1王ê心tī耶和華ê手中；親像水溝，照祂ê所ài破hō͘伊流。Ông ê sim tī Iâ-hô-hoa ê chhiú-tiong; Chhin-chhiūⁿ chúi-kau, chiàu I ê só͘ ài phòa hō͘ i lâu.

2人ê所行家己看做正直，獨獨耶和華測度人ê心。Lâng ê só͘ kiâⁿ ka-kī khòaⁿ-chòe chèng-ti̍t, To̍k-to̍k Iâ-hô-hoa chhek-to̍k lâng ê sim.

3行義秉公，是pí獻祭koh khah得tio̍h耶和華接納。Kiâⁿ-gī péng-kong, Sī pí hiàn-chè koh khah tit-tio̍h Iâ-hô-hoa chiap-la̍p.

4目高心驕，以及pháiⁿ人ê燈lóng是罪。Ba̍k koâiⁿ sim kiau, Í-ki̍p pháiⁿ-lâng ê teng lóng sī chōe.

5慇勤計畫ê得tio̍h昌盛；獨獨躁性ê話致到欠缺。Un-khûn kè-e̍k-ê tit-tio̍h chhiong-sēng; To̍k-to̍k sò-sèng--ê ōe tì-kàu khiàm-kheh.

6用詭詐ê舌來得tio̍h錢ê，是親像吹來吹去ê浮雲，家己取死。Ēng khúi-chà ê chi̍h lâi tit-tio̍h chîⁿ ê, Sī chhin-chhiūⁿ chhe-lâi chhe-khì ê phû-hûn, ka-kī chhú sí.

7Pháiⁿ人ê強暴beh掃除家己；因為in m̄肯行公平。Pháiⁿ-lâng ê kiông-pō beh sàu-tû ka-kī; In-ūi in m̄-khéng kiâⁿ kong-pêng.

8沉溺tī罪惡ê，伊ê路是真彎oat；總是清潔ê人，伊ê所行是正直。Tîm-le̍k tī chōe-ok ê, i ê lō͘ sī chin oan-oat; Chóng-sī chheng-kiat ê lâng, i ê só͘ kiâⁿ sī chèng-ti̍t.

9寧可tiàm tī厝頂ê角頭，莫得kap吵鬧ê婦人人相kap tòa tī寬闊ê厝。Lêng-khó͘ tiàm tī chhù-téng ê kak-thâu, Bo̍h-tit kap chháu-nāu ê hū-jîn-lâng saⁿ-kap tòa tī khoan-khoah ê chhù.

10pháiⁿ人ê心ài人pháiⁿ；伊ê目睭並無可憐伊ê厝邊。Pháiⁿ-lâng ê sim ài lâng pháiⁿ; I ê ba̍k-chiu pēng bô khó-lîn i ê chhù-piⁿ.

11侮慢ê人受刑罰，戇直ê人就得tio̍h智慧；智慧ê人受教示，就得tio̍h知bat。Bú-bān ê lâng siū hêng-hoa̍t, gōng-ti̍t ê lâng chiū tit-tio̍h tì-hūi; Tì-hūi ê lâng siū kà-sī, chiū tit-tio̍h chai-bat.

12義人忖度pháiⁿ人ê家，知pháiⁿ人會chhia倒到滅無。Gī-lâng chhún-to̍k pháiⁿ-lâng ê ke, Chai pháiⁿ-lâng ōe chhia-tó kàu bia̍t-bô.

13塞密耳孔m̄聽sòng-hiong人哀求ê，伊將來求叫也無得tio̍h聽。That-ba̍t hī-khang m̄-thiaⁿ sòng-hiong lâng ai-kiû ê, I chiong-lâi kiû-kiò iā bô tit-tio̍h thiaⁿ.

14暗靜送物遏止受氣；胸前ê禮物能soah大受氣。Àm-chīⁿ sàng mi̍h at-chí siū-khì; Heng-chêng ê lé-mi̍h ōe soah tōa siū-khì.

15秉公行義對好人做歡喜；對tī pháiⁿ人做敗壞。Péng-kong kiâⁿ-gī tùi hó-lâng chòe hoaⁿ-hí; Tùi tī pháiⁿ-lâng chòe pāi-hoāi.

16離開明理ê路ê，hit-ê人tiàm tī陰魂ê會中。Lī-khui bêng-lí ê lō͘ ê, Hit ê lâng tiàm tī im-hûn ê hōe-tiong.

17Ài奢侈ê beh致到sòng-hiong；好酒kap油ê bōe能好額。Ài chhia-chhí-ê beh tì-kàu sòng-hiong; Hò͘ⁿ chiú kap iû-ê bōe-ōe hó-gia̍h.

18Pháiⁿ人做義人贖回ê價錢；奸詐ê人做正直人ê替身。Pháiⁿ-lâng chòe gī-lâng sio̍k-hôe ê kè-chîⁿ; Kan-chà ê lâng chòe chèng-ti̍t lâng ê thòe-sin.

19寧可tiàm tī曠野，M̄-thang kap吵鬧厚khôe ê婦人人相kap tòa。Lêng-khó͘ tiàm tī khòng-iá, M̄-thang kap chháu-nāu kāu-khôe ê hū-jîn-lâng saⁿ-kap tòa.

20智慧ê人厝內有貴氣ê寶物kap油；戇人就耍了了。Tì-hūi ê lâng chhù-lāi ū kùi-khì ê pó-mi̍h kap iû; Gōng-lâng chiū sńg-liáu-liáu.

21追chhē公義kap仁慈ê，就chhē-tio̍h活命kap公義kap榮顯。Tui-chhē kong-gī kap jîn-chû ê, Chiū chhē-tio̍h oa̍h-miā kap kong-gī kap êng-hián.

22智慧ê人peh上勇士ê城，敗壞伊所óa靠ê勢力。Tì-hūi ê lâng peh-chiūⁿ ióng-sū ê siâⁿ, Pāi-hoāi i só͘ óa-khò ê sè-le̍k.

23保守伊ê嘴kap舌ê，就保守伊ê神魂免受災害。Pó-siú i ê chhùi kap chi̍h ê, Chiū pó-siú i ê sîn-hûn bián siū chai-hāi.

24驕傲自高ê人名叫侮慢，伊用驕傲猖狂做tāi-chì。Kiau-ngō͘ chū-ko ê lâng miâ kiò bú-bān, I ēng kiau-ngō͘ chhiong-kông chòe tāi-chì.

25Pîn-tōaⁿ ê人beh tùi貪慾來死；因為伊ê手m̄肯做工。Pîn-tōaⁿ ê lâng beh tùi tham-io̍k lâi sí; In-ūi i ê chhiú m̄-khéng chòe kang.

26有人thong日貪慾不知足；但是義ê人捨施lóng無堅吝。Ū lâng thong-ji̍t tham-io̍k put-ti-chiok; Nā-sī gī ê lâng siá-sì, lóng bô kian-līn.

27Pháiⁿ人ê祭獻是可惡ê；何況伊存pháiⁿ意思來獻ah？Pháiⁿ-lâng ê chè-hiàn sī khó-ò͘ⁿ ê; Hô-hòng i chûn pháiⁿ ì-sù lâi hiàn ah?

28Lām-sám干證ê人beh滅無；獨獨親耳聽來講ê，無人會辯倒伊。Lām-sám kan-chèng ê lâng beh bia̍t-bô; To̍k-to̍k chhin-hī thiaⁿ lâi kóng-ê, bô lâng ōe piān-tó i.

29pháiⁿ人面皮厚；但是正直ê人謹慎伊ê所行。Pháiⁿ-lâng bīn-phê kāu; Nā-sī chèng-ti̍t ê lâng kín-sīn i ê só͘-kiâⁿ.

30無hit號智慧聰明計畫，Thang抵敵耶和華。Bô hit-hō tì-hūi chhang-miâ kè-e̍k, Thang tí-te̍k Iâ-hô-hoa.

31馬是為tio̍h交戰ê日來備辦ê；總是得勝是tùi耶和華。Bé sī ūi-tio̍h kau-chiàn ê ji̍t lâi pī-pān--ê; Chóng-sī tek-sèng sī tùi Iâ-hô-hoa.

1好名聲khah贏-kè大發財；恩惠khah好金銀。Hó miâ-siaⁿ khah iâⁿ-kè tōa hoat-châi; Un-hūi khah-hó kim-gûn.

2好額sòng-hiong相往來；lóng是耶和華所創造。Hó-gia̍h sòng-hiong saⁿ óng-lâi; Lóng sī Iâ-hô-hoa só͘ chhòng-chō.

3通達ê人看見災厄就閃bih；戇直ê人進前去受災害。Thong-ta̍t ê lâng khòaⁿ-kìⁿ chai-ē chiū siám-bih; Gōng-ti̍t ê lâng chìn-chêng khì siū chai-hāi.

4謙卑敬畏耶和華ê報賞，就是好額，尊貴，活命。Khiam-pi kèng-ùi Iâ-hô-hoa ê pò-siúⁿ, Chiū-sī hó-gia̍h, chun-kùi, oa̍h-miā.

5乖僻ê人ê路，有刺phè kap羅網；保守伊ê靈魂ê，就離開伊遠遠。Koāi-phiah ê lâng ê lō͘, ū chhì-phè kap lô-bāng; Pó-siú i ê lêng-hûn--ê, chiū lī-khui i hn̄g-hn̄g.

6教養 gín-ná tio̍h用合宜ê法，就伊到-老也無歪chhoa̍h。Kàu-ióng gín-ná tio̍h ēng ha̍p-gî ê hoat, Chiū i kàu-lāu iā bô oai-chhoa̍h.

7好額ê管轄sòng-hiong人；欠債ê做債主ê差用。Hó-gia̍h--ê koán-hat sòng-hiong lâng; Khiàm-chè-ê chòe chè-chú ê chhe-ēng.

8栽種罪惡ê，beh收災厄；伊受氣ê柺beh廢除。Chai-chèng chōe-ok--ê, beh siu chai-ē; I siū-khì ê koáiⁿ beh hòe-tû.

9好心ê人beh得tio̍h福氣；因為將伊ê米糧分hō͘ sòng-hiong人。Hó-sim ê lâng beh tit-tio̍h hok-khì; In-ūi chiong i ê bí-niû pun hō͘ sòng-hiong lâng.

10趕出侮慢ê人就無相爭；冤家kap凌辱也beh soah。Kóaⁿ-chhut bú-bān ê lâng chiū bô saⁿ-chiⁿ; Oan-ke kap lêng-jio̍k iā beh soah.

11Ài清氣心肝ê人，因為伊講恩典ê話，王 beh做伊ê朋友。Ài chheng-khì sim-koaⁿ ê lâng, In-ūi i kóng un-tián ê ōe, ông beh chòe i ê pêng-iú.

12耶和華ê目睭看顧聰明ê人；總是祂敗壞講奸詐ê人ê言語。Iâ-hô-hoa ê ba̍k-chiu khòaⁿ-kò͘ chhang-miâ ê lâng; Chóng-sī I pāi-hoāi kóng kan-chà ê lâng ê giân-gú.

13Pîn-tōaⁿ ê人講，有獅tī外面，我tī街路裡beh受害死。Pîn-tōaⁿ ê lâng kóng, Ū sai tī gōa-bīn, Góa tī ke-lō͘--ni̍h beh siū hāi-sí.

14淫婦ê嘴是深坑；耶和華所厭惡ê beh跋落tī hit內面。Îm-hū ê chhùi sī chhim-khiⁿ; Iâ-hô-hoa só͘ iàm-ò͘ⁿ--ê beh poa̍h-lo̍h tī hit lāi-bīn.

15愚戇縛纏tī gín-ná ê心內；但是教督ê柺á趕伊離開遠遠。Gû-gōng pa̍k-tîⁿ tī gín-ná ê sim-lāi; Nā-sī kàu-tok ê koáiⁿ-á kóaⁿ i lī-khui hn̄g-hn̄g.

16欺負sòng-hiong人，來利益家己，Koh送禮物hō͘好額人-ê，lóng致到欠缺。Khi-hū sòng-hiong lâng, lâi lī-ek ka-kī, Koh sàng lé-mi̍h hō͘ hó-gia̍h lâng-ê, lóng tì-kàu khiàm-kheh.

17你tio̍h àⁿ耳孔聽智慧ê人ê話；專心tī我ê知識。Lí tio̍h àⁿ hī-khang thiaⁿ tì-hūi ê lâng ê ōe; choan-sim tī góa ê chai-bat.

18若存tī你ê心，吊tī你ê嘴唇，這就是好。Nā chûn tī lí ê sim, tiàu tī lí ê chhùi-tûn, Che chiū-sī hó.

19我今á日tiâu-tî用這指示你，為tio̍h beh hō͘你óa靠耶和華。Góa kin-á-ji̍t tiâu-tî ēng che chí-sī lí, Ūi-tio̍h beh hō͘ lí óa-khò Iâ-hô-hoa.

20計畫kap知bat ê好事，我kiám無寫hō͘你mah？Kè-e̍k kap chai-bat ê hó-sū, Góa kiám bô siá hō͘ lí mah?

21Hō͘你知真理ê話ê確實；hō͘你thang用真ê話回復差你ê。Hō͘ lí chai chin-lí ê ōe ê khak-si̍t; Hō͘ lí thang ēng chin ê ōe hê-hok chhe lí ê.

22M̄-thang搶劫sòng-hiong人ê物，因為伊sòng-hiong；也m̄-thang tī城門口欺負困苦ê人。M̄-thang chhiúⁿ-kiap sòng-hiong lâng ê mi̍h, in-ūi i sòng-hiong; Iā m̄-thang tī siâⁿ-mn̂g-kháu khi-hū khùn-khó͘ ê lâng.

23因為耶和華beh替伊伸冤；搶奪in ê，耶和華beh搶奪hiah-ê人ê性命。In-ūi Iâ-hô-hoa beh thòe i sin-oan; Chhiúⁿ-toa̍t in ê, Iâ-hô-hoa beh chhiúⁿ-toa̍t hiah ê lâng ê sìⁿ-miā.

24快受氣ê人，m̄-thang kap伊交陪；大受氣ê人，莫得kap伊往來。Khoài siū-khì ê lâng, m̄-thang kap i kau-pôe; Tōa siū-khì ê lâng, bo̍h-tit kap i óng-lâi.

25驚了你學伊ê所行，家己陷落tī羅網。Kiaⁿ-liáu lí o̍h i ê só͘-kiâⁿ, Ka-kī hām-lo̍h tī lô-bāng.

26你m̄-thang做hit號kā人答應ê，á是kā欠-錢-ê做保認。Lí m̄-thang chòe hit-hō kā lâng tah-èng ê, Á-sī kā khiàm-chîⁿ-ê chòe pó-jīn.

27你若無thang還，驚了人會來giâ你teh睏ê眠床。Lí nā bô thang hêng, Kiaⁿ-liáu lâng ōe lâi giâ lí teh khùn ê bîn-chhn̂g.

28早時你ê祖公所立ê地界，你m̄-thang遷徙。Chá-sî lí ê chó͘-kong só͘ li̍p ê tōe-kài, Lí m̄-thang chhian-sóa.

29你有看見人慇勤辦tāi-chì ê無？伊beh khiā tī王ê面前，無beh khiā tī下賤ê人ê面前。Lí ū khòaⁿ-kìⁿ lâng un-khûn pān tāi-chì ê bô? i beh khiā tī ông ê bīn-chêng, Bô beh khiā tī hā-chiān ê lâng ê bīn-chêng.

1你若kap官長坐桌，Tio̍h注意hit-ê tī你面前ê；Lí nā kap koaⁿ-tiúⁿ chē-toh, Tio̍h chù-ì hit-ê tī lí bīn-chêng ê;

2你若是貪食ê人，就tio̍h用刀hē tī嚨喉。Lí nā sī tham-chia̍h ê lâng, Chiū tio̍h ēng to hē tī nâ-âu.

3M̄-thang tham伊ê好食物；因為是phiàn-人ê食物。M̄-thang tham i ê hó chia̍h-mi̍h; In-ūi sī phiàn-lâng ê chia̍h-mi̍h.

4M̄-thang拖磨來求好額；M̄-thang óa靠家己ê聰明。M̄-thang thoa-bôa lâi kiû hó-gia̍h; M̄-thang óa-khò ka-kī ê chhang-miâ.

5你kiám beh注目tī hit-ê空虛ê mah？因為錢財家己beh發翼，親像鷹鳥飛上天。Lí kiám beh chù-ba̍k tī hit ê khang-hu--ê mah? In-ūi chîⁿ-châi ka-kī beh hoat-si̍t, chhin-chhiūⁿ eng-chiáu pe chiūⁿ thiⁿ.

6M̄-thang食堅吝ê人ê飯，也m̄-thang貪伊ê好滋味。M̄-thang chia̍h kian-līn ê lâng ê pn̄g, Iā m̄-thang tham i ê hó chu-bī.

7因為伊ê心án-ni想，伊做人也án-ni；伊雖然對你講，請食，請lim，總是伊ê心無意向你。In-ūi i ê sim án-ni siūⁿ, i chòe lâng iā án-ni; I sui-jiân tùi lí kóng, Chhiáⁿ chia̍h, chhiáⁿ lim, Chóng-sī i ê sim bô ì-hiòng lí.

8就你所食hit-點á beh吐出來；所講ê好話歸tī空空。Chiū lí só͘ chia̍h hit-tiám-á beh thò͘--chhut-lâi; Só͘ kóng ê hó-ōe kui tī khang-khang.

9M̄-thang講話hō͘戇人聽，因為伊beh看輕你智慧ê話。M̄-thang kóng-ōe hō͘ gōng-lâng thiaⁿ, In-ūi i beh khòaⁿ-khin lí tì-hūi ê ōe.

10M̄-thang移徙早時所立ê地界，也m̄-thang深入無父ê kiáⁿ ê田地。M̄-thang î-sóa chá-sî só͘ li̍p ê tōe-kài, Iā m̄-thang chhim-ji̍p bô-pē ê kiáⁿ ê chhân-tōe.

11因為贖回in-ê，有大權能，伊beh對你來伸in ê冤。In-ūi sio̍k-hôe in ê, ū tōa koân-lêng, I beh tùi lí lâi sin in ê oan.

12Tio̍h專心ǹg tī教示，Àⁿ耳孔tī智慧ê話。Tio̍h choan-sim ǹg tī kà-sī, Àⁿ hī-khang tī tì-hūi ê ōe.

13Gín-ná m̄-thang無教督；你用箠phah伊bōe致到死。Gín-ná m̄-thang bô kàu-tok; Lí ēng chhê phah i bōe tì-kàu sí.

14你用箠phah伊，就thang救伊ê靈魂免落陰府。Lí ēng chhê phah i, Chiū thang kiù i ê lêng-hûn bián lo̍h im-hú.

15我ê kiáⁿ，你ê心若有智慧，我ê心的確真歡喜。Góa ê kiáⁿ, lí ê sim nā ū tì-hūi, Góa ê sim tek-khak chin hoaⁿ-hí.

16你ê嘴若講正直，我ê心腸也beh快樂。Lí ê chhùi nā kóng chèng-ti̍t, Góa ê sim-tn̂g iā beh khoài-lo̍k.

17你m̄-thang欣羨pháiⁿ人，獨獨tio̍h thong日敬畏耶和華。Lí m̄-thang him-soān pháiⁿ-lâng, to̍k-to̍k tio̍h thong-ji̍t kèng-ùi Iâ-hô-hoa.

18因為iáu有將來ê報應，你ê ǹg望也bōe會斷絕。In-ūi iáu ū chiong-lâi ê pò-èng, Lí ê ǹg-bāng iā bōe-ōe toān-choa̍t.

19我ê kiáⁿ，你tio̍h聽，tio̍h有智慧；Koh引chhōa你ê心tī正直ê路。Góa ê kiáⁿ, lí tio̍h thiaⁿ, tio̍h ū tì-hūi; Koh ín-chhōa lí ê sim tī chèng-ti̍t ê lō͘.

20好lim酒ê，貪食肉ê，你m̄-thang kap伊往來，結交á做陣。Hò͘ⁿ lim-chiú ê, tham-chia̍h bah ê, Lí m̄-thang kap i óng-lâi, kiat-kau á chòe-tīn.

21因為好酒貪食ê，beh致到sòng-hiong；Ài睏ê beh致到穿破衫。In-ūi hò͘ⁿ-chiú tham-chia̍h-ê, beh tì-kàu sòng-hiong; Ài khùn-ê beh tì-kàu chhēng phòa-saⁿ.

22你tio̍h聽thàn生你ê老父；你ê老母老ê時，也m̄-thang看輕i。Lí tio̍h thiaⁿ-thàn siⁿ lí ê lāu-pē; Lí ê lāu-bú lāu ê sî, iā m̄-thang khòaⁿ-khin i.

23Tio̍h買真理，m̄-thang賣出；智慧、教示，kap明理，也tio̍h án-ni。Tio̍h bóe chin-lí, m̄-thang bōe-chhut; Tì-hūi, kà-sī, kap bêng-lí, iā tio̍h án-ni.

24義人ê老父beh大快樂；人生tio̍h智慧ê kiáⁿ beh因為伊來歡喜。Gī-lâng ê lāu-pē beh tōa khoài-lo̍k; Lâng siⁿ-tio̍h tì-hūi ê kiáⁿ beh in-ūi i lâi hoaⁿ-hí.

25你tio̍h hō͘你ê父母歡喜，Hō͘生你ê母快樂。Lí tio̍h hō͘ lí ê pē-bú hoaⁿ-hí, Hō͘ siⁿ lí ê bú khoài-lo̍k.

26我ê kiáⁿ，tio̍h將你ê心獻hō͘我，你ê目睭也tio̍h歡喜我hiah-ê路。Góa ê kiáⁿ, tio̍h chiong lí ê sim hiàn hō͘ góa, Lí ê ba̍k-chiu iā tio̍h hoaⁿ-hí góa hiah ê lō͘.

27因為娼妓是深坑，淫婦是狹ê井。In-ūi chhiong-ki sī chhim-khiⁿ, Îm-hū sī oe̍h ê chíⁿ.

28伊teh當等親像賊，Tī人ê中間加添詭詐ê人。I teh tng-tán chhin-chhiūⁿ chha̍t, Tī lâng ê tiong-kan ke-thiⁿ khúi-chà ê lâng.

29Chī-chūi有災厄？ 是誰有憂悶？ 是誰有相爭？ Chī-chūi有吐氣？ 是誰無緣故受傷？ Chī-chūi目睭紅霧？Chī-chūi ū chai-ē? chī-chūi ū iu-būn? chī-chūi ū saⁿ-chiⁿ? Chī-chūi ū thó͘-khùi? chī-chūi bô iân-kò͘ siū siong? Chī-chūi ba̍k-chiu âng-bū?

30就是hit號lim酒m̄知soah，四界chhē調和ê酒，hit號人。Chiū-sī hit-hō lim-chiú m̄-chai soah, Sì-kòe chhē tiau-hô ê chiú, hit-hō lâng.

31酒成做紅，Tī杯內成做色水；Lim了滑喉，你m̄-thang看伊。Chiú chiâⁿ-chòe âng, Tī poe-lāi chiâⁿ-chòe sek-chúi; Lim-liáu ku̍t-âu, lí m̄-thang khòaⁿ i.

32到尾親像蛇teh咬你，親像毒蛇teh螫你。Kàu-bé chhin-chhiūⁿ chôa teh kā lí, Chhin-chhiūⁿ to̍k-chôa teh chhioh lí.

33你ê目睭beh看奇異ê事，你ê心beh發出乖謬。Lí ê ba̍k-chiu beh khòaⁿ kî-īⁿ ê sū, Lí ê sim beh hoat-chhut koāi-biū.

34你beh親像倒tī海中，á是親像睏tī chûn-ûi-téng ê人。Lí beh chhin-chhiūⁿ tó tī hái-tiong, Á-sī chhin-chhiūⁿ khùn tī chûn-ûi-téng ê lâng.

35你beh講，人phah我，我無受傷，人kòng我，我m̄知；我tī時精神？我koh去chhē酒。Lí beh kóng, Lâng phah góa, góa bô siū-siong, Lâng kòng góa, góa m̄-chai; Góa tī-sî cheng-sîn? góa koh khì chhē chiú.