1莫得欣羨pháiⁿ人，也m̄-thang ài kap in做一堆。Bo̍h-tit him-soān pháiⁿ-lâng, Iā m̄-thang ài kap in chòe chi̍t-tui.

2因為in ê心圖謀強暴，In ê嘴談論殘害。In-ūi in ê sim tô͘-bô͘ kiông-pō, In ê chhùi tâm-lūn chân-hāi.

3厝tùi智慧來起造，Koh tùi聰明來建立。Chhù tùi tì-hūi lâi khí-chō, Koh tùi chhang-miâ lâi kiàn-li̍p.

4Koh tùi知識就hiah-ê房間，有ta̍k項寶貝kap súi ê財物滿滿。Koh tùi tì-sek chiū hiah ê pâng-keng, Ū ta̍k-hāng pó-pòe kap súi ê châi-bu̍t móa-móa.

5智慧ê人有大能力，有知識ê人加添氣力。Tì-hūi ê lâng ū tōa lêng-le̍k, Ū tì-sek ê lâng ke-thiⁿ khùi-la̍t.

6你beh交戰tio̍h用好ê計策，謀士chōe，就會得勝。Lí beh kau-chiàn tio̍h ēng hó ê kè-chhek, Bô͘-sū chōe, chiū ōe tek-sèng.

7智慧真高，戇人bōe能到；Tī城門伊無開嘴。Tì-hūi chin koâiⁿ, gōng-lâng bōe-ōe kàu; Tī siâⁿ-mn̂g i bô khui-chhùi.

8設計謀做pháiⁿ ê，人beh稱伊做惹災厄ê。Siat kè-bô͘ chòe pháiⁿ ê, Lâng beh chheng i chòe jiá chai-ē ê.

9戇人ê心想是罪惡，侮慢ê是人所厭惡。Gōng-lâng ê sim-siūⁿ sī chōe-ok, Bú-bān-ê sī lâng só͘ iàm-ò͘ⁿ.

10你tī患難ê日若替-siok，你ê氣力就少。Lí tī hoān-lān ê ji̍t nā thòe-siok, Lí ê khùi-la̍t chiū chió.

11人受拖到死地，你tio̍h救伊；人beh受thâi，你m̄-thang無救伊。Lâng siū thoa kàu sí-tōe, lí tio̍h kiù i; Lâng beh siū thâi, lí m̄-thang bô kiù i.

12你若講，看ah，chit-ê事阮m̄知，Hit-ê鑑察人ê心ê，kiám bōe忖度mah？保全你ê性命ê kiám m̄知？ 祂kiám無照ta̍k人所行ê報應ta̍k人mah？Lí nā kóng, Khòaⁿ ah, chit ê sū goán m̄-chai, Hit-ê kàm-chhat lâng ê sim ê, kiám bōe chhún-to̍k mah? Pó-choân lí ê sìⁿ-miā-ê kiám m̄-chai? I kiám bô chiàu ta̍k-lâng só͘-kiâⁿ-ê pò-èng ta̍k-lâng mah?

13我ê kiáⁿ，你tio̍h食蜜，因為是好；食蜜房所滴ê蜜就知甜。Góa ê kiáⁿ, lí tio̍h chia̍h bi̍t, in-ūi sī hó; Chia̍h bi̍t-pô͘ só͘ tih ê bi̍t chiū chai tiⁿ.

14tio̍h知智慧tī你ê心也是án-ni；你若chhē-tio̍h，將來beh有好-報；你ê ǹg望也無致到斷絕。Tio̍h chai tì-hūi tī lí ê sim iā sī án-ni; Lí nā chhē-tio̍h, chiong-lâi beh ū hó-pò; Lí ê ǹg-bāng iā bô tì-kàu toān-choa̍t.

15pháiⁿ人ah，m̄-thang bih teh攻擊義人ê家；M̄-thang敗壞i安歇ê所在。Pháiⁿ-lâng ah, m̄-thang bih teh kong-kek gī-lâng ê ke; M̄-thang pāi-hoāi i an-hioh ê só͘-chāi.

16因為義人跋倒七pái ōe koh起來；pháiⁿ人受災難就倒壞。In-ūi gī-lâng poa̍h-tó chhit-pái ōe koh khí-lâi; Pháiⁿ-lâng siū chai-lān chiū tó-hoāi.

17你ê對敵跋倒，你莫得歡喜；伊倒壞，你ê心莫得快樂。Lí ê tùi-te̍k poa̍h-tó, lí bo̍h-tit hoaⁿ-hí; I tó-hoāi, lí ê sim bo̍h-tit khoài-lo̍k.

18驚了耶和華看見，就無歡喜，就hō͘伊ê siū-去離開hit-ê人。Kiaⁿ-liáu Iâ-hô-hoa khòaⁿ-kìⁿ, chiū bô hoaⁿ-hí, Chiū hō͘ I ê siū-khì lī-khui hit-ê lâng.

19M̄-thang為tio̍h做pháiⁿ ê人來bōe khat得，也莫得欣羨pháiⁿ人。M̄-thang ūi-tio̍h chòe-pháiⁿ ê lâng lâi bōe khat-tit, Iā bo̍h-tit him-siān pháiⁿ-lâng.

20因為pháiⁿ人無好尾景，pháiⁿ人ê燈beh hoa去。In-ūi pháiⁿ-lâng bô hó bé-kéng, Pháiⁿ-lâng ê teng beh hoa--khì.

21我ê kiáⁿ ah，你tio̍h敬畏耶和華kap君王，莫得kap反覆ê人結交。Góa ê kiáⁿ ah, lí tio̍h kèng-ùi Iâ-hô-hoa kap kun-ông, Bo̍h-tit kap hoán-hok ê lâng kiat-kau.

22因為in ê災害忽然起，In ê年歲ê絕，是誰會知？In-ūi in ê chai-hāi hut-jiân khí, In ê nî-hè ê choa̍t, chī-chūi ōe chai?

23下面所記ê也是智慧人ê話。審判ê時看人ê情面是m̄好。Ē-bīn só͘ kì-ê iā-sī tì-hūi lâng ê ōe. Sím-phòaⁿ ê sî khòaⁿ lâng ê chêng-biān sī m̄-hó.

24Tùi pháiⁿ人講，你是公義，chit-ê人萬百姓beh咒詛i，列邦beh厭惡i。Tùi pháiⁿ-lâng kóng, Lí sī kong-gī, Chit ê lâng bān peh-sìⁿ beh chiù-chó͘ i, lia̍t-pang beh iàm-ò͘ⁿ i.

25責備pháiⁿ人ê beh得tio̍h歡喜，好話ê祝福也beh臨到伊。Chek-pī pháiⁿ-lâng-ê beh tit-tio̍h hoaⁿ-hí, Hó-ōe ê chiok-hok iā beh lîm-kàu i.

26用合宜ê話應答ê，親像用嘴kā人chim。Ēng ha̍p-gî ê ōe ìn-tap ê, Chhin-chhiūⁿ ēng chhùi kā lâng chim.

27你tio̍h事先備辦gōa-頭ê事，田園料理清楚， Chiah thang起厝。Lí tio̍h tāi-seng pī-pān gōa-thâu ê sū, Chhân-hn̂g liāu-lí chheng-chhó, Chiah thang khí-chhù.

28M̄-thang無緣故做干證來攻擊厝邊；你kiám beh用嘴唇來欺騙人？M̄-thang bô iân-kò͘ chòe kan-chèng lâi kong-kek chhù-piⁿ; Lí kiám beh ēng chhùi-tûn lâi khi-phiàn lâng?

29M̄-thang講伊怎樣款待我，我也án-ni款待伊；我beh照hit人所行ê來報伊。M̄-thang kóng i cháiⁿ-iūⁿ khoán-thāi góa, góa iā án-ni khoán-thāi i; Góa beh chiàu hit lâng só͘ kiâⁿ ê lâi pò i.

30我經過pîn-tōaⁿ ê人ê田，無知ê人ê葡萄園。Góa keng-kè pîn-tōaⁿ ê lâng ê chhân, Bû-ti ê lâng ê phû-tô-hn̂g.

31看見刺phè遍遍發，草刺遮蓋地面；石牆也倒落去。Khòaⁿ-kìⁿ chhì-phè piàn-piàn hoat, Chháu-chhì jia-khàm tōe-bīn; Chio̍h-chhiûⁿ iā tó--lo̍h-khì.

32我看了就留心想，我看了就受教示。Góa khòaⁿ-liáu chiū liû-sim siūⁿ, Góa khòaⁿ-liáu chiū siū kà-sī.

33Koh睏tiap-á久，koh眠tiap-á久，束手the tiap-á久；Koh khùn tiap-á-kú, koh bîn tiap-á-kú, Sok-chhiú the tiap-á-kú;

34你ê sòng-hiong beh親像賊來，你ê欠缺親像穿戰甲ê來。Lí ê sòng-hiong beh chhin-chhiūⁿ chha̍t lâi, Lí ê khiàm-kheh chhin-chhiūⁿ chhēng chiàn-kah-ê lâi.

1以下也是所羅門ê箴言，是猶大王 Hi-se-ka ê人所chhau ê。Í-ē iā sī Só͘-lô-bûn ê chim-giân, sī Iû-tāi ông Hi-se-ka ê lâng só͘ chhau ê.

2將tāi-chì秘密，是上帝ê榮光；將tāi-chì查明，是君王ê榮光。Chiong tāi-chì pì-ba̍t, sī Siōng-tè ê êng-kng; Chiong tāi-chì chhâ-bêng, sī kun-ông ê êng-kng.

3天ê高，地ê厚，君王ê心也查bōe出。Thiⁿ ê koâiⁿ, tōe ê kāu, Kun-ông ê sim iā chhâ-bōe-chhut.

4除去銀ê渣滓，chiah有器具thang hō͘鍛鍊ê人用；Tû-khì gûn ê che-tái, Chiah ū khì-kū thang hō͘ thoàn-liān ê lâng ēng;

5除去王ê面前ê pháiⁿ人，伊ê國位是tùi公義來堅固。Tû-khì ông ê bīn-chêng ê pháiⁿ-lâng, I ê kok-ūi sī tùi kong-gī lâi kian-kò͘.

6Tī王ê面前m̄-thang家己尊大，也m̄-thang khiā tī大人ê位。Tī ông ê bīn-chêng m̄-thang ka-kī chun tōa, Iā m̄-thang khiā tī tāi-jîn ê ūi.

7khah好有人對你講，請你上來chia，M̄-thang tī你所見王親ê面前，叫你落去。Khah-hó ū lâng tùi lí kóng, Chhiáⁿ lí chiūⁿ-lâi chia, M̄-thang tī lí só͘ kìⁿ ông-chhin ê bīn-chêng, Kiò lí lo̍h-khì.

8M̄-thang緊緊出去kap人冤家，免得到尾受你ê厝邊凌辱ê時，你m̄知beh怎樣做。M̄-thang kín-kín chhut-khì kap lâng oan-ke, Bián-tit kàu-bé siū lí ê chhù-piⁿ lêng-jio̍k ê sî, Lí m̄-chai beh cháiⁿ-iūⁿ chòe.

9你kap厝邊計較，tio̍h kap伊本身分會；M̄-thang露出別人祕密ê事；Lí kap chhù-piⁿ kè-kàu, tio̍h kap i pún-sin hun-hē; M̄-thang lō͘-chhut pa̍t-lâng pì-bi̍t ê sū;

10驚了聽見ê人會罵你，你ê臭名就oh得脫離。Kiaⁿ-liáu thiaⁿ-kìⁿ ê lâng ōe mē lí, Lí ê chhàu-miâ chiū oh-tit thoat-lī.

11講話合宜，親像金ê蘋果hē tī銀ê籃á。Kóng-ōe ha̍p-gî, Chhin-chhiūⁿ kim ê pîn-kó hē tī gûn ê nâ-á.

12智慧ê人ê責備，tī順thàn ê人ê耳孔，親像金ê耳鉤kap好金ê守-瑟。Tì-hūi ê lâng ê chek-pī, tī sūn-thàn ê lâng ê hī-khang, Chhin-chhiūⁿ kim ê hī-kau kap hó-kim ê siú-sek.

13忠信ê使者對tī差伊ê，親像收割ê時有sng-seh ê涼冷；因為伊hō͘主人ê心看-活。Tiong-sìn ê sù-chiá tùi-tī chhe i ê, Chhin-chhiūⁿ siu-koah ê sî ū sng-seh ê liâng-léng; In-ūi i hō͘ chú-lâng ê sim khòaⁿ-oa̍h.

14無影送物來誇口ê，是親像有風有雲也無落雨。Bô-iáⁿ sàng mi̍h lâi khoa-kháu ê, Sī chhin-chhiūⁿ ū hong ū hûn iā bô lo̍h-hō͘.

15長長吞忍，就官長也受i苦勸；溫柔ê嘴舌ōe at折骨頭。Tn̂g-tn̂g thun-lún, chiū koaⁿ-tiúⁿ iā siū i khó͘-khǹg; Un-jiû ê chhùi-chi̍h ōe at-chi̍h kut-thâu.

16你有得tio̍h蜜無？食夠額就好；驚了你食過額就吐出-來。Lí ū tit-tio̍h bi̍t bô? chia̍h kàu-gia̍h chiū hó; Kiaⁿ-liáu lí chia̍h kè-gia̍h chiū thò͘--chhut-lâi.

17你ê腳m̄-thang chia̍p-chia̍p去厝邊ê家，驚了伊厭賤你，恨神你。Lí ê kha m̄-thang chia̍p-chia̍p khì chhù-piⁿ ê ke, Kiaⁿ-liáu i iàm-chiān lí, gīn-sîn lí.

18Lām-sám干證陷害厝邊ê人，就是親像槌kap刀kap利箭。Lām-sám kan-chèng hām-hāi chhù-piⁿ ê lâng, Chiū-sī chhin-chhiūⁿ thûi kap to kap lāi-chìⁿ.

19患難ê時，óa靠無忠信ê人，親像pháiⁿ ê嘴齒，thu̍t-lûn ê腳。Hoān-lān ê sî, óa-khò bô tiong-sìn ê lâng, Chhin-chhiūⁿ pháiⁿ ê chhùi-khí, thu̍t-lûn ê kha.

20Tùi傷心ê人唱歌，親像冬天ê時thǹg衫，koh親像piàⁿ-醋tī kiⁿ ê頂面。Tùi siong-sim ê lâng chhiùⁿ-koa, Chhin-chhiūⁿ tang-thiⁿ ê sî thǹg-saⁿ, koh chhin-chhiūⁿ piàⁿ-chhò͘ tī kiⁿ ê téng-bīn.

21你ê對敵若iau，tio̍h用米糧hō͘伊食；嘴乾，tio̍h用水hō͘伊lim；Lí ê tùi-te̍k nā iau, tio̍h ēng bí-niû hō͘ i chia̍h; Chhùi-ta, tio̍h ēng chúi hō͘ i lim;

22因為你是用熱熱ê火炭疊tī伊ê頭殼頂；耶和華也beh報賞你。In-ūi lí sī ēng jia̍t-jia̍t ê hé-thòaⁿ thia̍p tī i ê thâu-khak-téng; Iâ-hô-hoa iā beh pò-siúⁿ lí.

23北風ōe致到落雨；譭謗人ê舌ōe致到人變面。Pak-hong ōe tì-kàu lo̍h hō͘; Húi-pòng lâng ê chi̍h ōe tì-kàu lâng pìⁿ-bīn.

24寧可tiàm tī厝頂ê角頭，莫得kap吵鬧ê婦人人相kap tòa tī寬闊ê厝。Lêng-khó͘ tiàm tī chhù-téng ê kak-thâu, Bo̍h-tit kap chháu-nāu ê hū-jîn-lâng saⁿ-kap tòa tī khoan-khoah ê chhù.

25有好siau-si̍t tùi遠遠來，親像用冷水hō͘嘴乾ê人lim。Ū hó siau-sit tùi hn̄g-hn̄g lâi, Chhin-chhiūⁿ ēng léng-chúi hō͘ chhùi-ta ê lâng lim.

26義人tī pháiⁿ人ê面前退讓，親像踏-lô ê水泉，phah lâ-sâm ê井。Gī-lâng tī pháiⁿ-lâng ê bīn-chêng thè-niū, Chhin-chhiūⁿ ta̍h-lô ê chúi-chôaⁿ, phah lâ-sâm ê chíⁿ.

27食蜜chōe-chōe是m̄好；人求家己ê榮光bōe-算得榮光。Chia̍h bi̍t chōe-chōe sī m̄-hó; Lâng kiû ka-kī ê êng-kng bōe-sǹg-tit êng-kng.

28人無約束家己ê心，是親像毀壞ê城無牆。Lâng bô iok-sok ka-kī ê sim, Sī chhin-chhiūⁿ húi-hoāi ê siâⁿ bô chhiûⁿ.

1夏天落雪，收割ê時落雨，lóng m̄合宜；愚戇ê人得tio̍h榮光也是án-ni。Hē-thiⁿ lo̍h-seh, siu-koah ê sî lo̍h-hō͘, lóng m̄ ha̍p-gî; Gû-gōng ê lâng tit-tio̍h êng-kng iā sī án-ni.

2雀鳥á往來，燕á飛來飛去；Án-ni無緣故ê咒詛也bōe應驗。Chhek-chiáu-á óng-lâi, ìⁿ-á pe-lâi pe-khì; Án-ni bô iân-kò͘ ê chiù-chó͘ iā bōe èng-giām.

3鞭是為tio̍h馬，kā-kiuⁿ是為tio̍h驢；柺á是為tio̍h戇人ê ka-chiah。Piⁿ sī ūi-tio̍h bé, kā-kiuⁿ sī ūi-tio̍h lû; koáiⁿ-á sī ūi-tio̍h gōng-lâng ê ka-chiah.

4M̄-thang照戇人ê戇來應伊，驚了你kap伊一樣。M̄-thang chiàu gōng-lâng ê gōng lâi ìn i, Kiaⁿ-liáu lí kap i chi̍t-iūⁿ.

5Tio̍h照戇人ê戇來應伊，驚了伊家己看做知識。Tio̍h chiàu gōng-lâng ê gōng lâi ìn i, Kiaⁿ-liáu i ka-kī khòaⁿ-chòe tì-sek.

6託戇人報消息ê，是剉斷家己ê腳，家己食-khui。Thok gōng-lâng pò siau-sit ê, Sī chhò-tn̄g ka-kī ê kha, ka-kī chia̍h-khui.

7箴言tī戇人ê嘴，親像跛腳ê腳空空teh hìⁿ。Chim-giân tī gōng-lâng ê chhùi, Chhin-chhiūⁿ pái-kha ê kha khang-khang teh hìⁿ.

8將榮光hō͘愚戇ê人，親像用一布袋á寶石khǹg tī石堆ê內面。Chiong êng-kng hō͘ gû-gōng ê lâng, Chhin-chhiūⁿ ēng chi̍t pò͘-tē-á pó-chio̍h khǹg tī chio̍h-tui ê lāi-bīn.

9箴言tī戇人ê嘴，親像刺鑿入醉漢ê手。Chim-giân tī gōng-lâng ê chhùi, Chhin-chhiūⁿ chhì chha̍k-ji̍p chùi-hàn ê chhiú.

10Chhiàⁿ戇人á是chhiàⁿ過路人來做工ê，親像射箭ê射出箭，傷tio̍h眾人。Chhiàⁿ gōng-lâng á-sī chhiàⁿ kè-lō͘ lâng lâi chòe-kang-ê, Chhin-chhiūⁿ siā-chìⁿ-ê siā-chhut chìⁿ, siong-tio̍h chèng-lâng.

11戇人koh再tī伊ê戇，親像狗倒tńg食伊所吐ê。Gōng-lâng koh-chài tī i ê gōng, Chhin-chhiūⁿ káu tò-tńg chia̍h i só͘-thò͘-ê.

12你有看見家己掠做知識ê人無？戇人比伊iáu khah有thang ǹg望。Lí ū khòaⁿ-kìⁿ ka-kī lia̍h-chòe tì-sek ê lâng bô? Gōng-lâng pí i iáu khah ū thang ǹg-bāng.

13Pîn-tōaⁿ ê人講，Tī路裡有猛ê sai，Tī街路-nih有勇ê sai。Pîn-tōaⁿ ê lâng kóng, Tī lō͘--nih ū béng ê sai, Tī ke-lō͘--nih ū ióng ê sai.

14門tī門臼teh tńg，Pîn-tōaⁿ ê人tī眠床裡也是án-ni。Mn̂g tī mn̂g-khū teh tńg, Pîn-tōaⁿ ê lâng tī bîn-chhn̂g--nih iā sī án-ni.

15Pîn-tōaⁿ ê人伸手tī盤裡，The̍h倒tńg到嘴也嫌tio̍h磨。Pîn-tōaⁿ ê lâng chhun-chhiú tī pôaⁿ--ni̍h, The̍h tò-tńg kàu chhùi iā hiâm tio̍h-bôa.

16Pîn-tōaⁿ ê人看家己有智慧，贏過七個gâu應答ê人。Pîn-tōaⁿ ê lâng khòaⁿ ka-kī ū tì-hūi, Iâⁿ-kè chhit ê gâu ìn-tap ê lâng.

17過路人去chhap無干涉伊ê相爭，是親像人khiú-tio̍h狗ê耳。Kè-lō͘ lâng khì chhap bô kan-sia̍p i ê saⁿ-chiⁿ, Sī chhin-chhiūⁿ lâng khiú-tio̍h káu ê hī.

18人欺騙伊ê厝邊，來講，我kiám m̄是kún笑mah？是親像顛狂ê人hiat火把，以及利箭kap thâi人ê家-si。Lâng khi-phiàn i ê chhù-piⁿ, Lâi kóng, Góa kiám m̄-sī kún-chhiò mah? Sī chhin-chhiūⁿ tian-kông ê lâng hiat hé-pé, Í-ki̍p lāi-chìⁿ kap thâi lâng ê ke-si.

20火欠柴就會hoa，無人學話，相爭就soah去。Hé khiàm chhâ chiū ōe hoa, Bô lâng o̍h-ōe, saⁿ-chiⁿ chiū soah--khì.

21Ài相爭ê人會激動相爭，親像添炭tī to̍h ê炭，添柴tī火裡。Ài saⁿ-chiⁿ ê lâng ōe kek-tōng saⁿ-chiⁿ, Chhin-chhiūⁿ thiⁿ thòaⁿ tī to̍h ê thòaⁿ, thiⁿ chhâ tī hé--ni̍h.

22學-ōe ê人ê言語親像好食ê物；深入人ê腹內。O̍h-ōe ê lâng ê giân-gú chhin-chhiūⁿ hó-chia̍h ê mi̍h; Chhim-ji̍p lâng ê pak-lāi.

23嘴親熱，心奸惡；親像磁器an銀ê渣滓。Chhùi chhin-jia̍t, sim kan-ok; Chhin-chhiūⁿ hûi-khì an gûn ê che-tái.

24怨恨人ê講舖排話，總是心內khǹg詭詐。Oàn-hūn lâng-ê kóng pho͘-pâi ōe, Chóng-sī sim-lāi khǹg khúi-chà.

25伊講好聽ê話，你m̄-thang信i，因為伊ê心內有chhit-項ê可惡。I kóng hó-thiaⁿ ê ōe, lí m̄-thang sìn i, In-ūi i ê sim-lāi ū chhit-hāng ê khó-ò͘ⁿ.

26I雖然用詭詐遮掩家己ê怨恨，伊ê pháiⁿ beh露現tī會眾ê面前。I sui-jiân ēng khúi-chà jia-iám ka-kī ê oàn-hūn, I ê pháiⁿ beh lō͘-hiān tī hōe-chiòng ê bīn-chêng.

27掘陷坑ê人家己beh跋tī hit內面；Kō石頭ê人，石頭beh倒tńg來kō-tio̍h伊。Ku̍t hām-khiⁿ ê lâng ka-kī beh poa̍h tī hí(**hit) lāi-bīn; Kō chio̍h-thâu ê lâng, chio̍h-thâu beh tò-tńg lâi kō--tio̍h i.

28白賊ê舌，怨恨伊所teh傷ê人；諂媚ê嘴ōe敗pháiⁿ人Pe̍h-chha̍t ê chi̍h, oàn-hūn i só͘ teh-siong ê lâng; Thiám-mī ê chhùi ōe pāi-hoāi lâng