家己行做ê果子，　　Hō͘ in得tio̍h所計謀到飽厭。Só͘-í in beh chia̍h ka-kī kiâⁿ-chòe ê ké-chí, Hō͘ in tit-tio̍h só͘ kè-bô͘ kàu pá-ià.

32戇直人ê悖謬beh hō͘伊致到死，　　愚戇人安逸，beh hō͘伊致到滅無。Gōng-ti̍t lâng ê pōe-biū beh hō͘ i tì-kàu sí, Gû-gōng lâng an-ia̍t, beh hō͘ i tì-kàu bia̍t-bô.

33獨獨聽thàn我ê beh安然khiā起；　　Beh享受安靜，無驚tú-tio̍h災厄。**To̍k-to̍k thiaⁿ-thàn góa ê beh an-jiân khiā-khí; Beh hióng-siū an-chēng, bô kiaⁿ tú-tio̍h chai-ē.

1我ê kiáⁿ，你若承受我ê話，Chûn我ê命令tī心內；Góa ê kiáⁿ, lí nā sêng-siū góa ê ōe, Chûn góa ê bēng-lēng tī sim-lāi;

2hō͘你àⁿ耳孔聽智慧，專心求聰明；Hō͘ lí àⁿ hī-khang thiaⁿ tì-hūi, Choan-sim kiû chhang-miâ;

3求得tio̍h明理，大聲求聰明；Kiû tit-tio̍h bêng-lí, Tōa-siaⁿ kiû chhang-miâ;

4若chhē伊親像chhē銀，Chhiau-chhē伊親像chhiau-chhē khǹg密ê寶貝；Nā chhē i chhin-chhiūⁿ chhē gûn, Chhiau-chhē i chhin-chhiūⁿ chhiau-chhē khǹg-ba̍t ê pó-pòe;

5你就明白敬畏耶和華ê事，Chhē-tio̍h bat上帝ê理。Lí chiū bêng-pe̍k kèng-ùi Iâ-hô-hoa ê sū, Chhē-tio̍h bat Siōng-tè ê lí.

6因為耶和華賞賜智慧，知識kap聰明lóng tùi伊ê嘴出。In-ūi Iâ-hô-hoa siúⁿ-sù tì-hūi, Chai-bat kap chhang-miâ lóng tùi I ê chhùi chhut.

7伊kā正直ê人積聚真ê智慧，Kā行做端正ê人做藤牌。I kā chèng-ti̍t ê lâng chek-chū chin ê tì-hūi, Kā kiâⁿ-chòe toan-chiàⁿ ê lâng chòe tîn-pâi.

8Thang保守公平ê路，保護聖徒ê路。Thang pó-siú kong-pêng ê lō͘, Pó-hō͘ sèng-tô͘ ê lō͘.

9你就明白公義判斷，正直kap一切ê好路。Lí chiū bêng-pe̍k kong-gī phòaⁿ-toàn, Chèng-ti̍t kap it-chhè ê hó-lō͘.

10因為智慧beh入你ê心，知識做你ê神魂所歡喜-ê。In-ūi tì-hūi beh ji̍p lí ê sim, Tì-sek chòe lí ê sîn-hûn só͘ hoaⁿ-hí--ê.

11計畫beh保護你，聰明beh保守你。Kè-e̍k beh pó-hō͘ lí, Chhang-miâ beh pó-siú lí.

12Beh hō͘你閃避pháiⁿ路，脫離講橫逆ê人。Beh hō͘ lí siám-pī pháiⁿ-lō͘, Thoat-lī kóng hêng-ge̍k ê lâng.

13hit號人放sak正直ê路，行烏暗ê路。Hit-hō lâng pàng-sak chèng-ti̍t ê lō͘, Kiâⁿ o͘-àm ê lō͘.

14In歡喜做pháiⁿ，意愛pháiⁿ人ê橫逆。In hoaⁿ-hí chòe-pháiⁿ, Ì-ài pháiⁿ-lâng ê hêng-ge̍k.

15In ê路彎曲，In ê所行橫逆。In ê lō͘ oan-khiau, In ê só͘-kiâⁿ hêng-ge̍k.

16Beh hō͘你閃避淫婦，就是講諂媚話ê妓女。Beh hō͘ lí siám-pī îm-hū, Chiū-sī kóng thiám-mī ōe ê kī-lú.

17伊棄sak少年ê時ê匹配，bōe記得伊ê上帝ê約。I khì-sak siàu-liân ê sî ê phit-phòe, Bōe kì-tit i ê Siōng-tè ê iok.

18因為伊ê厝ǹg tī死無，伊ê路透陰府。In-ūi i ê chhù ǹg tī sí-bô, I ê lō͘ thàu im-hú.

19見若到伊hia-ê，無一個倒tńg，也bōe能入活命ê路。Kìⁿ-nā kàu i hia--ê, bô chi̍t-ê tò-tńg, Iā bōe-ōe ji̍p oa̍h-miā ê lō͘.

20智慧beh hō͘你行好人ê路，守義人ê路。Tì-hūi beh hō͘ lí kiâⁿ hó-lâng ê lō͘, Siú gī-lâng ê lō͘.

21因為正直ê人beh khiā起地面，完全ê人也beh留tī-hia。In-ūi chèng-ti̍t ê lâng beh khiā-khí tōe-bīn, Oân-choân ê lâng iā beh lâu tī-hia.

22獨獨pháiⁿ人beh tùi地面剪除，奸詐ê人beh tùi hia拔-出。To̍k-to̍k pháiⁿ-lâng beh tùi tōe-bīn chián-tû, kan-chà ê lâng beh tùi hia pu̍ih-chhut.

1我ê kiáⁿ，m̄-thang bōe記得我ê教示；你ê心tio̍h執守我ê誡命。Góa ê kiáⁿ, m̄-thang bōe kì-tit góa ê kà-sī; Lí ê sim tio̍h chip-siú góa ê kài-bēng.

2In-為hiah-ê beh將久長ê日子，長ê歲壽，Kap平安，ke -天hō͘你。In-ūi hiah-ê beh chiong kú-tn̂g ê ji̍t-chí, tn̂g ê hè-siū, Kap pêng-an, ke -thiⁿ hō͘ lí.

3M̄-thang hō͘慈愛誠實離開你；Tio̍h縛tī你ê頷頸，刻tī你ê心碑。M̄-thang hō͘ chû-ài sêng-si̍t lī-khui lí; Tio̍h pa̍k tī lí ê ām-kún, Khek tī lí ê sim-pi.

4Án-ni你beh tī上帝kap人ê面前，得tio̍h恩典kap好名聲。Án-ni lí beh tī Siōng-tè kap lâng ê bīn-chêng, Tit-tio̍h un-tián kap hó miâ-siaⁿ.

5你tio̍h專心óa靠耶和華，M̄-thang óa靠你家己ê gâu。Lí tio̍h choan-sim óa-khò Iâ-hô-hoa, M̄-thang óa-khò lí ka-kī ê gâu.

6Tī你一切所行ê事lóng tio̍h認I，伊beh指點你ê路。Tī lí it-chhè só͘ kiâⁿ ê sū lóng tio̍h jīn I, I beh chí-tiám lí ê lō͘.

7M̄-thang家己看做智慧，Tio̍h敬畏耶和華，離開pháiⁿ事。M̄-thang ka-kī khòaⁿ-chòe tì-hūi, Tio̍h kèng-ùi Iâ-hô-hoa, lī-khui pháiⁿ-sū.

8這會hō͘你ê身體勇健，潤澤你ê根骨。Che ōe hō͘ lí ê sin-thé ióng-kiāⁿ, Lūn-te̍k lí ê kun-kut.

9tio̍h用你ê財物，kap你一切起頭熟ê土產，尊敬耶和華。Tio̍h ēng lí ê châi-bu̍t, Kap lí it-chhè khí-thâu se̍k ê thó͘-sán, chun-kèng Iâ-hô-hoa.

10Án-ni你ê粟倉beh tīⁿ滿滿，你ê酒窟beh有新酒滿出來。Án-ni lí ê chhek-chhng beh tīⁿ móa-móa, Lí ê chiú-khut beh ū sin-chiú móa--chhut-lâi.

11我ê kiáⁿ，m̄-thang看輕耶和華ê境界，亦m̄-thang厭賤伊ê責備。Góa ê kiáⁿ, m̄-thang khòaⁿ-khin Iâ-hô-hoa ê kéng-kài, Ia̍h m̄-thang iàm-chiān I ê chek-pī.

12因為耶和華責備祂所疼ê，親像老父責備伊所歡喜ê kiáⁿ。In-ūi Iâ-hô-hoa chek-pī I só͘ thiàⁿ--ê, Chhin-chhiūⁿ lāu-pē chek-pī i só͘ hoaⁿ-hí ê kiáⁿ.

13得tio̍h智慧ê，得tio̍h聰明，chit號人有福氣。Tit-tio̍h tì-hūi--ê, tit-tio̍h chhang-miâ, Chit-hō lâng ū hok-khì.

14因為得tio̍h i贏過得tio̍h銀，伊ê得利khah贏好金。In-ūi tit-tio̍h i iâⁿ-kè tit-tio̍h gûn, I ê tek-lī khah-iâⁿ hó-kim.

15比紅寶石khah貴氣；你所欣慕ê，無一項能比得伊。Pí âng-pó-chio̍h khah kùi-khì; Lí só͘ him-bō͘-ê, bô chi̍t-hāng ōe pí-tit i.

16伊ê chiàⁿ手有長歲壽，伊ê tò手有好額kap尊貴。I ê chiàⁿ-chhiú ū tn̂g hè-siū, I ê tò-chhiú ū hó-gia̍h kap chun-kùi.

17伊ê路是快樂ê路；伊ê路徑lóng是平安。I ê lō͘ sī khoài-lo̍k ê lō͘; I ê lō͘-kèng lóng sī pêng-an.

18對tī持守伊ê人，是做活命樹，擒tiâu伊ê，ta̍k-ê有福氣。Tùi-tī chhî-siú i ê lâng, sī chòe oa̍h-miā chhiū, Khîⁿ-tiâu i ê, ta̍k-ê ū hok-khì.

19耶和華用智慧建立地，用聰明安置天。Iâ-hô-hoa ēng tì-hūi kiàn-li̍p tōe, Ēng chhang-miâ an-tì thiⁿ.

20用伊ê知識hō͘深淵裂開，穹蒼落露水。Ēng I ê tì-sek hō͘ chhim-ian li̍h-khui, Kiong-chhong lo̍h lō͘-chúi.

21我ê kiáⁿ，tio̍h執守真ê智慧kap計畫；M̄-thang hō͘ in離開你ê目睭。Góa ê kiáⁿ, tio̍h chip-siú chin ê tì-hūi kap kè-e̍k; M̄-thang hō͘ in lī-khui lí ê ba̍k-chiu.

22Án-ni in beh tī你ê靈魂做活命；Tī你ê頷頸做súi ê裝飾。Án-ni in beh tī lí ê lêng-hûn chòe oa̍h-miā; Tī lí ê ām-kún chòe súi ê chng-thāⁿ.

23你就beh安然行你ê路；你ê腳亦無tio̍h-tak。Lí chiū beh an-jiân kiâⁿ lí ê lō͘; Lí ê kha ia̍h bô tio̍h-tak.

24你倒teh，的確無驚；你倒teh，beh真好睏。Lí tó-teh, tek-khak bô kiaⁿ; Lí tó-teh, beh chin hó-khùn.

25忽然來ê驚惶，你m̄免驚；pháiⁿ人所tú-tio̍h ê敗壞，你也m̄免驚。Hut-jiân lâi ê kiaⁿ-hiâⁿ, lí m̄-bián kiaⁿ; Pháiⁿ-lâng só͘ tú-tio̍h ê pāi-hoāi, lí iā m̄-bián kiaⁿ.

26因為耶和華beh做你所óa靠ê；祂beh保守你ê腳無陷落羅網。In-ūi Iâ-hô-hoa beh chòe lí só͘ óa-khò--ê; I beh pó-siú lí ê kha bô hām-lo̍h lô-bāng.

27你ê手若有行好ê氣力，m̄-thang推辭，就tio̍h the̍h hō͘ hit-ê應該得tio̍h ê人。Lí ê chhiú nā ū kiâⁿ-hó ê khùi-la̍t, m̄-thang the-sî, Chiū tio̍h the̍h hō͘ hit-ê eng-kai tit-tio̍h ê lâng.

28你若有便，m̄-thang對你ê厝邊講，請去，明á日koh來，我beh hō͘你。Lí nā ū piān, m̄-thang tùi lí ê chhù-piⁿ kóng, Chhiáⁿ khì, Bîn-á-ji̍t koh lâi, góa beh hō͘ lí.

29你ê厝邊tī你ê附近安然khiā起；你m̄-thang設計謀害伊。Lí ê chhù-piⁿ tī lí ê hū-kūn an-jiân khiā-khí; Lí m̄-thang siat kè-bô͘ hāi i.

30人m̄-bat陷害你；你m̄-thang無因端kap伊冤家。Lâng m̄-bat hām-hāi lí; Lí m̄-thang bô in-toaⁿ kap i oan-ke.

31M̄-thang欣羨強暴ê人；亦m̄-thang揀伊所行ê路。M̄-thang him-soān kiông-pō ê lâng; Ia̍h m̄-thang kéng i só͘ kiâⁿ ê lō͘.

32因為橫逆ê人是耶和華所厭惡；正直ê人伊kap伊親密。In-ūi hêng-ge̍k ê lâng sī Iâ-hô-hoa só͘ iàm-ò͘ⁿ; Chèng-ti̍t ê lâng I kap i chhin-bi̍t.

33耶和華ê咒詛到tī pháiⁿ人ê家；但是好人ê厝祂賞賜福氣hō͘伊。Iâ-hô-hoa ê chiù-chó͘ kàu tī pháiⁿ-lâng ê ke; Nā-sī hó-lâng ê chhù I siúⁿ-sù hok-khì hō͘ i.

34侮慢萬人ê，祂侮慢伊；施恩hō͘謙卑ê人。Bú-bān lâng--ê, I bú-bān i; Si-un hō͘ khiam-pi ê lâng.

35智慧ê人beh承接榮光；愚戇ê人升高也成做見笑。Tì-hūi ê lâng beh sêng-chiap êng-kng; Gû-gōng ê lâng seng-koâiⁿ iā chiâⁿ-chòe kiàn-siàu.